تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3285

مساهمون:

ص٣٢٨٥
مرك قباد چون پادشاهى به نوشيروان رسيد مژدك را با هشتاد هزار نفر از پيروان وى بكشت .

مژدگان

(
mojdag n
) ا . پ . خبر خوش و نويد و مژده و مژگان .

مژدگانى

(
mojdag ni
) ا . پ . خبر خوش و نويد . و بخششى كه دربارهء آورندهء مژده كنند .

مژده

(
mejde
) و (
mojde
) ا . پ . بشارت و خبر خوش و نويد و شادى و خوشحالى . و مژده كردن و يا مژده آوردن و يا مژده دادن : بشارت آوردن و خبر خوش آوردن و نخستين بشارت و خبر خوش را به كسى دادن . و مژده باد مر تو را يعنى بشارت باد و نويد باد مر تو را و اين كلمه را در تهنيت و مباركباد گويند .

مژدها

(
mojda - h
) پ . ج . مژده .

مژده‌رسان

(
mojde - ras n
) و

مژده‌فرماى

(
mojde - farm y
) ا . پ . پيك و قاصد خوش خبر و آورندهء خبر خوش و بشارت و بشير .

مژده‌گانى

(
mojde - g ni
) ا . پ . انعام و بخششى كه به آورندهء خبر خوش مىدهند .

مژده‌ور

(
mojde - var
) ا . پ . قاصد و پيكى كه خبر خوش مىآورد .

مژگان

(
mejag n
) و (
mojag n
) ا . پ . مويهاى پلك چشم و مژه .

مژمژ

(
mejmej
) ا . پ . مگسى كه چون بر گوشت نشيند آن را بد بوى كند و در آن كرم افتد . و خرمگس .

مژنگ

(
majang
) ا . پ . ناخوشى و ناپسندى و زشتى . و نامردى . و حيز و مخنث .

مژو

(
meju
) ا . پ . سوس و متكى و گياهى كه ريشهء آن را شيرين بيان گويند . و نيز مرجمك و عدس .

مژه

(
meje
) و (
moje
) ا . پ . موى پلك چشم و مژگان .

مژيده

(
majide
) ا . پ . يك نوع از بازى كودكان كه پشتك نيز گويند . ر . پشتك .

مس

(
mas
) ا . پ . پايبند . و مهتره و شريف و بزرگ و آغا .

مس

(
mas
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دست‌سودگى و مالش . و جماع .

مس

(
mes
) ا . پ . فلزى كه چون خالص باشد سرخ قهوه‌اى رنك است و اول فلزى است كه انسان از معدن استخراج كرده استعمال نمود .

مس

(
mos
) ا . پ . مانع و مزاحم و هر چيزى كه مانع از حركت و رفتن به جائى باشد .

مس

(
mass
) ا . ع . ديوانگى . و مالش . و اول چيزى كه به شخص مىرسد . قوله تعالى :
ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ
اى اول ما ينالكم منها . و قولهم وجد مس الحمى يعنى فسرهء نخستين تب رسيد او را .

مس

(
mass
) م . ع . مسه مسا و مسيسا و مسيسى ( از باب سمع و نصر ) : بسود آن را . و مس الماء الجسد : رسيد آب به آن جسد ( از باب سمع افصح است ) و مست (
mesto
) الشئ : سودم آن چيز را و گاه گويند : مست (
masto
) الشئ . و مست بك رحم فلان يعنى نسبت فلان با تو نزديك است . و مس ( مجهولا ) : ديوانه گرديد . و مست اليه الحاجة مسا ( از باب نصر ) : سخت نيازمند گرديد .

مس

(
moss
) ا . ع . بلغت اهالى مراكش : قلم‌تراش و استره و موسى .

مسأ

(
mas '
) ا . ع . بىباكى . و مسأ الطريق : ميانه راه .

مسأ

(
mas '
) م . ع . مسأ مسأ و مسوء ( از باب فتح ) : بىباك گرديد . و مسأ الطريق : بميانهء راه رفت . و مسأ بينهم : تباهى انداخت ميان ايشان . و مسأ على الشئ : هميشگى نمود بر آن چيز . و مسأ فلان : درنك كرد فلان و خدعه نمود . و مسأحق فلان : فراموش كرد حق فلان را و در درنك انداخت . و مسأ القدر : از جوش بازداشت ديگ را . و مسأ الرجل بالقول : بسخن نرم كرد آن مرد را .

مساء

(
mas '
) ا . ع . شبانگاه خلاف صباح و يا از ظهر تا مغرب . و اتيته مساء امس يعنى شبانگاه ديروز آمد آن را . و اتى صباح مساء : يعنى صبح و شب آمد . و اتى صباح مساء : يعنى بسر شام آمد . و چون از كسى تطير كنند گويند مساء الله لا مساءك و يا مساء الله لا مساءك بالرفع و النصب .

مساءة

(
mas 'at
) ا . ع . جرم و گناه و تقصير . و عيب و رسوائى و بدى . ج : مساوى . و بدت مساويه اى معايبه و نقائصه . و قولهم الخيل تجرى على مساويها اى انها و ان كانت بها اوصاب و عيوب فان كرمها يحملها على الجرى .

مساءة

(
mas 'at
) م . ع . ساء سوء و مساءة . ر . سوء .

مسأب

(
mes'ab
) ا . ع . خيك عسل و خيك برزگ . و غرارهء چرمين كه در آن خيك نهند . و بسيار آب خورندهء از مردم و جز آن .

مسابة

(
mos bbat
) م . ع . سابا مسابة و سبابا : يكديگر را آن دو نفر دشنام دادند .

مسابحة

(
mos bahat
) م . ع . با هم شناورى كردن .

مسابع

(
mas be '
) ع . ج . مسبعة . و ج . مسبع .

مسابعة

(
mos ba'at
) م . ع . سابعه
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3285 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )