تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3021

مساهمون:

ص٣٠٢١
گل‌كاران را كه بدان كاهگل و گج و آهك بر ديوار و جز آن مالند . و تخته‌اى مر برزيگران را كه بدان زمين شيار كرده را نرم و هموار كنند . و ليف و جاروب جولاهگان كه بدان تانه را آهار دهند . و مالش و مالندگى . و حاك كس .

ماله

(
m le
) ص . پ . مالامال و لبالب

مآلى

(
ma ' li
) ع . ج مئلاة .

مآلى

(
ma ' li
) ص . پ . منسوب به مآل .

مالى

(
m li
) ص . پ . بسيار و فراوان .

مالى

(
m li
) ص . ع . - مأخوذ از تازى - منسوب به مال و دولت و ثروت . و مالى و ملكى : چيزى كه منسوب به مال و ملك باشد يعنى پولى و ملكى .

مألى

(
ma'liyy
) ص . ع . سقاء مألى : مشكى كه بدرخت الاء دباغت يافته باشد .

مالى

(
m liyy
) ص . ع . منسوب به مال .

مالئ

(
m li '
) ا فا . ع . پر كننده .

ماليا

(
m liy
) ا . پ . درختى باريك و دراز كه از چوب آن نيزه و تير سازند .

ماليات

(
m li t
) ا . پ - ماخوذ از تازى - ارتفاع و حاصل و محصول . و باج و خراج .

مآلية

(
ma ' liyyat
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - داراى مآل بودن .

ماليخ

(
m lix
) و

ماليخوليا

(
m lixuliy
) ا . پ . - ماخوذ از يونانى - خلل دماغى و سودا و خيال خام .

ماليدن

(
m lidan
) ف . م . پ . لمس كردن و مس نمودن و دست يا افزار بر چيزى كشيدن . و دلك كردن . و زدودن . و جلا دادن . و صيقل كردن . و مشتمال كردن . و خمير كردن . و حك كردن . و سائيدن و پاك كردن . و گوشمال دادن . و تنبيه كردن . و آلودن . و اندودن . و طلا كردن . و مشتن و حركت دادن كارد را به پيش و پس چنان كه در هنگام ذبح كردن چنين مىكنند . و برابر كردن زمين . و قلبه راندن و به زير افگندن كسى را .

ماليده

(
m lide
) ص . پ . سائيده و جلا داده . و صيقل زده . و لمس كرده . و دلك كرده . و ريز ريز شده . و نطول شده . و اندود شده . و زمين هموار و برابر شده .

ماليده

(
m lide
) ا . پ . قسمى از كليچه‌اى كه از آرد و شير و مسكه و شكر سازند .

ماليز

(
m liz
) و

مالين

(
m lin
) ا . پ . زلو و علق .

مآليه

(
ma ' lyye
) ص . پ . - ماخوذ از تازى - منسوب به مآل . و امور مآليه : چيزهاى متملق به آيندهء از معاش .

ماليه

(
m liyye
) ا . ص . پ . - ماخوذ از تازى - منسوب به مال و پول و وجه نقد و محصول و ارتفاع ملك و ماليات . و خالضه . و دولت و ثروت .

مام

(
m m
) ا . پ . مادر و ام و والده .

ماما

(
m m
) ا . پ . مادر . و قابله و باراج و ژم و ماماچه .

مأمأة

(
ma'ma'at
) م . ع . مامات الشاة مأمأة : آواز مى . مى . كرد گوسپند . و كذا : مأمأت الظبية .

ماماچه

(
m m ce
) ا . پ . قابله .

مامائى

(
m m 'i
) ا . پ . قابلگى و دايگى . و مامائى كردن : زايانيدن زن باردار و خلاص كردن آن و گرفتن كودك را . و دايگى كردن .

مآمر

(
ma ' mer
) ع . ج . مؤتمر .

ما مضى

(
m - maz
) . پ . كلمهء فعل ماخوذ از تازى گذشته و زمان گذشته . و مضى ما مضى : يعنى گذشته‌ها گذشته است و از گذشته نبايد گفت .

مامك

(
m mak
) ا . پ . مصغر مام و مادر و مادرك .

مأمل

(
ma'mal
) ا . ع . محل اميد و اميدگاه .

ما ملك

(
m - malak
) پ . كلمه فعل ماخوذ از تازى - دارائى و هر آنچه دارا و مالك باشند .

مأمن

(
ma'man
) ا . ع . جاى امن . و نام شهرى در عراق .

مأمن

(
ma'man
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جاى امن و پناهگاه . و جاى سلامت .

مام ناف

(
m m - n f
) ا . پ . ماما و قابله و باراج و ژم و ماماچه .

مام نافى

(
m m - n fi
) ا . پ . مامائى و قابلگى .

مأموت

(
ma'mut
) ص . ع . اجل مأموت : مدت معين و موقوف .

مأمود

(
ma'mud
) ص . ع . لهذا الامر امد مأمود : اين كار داراى انتهائى است كه بدان منتهى مىشود .

مأمور

(
ma'mur
) ا . م . ع . امر . كرده شده و حكم كرده شده . و يوم المأمور : روزى است مر بنى حارث را .

مأمور

(
ma'mur
) ا . ص . پ . - ماخوذ از تازى - مقرر شده و نصب شده . و معين شده . و قرار داده شده . و حكم كرده شده و امر كرده شده و فرموده شده و محكوم و منصوب و مباشر و گماشته و هر كسى كه
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3021 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )