تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3208

مساهمون:

ص٣٢٠٨
مىگرداند .

مخمسات

(
moxammas t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - شعرهائى كه داراى پنج مصرع باشند .

مخمسة

(
moxammasat
) ا . ع . مسأله‌اى از مسائل فرايض كه در آن پنج نفر از اصحاب اختلاف كرده يعنى حضرت على بن ابي طالب عليه السلام و عثمان و ابن مسعود و زيد و ابن عباس رضى اللّه عنهم .

مخمص

(
maxmes
) ا . ع . نام راهى .

مخمصة

(
maxmasat
) ا . ع . گرسنگى .

مخمصة

(
maxmasat
) م . ع . خمص خمصا و مخمصة ر . خمص .

مخمصه

(
maxmase
) ا . پ . مأخوذ از تازى - گرسنگى سخت . و آن حالتى كه از نخوردن عارض شود مانند حالتى كه از پر خوردن روى مىدهد . و بدبختى و غم عظيم اضطراب اضطراب‌انگيز .

مخمل

(
maxmal
) و (
mexmal
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نوعى از جامهء پرزدار . و مخمل گرگ و يا مخمل گورگ : نوعى از مخمل . و مخمل دو خوابه : آن قسم مخملى كه هر دو طرف آن پرزدار باشد .

مخمل

(
moxmal
) ا . ع . جامهء پرزدار خواب‌ناك و مخمل .

مخمل‌باف

(
maxmal - b f
) ا . پ . كسى كه مخمل مىسازد .

مخملى

(
maxmali
) ص . پ . منسوب بمخمل . و مانند مخمل .

مخمن

(
moxamman
) ص . ع . گويندهء به گمان و قياس و تخمين .

مخمور

(
maxmur
) ا . ع . كسى كه وى را خمار باشد .

مخمور

(
maxmur
) ص . پ . مأخوذ از تازى - مست و مدهوش و مىزده .

مخمورى

(
maxmuri
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مىزدگى .

مخموس

(
maxmus
) ص . ع . حبل مخموس : ريسمان پنج‌تاه . و ثوب مخموس : جامهء پنج‌گزى . و كذلك : رمح مخموس .

مخمول

(
maxmul
) ص . ع . لنك و گرفتار بيمارى خمال .

مخموم

(
maxmum
) ص . ع . روفته شده . و حبس شدهء در قفص ماكيان . و المخموم القلب : پاك‌دل از كينه و حسد .

مخميدن

(
maxmidan
) ف م . پ . پنبه پاك كردن .

مخن

(
maxn
) ا . ع . مرد دراز بالا . و مرد مايل به كوتاهى كه در وى خفت و سبكى باشد .

مخن

(
maxn
) م . ع . مخن المراة مخنا ( از باب ضرب ) : گائيد آن زن را . و مخن البئر : كشيد آب آن چاه را . و مخن فلان : گريست فلان . و مخن العود و غيره : پوست بركند از آن چوب و جز آن .

مخن

(
mexann
) ا . ع . مرد دراز بالا .

مخن

(
mexann
) ص . ع . سال باردار .

مخناث

(
mexn s
) ص . ع . امراة مخناث : زن شكسته و دوتاه .

مخناف

(
mexn f
) ص . ع . جمل مخناف : شتر نر عقيم . و رجل مخناف مردى كه دست پرودهء وى از قبيل گشن دادن خرمابن و كشتن كشت و زراعت‌بار و حاصل خوب نياورد .

مخنب

(
moxneb
) ص . ع . لنك . و هلاك شده . و سست گرداننده . و هلاك كننده . و قطع‌كننده .

مخنبة

(
maxnabat
) ا . ع . دورى و هجران . و قطع خويشاوندى .

مخنة

(
maxnat
) ا . ع . زن مايل به كوتاهى كه در وى خفت و سبكى باشد .

مخنة

(
maxannat
) ا . ع . بينى و نوك بينى . و غنه و آوازى كه از بينى برآيد . و جاى تنك از رودبار . و صحن خانه . و دهانهء راه . و ريختنگاه آب از زمين بلند . و آزادى و برات معافى . و ميانهء روشن راه . و برهان و دليل واضح و روشن . و خوراك و قوت . و بهترين چراگاه . و مخنة القوم : حريم آن گروه .

مخنة

(
mexannat
) ص . ع . سنة مخنة : سال فراخ .

مخنتب

(
moxantab
) ص . ع . كوتاه بالا . و خرد و كوچك .

مخنث

(
moxannas
) ص . ع . خميده و دوتاه .

مخنث

(
moxannas
) ا . ع . كسى كه درد بر وى وطى كرده مىشود .

مخنث

(
moxannas
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سست و ناتوان . و آنكه مردى نداشته باشد و نتواند جماع كند . و مأبون و پشت پاى . و ابله و نادان . و غدار و مكار . و آنكه نيك رفاقت و آشنائى نداند . و نامرد و بىهمت و ناكس و بدنام و رسوا . و معيوب . و پيرمرد ملوط و پسيخوان و پشت‌انداز .

مخنث

(
moxannes
) ص . ع . كسى كه خم مىكند و دوتاه مىنمايد .

مخنثى

(
moxannasi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مابونى و نامردى .

مخنجل

(
moxanjel
) ص . ع . كسى كه زناشوئى كند با زن دفزك بىشرم و بد زبان و گول .

مخندق

(
moxandeq
) ص . ع . كسى