تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2368

مساهمون:

ص٢٣٦٨

عضروط

(
ozrut
) ا . ع . خادم . و بدنبال كسى دونده . ج : عضاريط و عضارطة و عضارطة . و مرى و سرخ روده .

عضز

(
az'z
) م . ع . عضزه عضزا ( از باب ضرب ) : باز داشت آن را . و عضز اللقمة : خائيد آن لقمه را . و هو نباء مستنكر لاجتماع الضاد و الزاى .

عضض

(
ozaz
) ع . ج . عضوض .

عضط

(
azt
) م . ع . عضط عضطا ( از باب ضرب ) : حدث كرد وقت جماع .

عضعضة

(
az'azat
) م . ع . گزيدن .

عضفوط

(
ozfut
) ا . ع . كرم كوچكى كه عضر فوط نيز گويند .

عضل

(
azl
) م . ع . عضل الرجل ايمه عضلا ( از باب نصر و ضرب ) : منع كرد آن مرد آن زن را از تزويج . قوله تعالى :
فَلا تَعْضُلُوهُنَّ
. و عضل عليه ( از باب نصر ) : تنگ نمود بر آن . و عضل به الامر : دشوار شد بر وى كار .

عضل

(
azl
) و (
ezl
) م . ع . عضل فلان المراة عضلا و عضلا و عضلانا ( از باب نصر و ضرب و سمع ) : بستم بازداشت فلان آن زن را از شوى كردن .

عضل

(
ezl
) ا . ع . مرد زيرك و سخت درشت .

عضل

(
ozl
) ع . ج . عضلة .

عضل

(
azal
) ا . ع . ج . عضلة .

عضل

(
azal
) ا . ع . كلاكموش . ج : عضلان و عضلان .

عضل

(
azal
) م . ع . عضل عضلا ( از باب سمع ) : عضله‌ناك گرديد و ستبر شد پى ساق آن .

عضل

(
azel
) و (
ozal
) ص . ع . عضله ناك . ج : اعضال .

عضل

(
ozal
) ع . ج . عضلة .

عضلات

(
azal t
) ع . ج . عضلة .

عضلات

(
azol t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ماهيچه‌ها و عضله‌ها .

عضلان

(
ezl n
) م . ع . عضل عضلا و عضلا و عضلانا . مر . عضل و عضل .

عضلان

(
ozl n
) و (
ezl n
) ع . ع . عضل .

عضلة

(
ozlat
) ا . ع . بلا و سختى . ج : عضل (
ozal
) و عضل (
ozl
) . و انه لعضلة من العضل : او بلائى از بلاها مىباشد .

عضلة

(
azalat
) ا . ع . ماهيچهء ساق . و هر گوشتى كه مجتمع در جوف غلافى بود . و هر گوشتى كه با پى همراه بود . ج : عضل و عضلات .

عضله

(
azole
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ماهيچه و باصطلاح تشريح : آلتى لحم و ليفى كه متشكل مىسازد گوشت بدن انسان و ديگر حيوانات را و چون متقلص گردد حاصل مىنمايد . حركات بدن را .

عضله‌ناك

(
azole - n k
) ص . پ . گوشتى و داراى ماهيچه .

عضم

(
azm
) ا . ع . قبضهء كمان . ج : عضام . و سراماج و افشون . و دمغزهء شتر و اسب . ع : اعضمة و عضم . و بز كوهى نر . و تختهء فدان كه بر سرش آهن بود . و خطى در كوه كه رنگش مخالف رنگ كوه باشد .

عضم

(
ozm
) ع . ج . عضم .

عضمجة

(
azmajat
) ا . ع . روباه ماده .

عضمر

(
azammar
) ا . ع . بخيل تنگدل و بد خوى .

عضمز

(
azammaz
) ا . ع . شير بيشهء نر . و هر چيز درشت . و زفت و بخيل .

عضمزة

(
azammazat
) ا . ع . شير بيشهء ماده . و هر چيز درشت . و زن زفت و بخيل . و پيره زن گندهء ستبر و درشت كج دهن . و زن نيك زيرك زشت رخسار . و زن ناكس كوتاه بالا .

عضمور

(
ozmur
) ا . ع . دولاب . و چرخ چاه .

عضنك

(
azannak
) و عضنكة (
azannakat
) ا . ع . ستبر درشت . و كس بزرگ پرگوشت . و زن بزرگ ران كه محل تلاقى دو ران وى تنگ باشد . و زن كلان كس بزرگ سرين .

عضنكة

(
azannakat
) ا . ع . زن مضطرب خلقت تنومند .

عضو

(
azv
) م . ع . عضوته عضوا ( از باب نصر ) : قطعه قطعه كردم و جزء جزء نمودم آن را .

عضو

(
ozv
) و (
ezv
) ا . ع . اندام . و هر گوشت فراهم آمدهء با استخوان . و چندين استخوان از جسمى . ج : اعضاء .

عضو

(
ozv
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اندام .

عضو

(
ozovv
) ا . ع . با لباس و داراى كسوت . و خوشگذران و خورنده و نيكو حال .

عضوات

(
ezav t
) ع . ج . عضاهة و عضة .

عضوب

(
ozub
) و عضوبة (
ozubat
) م . ع . عضب الرجل عضوبا و عضوبة ( از باب كرم ) : چرب زبان گرديد آن مرد . و عضب السيف : تيز گشت آن شمشير .

عضوبر

(
azavbar
) ا . ع . ستبر كلان و تنومند . و سنگ كلانى كه سنگهاى ديگر را بدان مىشكنند . و گرگ‌نر .

عضوبرة

(
azavbarat
) ا . ع . گرگ ماده .

عضوض

(
azuz
) ا . ع . هر چيزى كه بگزند و بخورند . و خوردنى . يق : ما عندنا عضوض . و كمانى كه زهش بقبضه چسبيده باشد . و زن تنگ فرج . و داهيه و بلا . و زمانهء سخت . و گزنده . و ملكى كه در آن ظلم و ستم و جور بود . و چاه دور تك تنگ سر .