تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3024

مساهمون:

ص٣٠٢٤
و بيمثل .

مانى

(
m ni
) ا . پ . نام نقاشى مشهور كه دعوى پيغمبرى كرد و پيروان وى را مانويه گويند .

مانى

(
m ni
) ص . ع . آزماينده و اختيار كننده . ج : مناة .

مانيا

(
m niy
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - قسمى از جنون و ديوانگى .

مانيد

(
m nid
) پ . ح . م . مانيدن ا . گناه و جرم و تقصير و خطا و قصور و درماندگى و سهو و غفلت .

مانيدن

(
m nidan
) ف ل . م . پ . گذاشتن و ترك كردن و رها كردن . و شبيه و مانند شدن و به صفت چيزى متصف شدن . و گمراه شدن . و فراموش كردن .

مانيده

(
m nide
) ص . پ . كنار گذاشته و ترك كرده و ناتمام كنار گذاشته .

مانيستار

(
m nist r
) ا . پ . روح كل و نفس كل كه پس از عقل كل باشد و مانستار .

مأو

(
ma'v
) ا . ع . سختى و شدت

مأو

(
ma'v
) ع . ج . مأوة .

مأو

(
ma'v
) م . ع . ماوت الجلد مأوا ( از باب فتح ) : كشيدم آن پوست را تا فراخ و گشاد گردد .

مأوا

(
ma'v
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مسكن و منزل و خانه و لانه و جايگاه و مقام و جاى اقامت و مكان و جاى سكونت . و مأوا كردن و يا مأوا گرفتن : اقامت كردن و منزل كردن و جاى گرفتن و سكونت كردن .

مأواة

(
ma'v t
) ا . ع . جايگاه و پناجاه و جائى كه شب و روز در آن باشند .

مأواة

(
ma'v t
) م . ع . اوى اوية واية و مأوية و مأواة ر . اوية .

مآوب

(
ma ' veb
) ع . ج . مآب .

مآوب

(
mo'avvab
) ا . ع . مدور . و مجتمع . و مقدر .

مأوبة

(
mo'avvebat
) ص . ع . ريح مأوبة : بادى كه همه روزه وزد .

مأوة

(
ma'vat
) ا . ع . زمين پست . ج : مأو .

مآود

(
ma ' ved
) ا . ع . بلاها و بدبختيها .

ماور

(
m var
) پ . كلمهء فعل يعنى مياور .

ماورا

(
m - var
) و

ماوراء

(
m - vara ' ?
) م . ف . پ . مأخوذ از تازى - در پس و در عقب و از پى و در پى . و آن روى و آن طرف . و ماوراء النهر و يا وراء النهر : يعنى آن طرف رود مراد ملك توران است كه در آن طرف رود جيحون واقع شده .

مأوزة

(
ma'vazat
) ص . ع . ارض مأوزة : زمين پر از مرغابى .

مأوق

(
mo'avveq
) ا . ع . كسى كه در طعام خود تأخير نمايد .

ماوقع

(
m - vaqa '
) م . ف . پ . - مأخوذ از تازى - اتفاق و حادثه و سانحه .

مأولع

(
mo'avla '
) ا . ع . ديوانه و مجنون .

مأولق

(
mo'avlaq
) ا . ع . نادان و ديوانه .

مأوم

(
mo'avvam
) ا . ع . بزرگ سر و بزرگ اندام و زشت خلقت .

مأوى

(
ma'v
) و

ماوى

(
ma'vi
) ا . ع . پناه جاى و جايى كه شب و روز در آن زيست كنند . و محل زيست هر حيوانى . و مأوى الغنم : جايى كه گوسپندان شب در آن خوابند . و مأوى الابل : جاى باش شتران در شب .

مأوى

(
ma'viyy
) ع . ج . مأوية .

مأوى

(
ma'viyy
) ص . ع . منسوب به ما . يعنى مائى و آبكى .

مأوية

(
ma'viat
) م . ع . اوى اوية و اية و مأوية ر . اوية .

مأوية

(
ma'viyyat
) ا . ع . آئينه . ج : مأوى . و نام زنى .

ماه

(
m h
) ا . پ . يك قسمت از دوازده قسمت سال كه شهر نيز گويند و از ديدن هلالى تا ديدن هلال ديگر و فاصلهء از زمان كه واقع باشد در ما بين تاريخى از شهر تا همان تاريخ از شهر آينده . و نيز ماه : سياره‌اى مطيع زمين كه بر دور آن مىچرخد و در مدت شب آن را روشن مىكند و بتازى قمر و نير اصغر و به فارسى زير فان و ماج و ماص و مج و مهير نيز گويند . و بودن آفتاب در هر يك از بروج دوازده‌گانه . و نام روز دوازدهم از هر ماه شمسى . و نام فرشته‌اى موكل بر قمر و فرشته‌اى كه تدبير امور روز ماه به دو تعلق دارد . و معشوق و معشوقه . و به لغت پهلوى شهر و مدينه . و ماه آب : ماه اول خزان كه آبان ماه نيز گويند . و ماه بر كوهان : لحن بيست و يكم از سى لحن باربد . و ماه چارده شه : بدر . و ماه چو شاخ گوزن : ماه شب اول و دويم و سيوم و ماه چهار هفته : نابود و معدوم و ناچيز . و ماه خر گهى : ماه هاله‌دار . و شاهد مهوش . و ماه سى روزه : ماه بسيار باريك و هلال يكشبه . و معشوق بيمار و ضعيف . و ماه سيام و يا ماه كاشغر و يا ماه‌كش و يا ماه مزور و يا ماه مقنع و يا ماه نخشب : ماهى كه مقنع تا مدت چهار ماه هر شب از چاهى كه پائين كوه سيام بود بر مىآورد و چهار فرسخ در چهار فرسخ روشنائى مىداد . و ماه سى شبه : ناچيز و محو گشته و بر طرف شده . و ماه شمسى : يك قسمت از دوازده
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3024 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )