مخيل
(
moxayyel
) ا . ع . فلان يمضى على المخيل اى على غرر من غير يقين .
مخيلة
(
maxilat
) ا . ع . كبر و بزركمنشى . و تفرس و ترسم . و الرجل الحسن المخيلة : مرد نيكو تفرس . و قولهم : ما احسن مخيلتها يعنى چه نيكو است سزاوارى آن .
مخيلة
(
maxilat
) ص . ع . سحابة مخيلة : ابرى كه بارنده پندارند آن را . و نيز مخيلة : سزاوار و لايق و شايسته . يق : السحابة رايناها مخيلة للمطر : آن ابر را لايق و شايستهء باريدن مىبينيم .
مخيلة
(
maxilat
) م . ع . خال خيلا و خيلا و مخيلة ر . خيل (
xayl
) و (
xill
) .
مخيلة
(
moxilat
) ا . ع . لياقت و شايستگى طبيعى .
مخيلة
(
moxilat
) ص . ع . سحابة مخيلة : ابرى كه آن را بارنده پندارند . و سماء مخيلة : آسمان آمادهء باريدن .
مخيلة
(
moxayyalat
) ا . ع . خيال و توهم .
مخيله
(
moxayyele
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خيال و توهم و پندار . و قوهء مخيله : قوهء خيال .
مخيم
(
mexyam
) ا . ع . آنچه از كشتهاى دروده جمعآورى كنند . و نام وادى .
و نام كوهى .
مخيم
(
moxyam
) ا . ع . جائى كه در آن اقامت كنند .
مخيم
(
moxim
) ص . ع . كسى كه چادر مىزند و خيمه برپا مىكند .
مخيم
(
moxayyam
) ص . ع . خيمه زده شده .
مخيم
(
moxayyam
) ا . ع . اردو و خيمهگاه و لشكرگاه . و نام نخلستانى .
مخيم
(
moxayyem
) ص . ع . آنكه چادر مىزند و خيمه برپا مىكند . و آنكه در چادر مىآيد و آنكه مقيم مىگردد در جائى .
مخيمات
(
moxayyam t
) ا . ع .
نام نخلستانى .
مخيوط
(
maxyut
) ص . ع .
صوب مخيوط : جامهء دوخته شده .
مخيول
(
maxyul
) ص . ع .
داراى خال .
مد
(
mad
) ا . پ . تار و سيم . و پل . و نام روز ششم از هر ماه شمسى .
مد
(
mad
) و (
madd
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - كشش . و درازى و افزونى . و افزونى آب و جريان آب . و خطى كه به روى الف نويسند . و حرف مد : الف بعد از فتحه و واو بعد از ضمه و ياى بعد از كسره . و مد بصر . منتهاى نظر . و مد و جزر افزونى و كمى آب دريا .
مد
(
madd
) ا . ع . آبخيز و توجبه .
ج : مدود . برآمدگى روز . و افزونى آب . و بينى و بنيه قدر مد البصر : دورى ما بين من و او باندازهء منتهاى نظر است و نيز مد ضد جزء .
مد
(
madd
) مده و مد به يمدد مدا ( از باب نصر ) : كشيد آن را . و مد فلانا و به : درنك داشت فلان را . و مد الله الارض : منبسط كرد و گسترانيد خداوند زمين را . و مد الحبل : كشيد ريسمان را و مد الله فى عمر فلان : دراز كنار خدا زندگانى فلان را . و مد فلانا فى غيه :
مهلت داد فلان را در گمراهى وى . و مد بصره الى الشئ : بلند نگريست آن چيز را . و مد النهار : بلند شد روز . و مد زيد القوم :
يارى داد زيد آن گروه را . و مد من الدواة :
با قلم مركب برداشت تا بنويسد . و مد الدواة :
مركب انداخت در دوات . و مد البحر و النهر : بسيار شد و افزون گشت آب دريا و نهر . و مده : افزون كرد آن را ( لازم و متعدى ) . و مد الابل : آب آرد و يا كنجد آميخته خورانيد شتران را . و مد الارض : نيرو داد زمين را از سرگين انداختن در آن . و نيز مد : كمك كردن بشر و امداد : كمك كردن به خير . قوله تعالى :
وَ نَمُدُّ لَهُ مِنَ الْعَذابِ مَدًّا
.
وَ أَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ
.
مد
(
modd
) ا . ع . پيمانهء باندازهء دو رطل نزد اهل عراق و يك رطل و ثلث رطل نزد اهل حجاز . و يا مقدار پرى دو دست مرد ميانه چون هر دو كف را پر كند . ج : امداد و مددة و مداد . و مد النبى : چهار يك صالح .
مداء
(
med '
) م . ع . ماديته مماداة و مداء : پر كردم از براى آن .
مداءلة
(
mod 'alat
) م . ع . داله مداءلة : فريب آورد با او .
مداب
(
mad bb
) ع . ج . مدب .
مدابح
(
mad beh
) ع . ج . مدبحة .
مدابر
(
mod bar
) ص . ع .
هو مدابر و مقابل : او مجبب محض است از طرف پدر و مادر
مدابر
(
mod ber
) ص . ع . مخالف و دشمن . و خداوند تبر دابر كه ضد فائر است و بدبخت در قمار .
مدابرة
(
mod barat
) ا . ع .
دشمنى .
مدابرة
(
mod barat
) ص . ع .
شاة مدابرة : گوسپندى داراى ادبارة .
مدابرة
(
mod barat
) م . ع .
دابره مدابرة و دبارا : دشمنى كرد او را .
و دابر فلان مدابرة : مرد فلان . و غفلت نمود