تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2369

مساهمون:

ص٢٣٦٩
و چاه بسيار آب . ج : عضض و عضاض .

عضوض

(
azuz
) ص . ع . ملك عضوض : پادشاه سخت گيرندهء بر مردم و ظلم و ستم‌كننده . و فرس عضوض : اسب گزنده .

عضوض

(
ozuz
) ع . ج . عض .

عضوم

(
azum
) ا . ع . ماده شتر درشت اندام

عضون

(
ezun
) ع . ج . عضة . و ج . عضاهة .

عضه

(
azh
) و (
azah
) م . ع . عضه عضها و عضها و عضيهة و عضهة ( از باب فتح ) : دروغ گفت . و سخن چينى نمود . و افسون كرد . و عضه البعير : عضاه خورد آن شتر .

عضه

(
azah
) م . ع . عضهت الابل عضها ( از باب سمع ) : عضاه چريدند آن شتران . و بيمار گرديدند آن شتران از خوردن عضاه . و عضه فلان : دروغ گفت فلان و تهمت نمود . و عضه فلانا : دروغ بربست بر فلان و گفت آنچه در وى نبود . و عضه العضاه : بريد عضاه را .

عضه

(
azeh
) ا . ع . كذب و دروغ و بهتان . و سحر و افسون .

عضه

(
ezah
) و عضهة (
ezahat
) ا . ع . درخت خاردار بزرگ و دراز .

عضهة

(
ezhat
) م . ع . عضه عضها و عضها و عضهة . مر . عضه و عضه .

عضهة

(
azehat
) ص . ع . ارض عضهة : زمين عضاه ناك . و ناقة عضهة : ماده شتر عضاه خوار .

عضهلة

(
azhalat
) م . ع . عضهل القارورة عضهلة : بست سرشيشه را .

عضوى

(
azaviyy
) و عضوية (
azaviyyat
) ص . ع . عضاه خوار . يق : بعير عضوى و ابل عضوية .

عضهى

(
ezehiyy
) ص . ع . بعير عضهى : شتر عضاه خوار .

عضيد

(
azid
) ا . ع . رستهء خرمابنان . و خرمابنى كه دست بوى رسد . ج : عضدان .

عضيرف

(
ozayref
) و عضيريف (
ozayrif
) ا . ع . مصغر عضر فوط . مر . عضر فوط .

عضيض

(
aziz
) م . ع . عضضته و عليه و به عضا و عضيضا ( از باب فتح و سمع ) : گزيدم آن را و به زبان گرفتم آن را . و عضضت بصاحبى عضيضا : لازم گرفتم صاحب خود را . و كذا عضضت على صاحبى . و نيز عضيض : سخت گزيدن .

عضيل

(
ezyall
) ا . ع . مرد ناكس و دشوار خوى .

عضيلة

(
azilat
) ا . ع . پى . و هر گوشت درشت .

عضين

(
ezin
) ا . ع . بلغت قريش : سحر و افسون .

عضيوط

(
ezyavt
) ص . ع . كسى كه وقت جماع حدث كند .

عضيهة

(
azihat
) ا . ع . دروغ و بهتان . و قولهم : يا للعضيهة : در استغاثه گويند .

عضيهة

(
azihat
) ص . ع . ارض عضيهة : زمين عضاه ناك .

عضيهة

(
azihat
) م . ع . عضه العضاه عضيهة ( از باب نصر ) : بريد عضاه را . و عضه عضها و عضها و عضيهة . مر . عضه و عضه .

عط

(
att
) م . ع . عط الثوب عطا ( از باب نصر ) : بدرازا شكافت جامه را بدون از هم جدا كردن و يا عام است . و قرء قوله تعالى : فلما راى قميصه عط من دبر . و عط فلانا الى الارض : بر زمين افگند فلان را و چيره شد بر فلان .

عطا

(
at
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - داد و دهش و بخشش و داشاد و داشن و بذل و انعام . و هر آنچه بخشيده شود . و عطاى كبرى : عمر يك صد و بيست سال . و عطا كردن : دادن و بخشيدن و انعام كردن .

عطا

(
at
) و عطاء (
at '
) ا . ع . دهش . و آنچه بخشيده شود . ج : اعطية و اعطيات

عطاء

(
et '
) ا . ع . معاطاة و از هم ديگر گرفتن و عطا نمودن . مر . معاطاة .

عطاءان

(
at ' ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو عطاء .

عطاءة

(
at 'at
) ا . ع . بخشيدگى و دادگى و دهش .

عطا بخش

(
at - baxc
) ص . پ . جوانمرد و سخى و گشاده دست .

عطابل

(
at bel
) و عطابيل (
at bil
) ع . ج . عطبل و عطبول و عطبولة .

عطار

(
att r
) ا . ع . خوشبوى فروش و عطر فروش . و صاحب عطر . و نام اسبى .

عطار

(
att r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوا فروش و دارو فروش و پيلوا و داشاد و بيلوا .

عطارة

(
at rat
) ا . ع . عطرسازى . و شغل عطرفروشى .

عطارة

(
att rat
) ا . ع . آنچه در بازار روائى داشته باشد . و مؤنث عطار يعنى زن بوى خوش فروش .

عطارد

(
ot red
) ا . ع . نزديك‌ترين سيارات بشمس كه به فارسى تير گويند و منصرف و غير منصرف هر دو آيد .

عطارد

(
ot red
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تير و زادوس و زادوش و زاودش كه نزديكترين سيارات است بخورشيد . و سنبل رومى . و باصطلاح كيميا : جيوه .

عطارد فطنه

(
ot red - fetne
) و

عطاردمنش

(
ot red - manec
) ص . پ . زيرك و بافراست و تيز فهم .