تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2366

مساهمون:

ص٢٣٦٦
خوراك ستور كه مردمان شهرى بستور دهند چون هستهء خرماى كوفته و كنجاره و جز آن . و درخت ستبر باقى ماندهء در زمين . و هيزم خشك كلان فراهم آورده . و گياه خشك . و هسته . و خمير . و جو .

عضاب

(
ez b
) م . ع . عاضبه معاضبة و عضابا : رد كرد او را .

عضاب

(
azz b
) ص . ع . رجل عضاب : مرد نيك دشنام دهنده .

عضات

(
az t
) ا . ع . هر درخت خاردارى .

عضاد

(
az d
) ص . ع . غلام عضاد : كودك كوتاه گرد و ستبر كه خلقة با قوت باشد . و امراة عضاد : زن ستبرباز و . و رجل عضاد : مرد كوتاه . و كذا امراة عضاد .

عضاد

(
ez d
) ا . ع . بازوبند . و آهنى سر كج مانند داس كه ساربان شاخهء درخت را بدان براى شتر فرو كشد . و داغ بازوى شتر .

عضاد

(
ez d
) م . ع . عاضدوا معاضدة و عضادا . مر . معاضدة .

عضاد

(
oz d
) ا و ص . ع . غلام عضاد : كودك كوتاه قامت ميانه خلقت . و امراة عضاد : زن زشت و درشت بازو . و كذا امراة عضاد ( بالاضافة ) .

عضادة

(
ez dat
) ا . ع . عضادة الشيئ : جانب آن چيز . ج : عضائد .

عضادة

(
oz dat
) ص . ع . امراة عضادة : زن زشت و درشت بازو .

عضادتان

(
ez dat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو بازوى در .

عضاده

(
ez de
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح هندسه : آلتى كه بدان تعيين زاويه مىنمايند .

عضادى

(
az diyy
) ص . ع . رايت غلاما عضاديا : ديدم كودك كوتاه گرد و ستبر كه خلقة با قوت بود .

عضادى

(
az diyy
) و (
ez diyy
) و (
oz diyy
) ص . ع . رجل عضادى : مرد بزرگ و ستبرباز و . و كذلك عضادى و عضادى .

عضارس

(
az res
) ع . ج . عضرس . و ج . عضارس .

عضارس

(
oz res
) ا . ع . عضرس . مر . عضرس . ج : عضارس .

عضارط

(
az ret
) ع . ج . عضرط .

عضارط

(
oz ret
) ا . ع . نوكرى كه فقط با طعام شكم خدمت كند . و مزدور .

عضارطة

(
az retat
) ع . ج . عضرط . و ج . عضروط .

عضارطى

(
oz retiyy
) ا . ع . فرج سست و نرم . و كون و است .

عضارف

(
az ref
) ع . ج . عضرفوط .

عضاريط

(
az rit
) ا . ع . ج . عضرط . و ج . عضروط .

عضاريط

(
az rit
) ا . ع . رگهاى ميان دو گوشت پارهء بغل .

عضاض

(
az z
) ا . ع . درخت گنده . و هر چيزى كه اول با دندان بگزند و سپس بخورند . و ما عندنا عضاض : نيست در نزد ما دندان گير يعنى خوردنى . و ما ذقت عضاضا : نچشيدم چيزى را .

عضاض

(
ez z
) ا . ع . گزيدگى . يق : برئت اليك من عضاض هذه الدابة : پناه مىبرم به تو از گزيدگى اين ستور . و عيش و زندگانى . يق : فاشتد عضاضهم : سخت شد زندگانى و عيش ايشان . و هو عضاض عيش : او نيك شكيبا است بر سختى زندگانى .

عضاض

(
ez z
) ا . ع . ج . عضوض .

عضاض

(
ez z
) م . ع . عاض معاضة و عضاضا . مر . معاضة .

عضاض

(
oz z
) و (
ozz z
) ا . ع . بن بينى نزديك ابرو .

عضاضى

(
oz ziyy
) ا . ع . مرد نازك و نرم . و شتر علف خوردهء فربه .

عضافج

(
oz fej
) ا . ع . سخت درشت و ستبر و پرگوشت .

عضال

(
oz l
) ص . ع . داء عضال : بيمارى سخت كه اطبا را عاجز كند و بر تدابير آنان غالب آيد . و حلقة عضال : حلقهء سخت و استوار . و امر عضال : كار دشوار .

عضام

(
ez m
) ا . ع . دنب اشتر و اسب .

عضام

(
ez m
) ا . ع . ج . عضم .

عضامين

(
az min
) ا . ع . شتران پير . ج . عيضمون .

عضان

(
ezz ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه نام دو نفر از علماى عرب در حكمت : يكى زيد بن حارث نمرى و ديگرى دعضل بن حنظله . و روزهاى ايشان .

عضاه

(
ez h
) ع . ج . عضاهة .

عضاهة

(
ez hat
) ا . ع . هر درخت بزرگى كه داراى خار باشد مانند غرف و طلح و سلم و سدر و سيال و سمر و ينبوب و قتاد و كهنبل و غرب و عوسج و شوحط و نبع و شريان و نشم و عجرم و تالب . ج : عضاه و عضون و عضوات .

عضاهى

(
ez hiyy
) و عضاهية (
ez hiyyat
) ص . ع . بعير عضاهى : شتر عضاه خوار . و ابل عضاهية : شتران عضاه خوار .

عضايت

(
az yat
) ا . پ . نوعى از سوسمار سبز رنگ .

عضائد

(
az 'ed
) ع . ج . عضادة .

عضب

(
azb
) ا و ص . ع . شمشير . و شمشير بران . و مرد تيز سخن چرب زبان . و كودك خردسر . گوسالهء شاخ برآورده .

عضب

(
azb
) م . ع . عضبه عضبا ( از