تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3165

مساهمون:

ص٣١٦٥

محجوم

(
mahjum
) ص . ع . رجل محجوم : مرد حجامت گرفته . و نيز مرد تناور و جسيم . و بعير محجوم : شتر پوزه بسته .

محجى

(
mohji
) ص . ع . بخيل . يق انه لمحج .

محجية

(
mahjiyyat
) ص . ع . كلمة محجية : كلمه‌اى كه معنى آن مخالف با لفظ وى باشد .

محح

(
mahah
) م . ع . مح‌محا و مححأ و محوحا . ر . مح .

محد

(
mahadd
) ا . ع . چاره و گريز و رهائى . و لا محد : نيست چاره‌اى . و ما لى عنه محد : نيست مرا از آن گريز و رهائى .

محد

(
mohedd
) ص . ع . تيزكننده . و كسى كه تيز نگرد . و امراة محد : زن شوهر مرده‌اى كه در مدت عده جامهء سوك پوشد و زينت نكند خود را .

محدب

(
mohdeb
) ص . ع . كسى كه شايق و راغب مىكند و آنكه كوز پشت مىگرداند .

محدب

(
mohaddab
) ص . پ . مأخوذ از تازى - حدبه‌دار و كوزپشت و بر آمده . و سطح محدب : سطح خرپشته - دار .

محدب

(
mohaddeb
) ص . پ . مأخوذ از تازى - آنكه پشت بلند مىسازد و كوز پشت مىكند .

محدث

(
mohdas
) ص . ع . چيز منكر و مبتدع .

محدث

(
mohdas
) ا . ع . نام دو آب . و نام دو قريه .

محدث

(
mohdes
) ص . ع . بدكار و زناكار . و حدث‌كننده و شكنندهء وضو . و احداث كنندهء عيب و چيز منكر و مبتدع . و هر چيز تازه واقع شده . و كسى كه پناه مىدهد گناهكار را . و صيقل كننده و جلا دهنده .

محدث

(
mohaddas
) ا . ع . مرد راست گمان . و صاحب فراست و بصيرت در نقل حديث . ج : محدثون . و سخن گوى راست و ديندار .

محدث

(
mohaddes
) ص . ع . كسى كه پيدا مىكند چيز تازه را و مبدع و مخترع . و راوى و ناقل و مورخ . و بيان‌كننده و جمع‌كنندهء احاديث نبوى و تأليف‌كنندهء آن احاديث . و معتمد در نقل حديث .

محدثات

(
mohdas t
) ا . ع . چيزهائى كه از روى هوا و هوس ايجاد و اختراع شده‌اند . و منه قولهم : شر الامور محدثاتها .

محدثات

(
mohaddas t
) ا . ع . تواريخ و حوادث

محدثة

(
mohdasat
) ا . ع . چيز منكر و مبتدع . و نام موضعى .

محدثون

(
mohaddasuna
) ع . ج . محدث .

محدثين

(
mohaddesin
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كسانى كه احاديث را جمع و تأليف كرده و معتمداند در نقل حديث .

محدج

(
mohdej
) ص . ع . كسى كه حدج مىبندد .

محدج

(
mohaddej
) ص . ع . آنكه تيز مىنگرد .

محدد

(
mohaddad
) ص . ع . تحديد كرده و محدود شده . و تيز كرده شده و تيز نوك‌دار .

محدد

(
mohadded
) ص . ع . كسى كه تحديد مىكند و حد چيزى را معين مىنمايد .

محدد الجهات

(
mohaddad - ol - jah t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - فلك نهم .

محدر

(
mohder
) ص . ع . كسى كه ريشهء جامه را بر مىتابد . و آنكه ريشهء جامه را در اندرون كرده مىدوزد آن را .

محدر

(
mohadder
) ص . ع . كسى و يا چيزى كه فرود مىآورد . و آنكه فرود مىآيد . و شتاب‌كننده .

محدرج

(
mohdaraj
) ص . ع . املس و مهره كرده .

محدرج

(
mohdaraj
) ا . ع . تازيانه .

محدس

(
mahdes
) ا . ع . مطلب و مقصد . و سؤال و پرسش و درخواست .

محدق

(
mohdeq
) ص . ع . كسى و يا چيزى كه احاطه مىكند و محاصره مىنمايد .

محدق

(
mohaddeq
) ص . ع . تيز نگرنده . و كسى يا چيزى كه احاطه مىكند چيزى را .

محدلة

(
mohdalat
) ص . ع . قوس محدلة : كسانى كه يكى از سرهاى برگشتهء آن راست شده باشد .

محدلق

(
mohdaleq
) ص . ع . كسى كه مىچرخاند تخم چشم را در نگريستن .

محدود

(
mahdud
) ا . ع . حد پيدا كرده . و محروم از بخت و نيكى . و محكوم از شر و بدى .

محدود

(
mahdud
) ص . پ . مأخوذ از تازى - داراى حد و داراى كرانه و داراى نهايت و پايان . و جدا كرده شده و حد پيدا كرده . و بانجام رسيده . و مفروض . و منقطع . و مقرر و معين و موقت . و منع كرده شده و محروم و مردود . و سياست شده و حد زده شدهء موافق شرع .

محدودات

(
mahdud t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - چيزهاى محدود و سياسات و