تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3025

مساهمون:

ص٣٠٢٥
قسمت سال كه هر قسمتى مطابق باشد با بودن آفتاب در برجى از بروج دوازده‌گانه . و ماه قصب‌پوش و يا ماه قصب دوخته : شاهد و معشوق كتان پوشيده . و ماه قمرى : از ديدن هلال تا ديدن هلال ديگر . و ماه كاشغر : شاهد مهوش ترك . و ماه كنعانى : حضرت يوسف پسر حضرت يعقوب . و ماه منجوق : چترقبهء زرينه كه بر سر چتر نصب كند و ماه نو : برن و هلال . و نام ماه اول از سال ملكى . و ماه يمانى : رخسار منور سرور كاينات صلى اللّه عليه و آله .

ماه

(
m h
) ا . ع . آب . و مأخوذ از فارسى شهر و مدينه . و ماه البصرة : شهر نهاوند . و ماه الفؤاد : بد دل و جبان و ترسو . و كند خاطر . و ماه القلب : گول و احمق و نادان . و ماه الكوفة : شهر دينور .

ماها

(
m - h
) پ . ج : ما .

ماهار

(
m h r
) ا . پ . مهار شتر .

ماه آفريد

(
m h - farid
) ا . پ . نام كنيزك ايرج كه از آن دخترى آورد تور نام كه مادر فريدون باشد .

ماهاما

(
m h m
) ا . ب . نام ماد بودا پيغمبر هنود .

ماهان

(
m h n
) پ . ج . ماه .

ماهان

(
m h ? n
) ا . پ . نام قصبه‌اى در كرمان در جنوب شهر گواشير كه مزار شاه نعمت الله ولى در آنجاست .

ماهان

(
m h ne
) ا . ع . به صيغهء تثنيه به شهر نهاوند و شهر دينور كه عبارت از ماه البصرة و ماه الكوفة باشد .

ماهانه

(
m h ine
) ص . پ . منسوب به ماه .

ماهانه

(
m h ne
) ا . پ . شهريه و مشاهره و وظيفه كه ماه به ماه به كسى دهند .

ماهانى

(
m h ni
) ص . پ . منسوب به قصبهء ماهان .

ماهانى

(
m hani
) ا . پ . نام سنگى زرد و سپيد . و دوائى كه در خراسان يافت مىشود .

ماه به ماه

(
m h - be - m h
) م . ف . پ . از اين ماه به آن ماه . و ماه بسيار . و مدت مديد .

ماه‌پار

(
m h - p r
) و

ماه‌پاره

(
m h - p re
) ص . پ . خوش صورت و داراى حسن .

ماه‌پروار

(
m h - parv r
) و

ماه پروين

(
m h - parvin
) ا . پ . زرنباد و جدوار .

ماه پيكر

(
m h - paykar
) ص . پ . هر چيز كه پيكر و روى آن مانند ماه باشد . و ماه پيكر درفش كنايه از شب است .

ماهة

(
m hat
) ا . ص . ع . آبله و چيچك . و ركية ماهة : چاه بسيار آب .

ماهة

(
m hat
) م . ع . ماه موها و ميها و ماهة ر . موه .

ماهتاب

(
m h - t b
) ا . پ . پرتو ماه . و قمر و ماه . و روى معشوق . و نوعى از آتش بازى . و دمزدگى حيوان زنده چنان كه گويند ماهتاب افگند يعنى دم زد و نفس كشيد .

ماهتابى

(
m h - t bi
) ا . پ . جاى هموار و برابر و محصور در پشت بام كه شبهاى تابستان در آن نشينند . و ايوان جلو بالاخانه . و نوعى از آتشبازى . و رنگ كبود روشن .

ماهج

(
m hej
) ص . ع . شحم و لبن ماهج : پيه و شير تنك و رقيق .

ماه جبين

(
m h - jabin
) ص . پ . كسى كه پيشانى وى مانند ماه درخشان و تابان باشد .

ماهچه

(
m h - c'e
) ا . پ . مصغر ماه يعنى ماه كوچك و خرد . و سر علم كه از طلا و نقره و جز آن به شكل ماه گرد مدور و صيقل زده سازند . و سنجاق يعنى سوزنى كه بر سر آن گلوله باشد از طلا و نقره و برنج و جز آن و زنان بر سر و گريبان فرو برند . و تريز و بغلك . و يك حصه از دوازده حصهء تولچه يعنى وزنه‌اى كه مساوى پنج نخود باشد .

ماه چهر

(
m h - c'ehr
) ص . پ . آنكه چهرهء آن مانند ماه تابان باشد .

ماهد

(
m hed
) ا فا . ع . گستراننده . و از اسمهاى بارىتعالى مىباشد .

ماهر

(
m her
) م - ف . پ . بلغت زند و پازند فردا .

ماهر

(
m her
) ا . ص . م . پ - مأخوذ از تازى - اوستاد و زيرك و دانا و هوشيار و كار آزموده و بافراست .

ماهر

(
m her
) ص . ع . رجل ماهر : مرد حاذق و داناى در كار . ج : مهرة . و نيز ماهر نيك شناور .

ماه رخ

(
m h - rox
) و

ماه رخسار

(
m h - roxs r
) ص . پ . كسى كه رخسار وى مانند ماه تابان و رخشان باشد .

ماه رمه

(
m h - rame
) ا . پ . مثقب و بر ماه و مته .

ماه‌رو

(
m h - ru
) ص . پ . آنكه روى وى مانند ماه باشد .

ماهروزه

(
m h - ruze
) ا . پ . سالمه و تاريخ . و نگاهدارى حساب سال و ماه و روز و تقويم .

ماه سيما

(
m h - sim
) و ماه طلعت (
m h - tal'at
) ص . پ . آنكه سيماى وى مانند ماه باشد .

ماه فرفين

(
m hfarfin
) ا . پ . زرنباد و جدوار .

ماهگانه

(
m hg ne
) و

ماهگانى

(
m hg ni
) ا . پ . ماهيانه و شهريه و