تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2365

مساهمون:

ص٢٣٦٥

عصوان

(
asav ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو عصا و دو چوبدستى .

عصوب

(
asub
) ا . ع . چركناكى دندان از غبار و جز آن .

عصوب

(
asub
) ص . ع . امراة عصوب : زن زشت صورت . و زن سبك سرين لاغر ران . و ناقة عصوب : ماده شترى كه بدون بستن پاها نتوان آن را دوشيد .

عصوب

(
osub
) م . ع . عصب عصبا و عصوبا . مر . عصب .

عصود

(
osud
) م . ع . عصدت الابل عصودا ( از باب سمع و نصر ) : بمردند شتران .

عصود

(
asavvad
) ص . ع . يوم عصود : روز دراز .

عصود

(
esvadd
) ا . ع . زن باريك اندام . و ركب عصوده : بر سر خود رفت .

عصودة

(
asvadat
) م . ع . عصودوا عصودة : فرياد كردند و كشتار نمودند .

عصور

(
osur
) ع . ج . عصر و عصر و عصر و عصر (
osor
) .

عصوف

(
asuf
) ا . ع . كدورت و تيرگى . و مى .

عصوف

(
asuf
) ص . ع . ريح عصوف : باد تند . و ناقة عصوف : ماده شتر شتاب‌رو . و كذلك نعامة عصوف .

عصوف

(
osuf
) م . ع . عصف عصفا و عصوفا . مر . عصف .

عصوم

(
asum
) ا . ع . اكول و بسيار خورنده .

عصوى

(
asaviyy
) ص . ع . منسوب . بعصا و چوبدستى .

عصى

(
asy
) م . ع . عصاه عصيا و معصية ( از باب ضرب ) : نافرمانى نمود او را . و عصى العبد مولاه : نافرمانى نمود آن بنده آقاى خود را . الحديث من لم يجب الدعوة فقد عصى اى دعوة العرس .

عصى

(
as
) م . ع . عصاه عصى : زد او را بچوبدستى .

عصى

(
asiyy
) ص . ع . نافرمان .

عصى

(
esiyy
) ا . ع . استخوانهاى بال .

عصى

(
esiyy
) و (
osiyy
) ع . ج . عصا .

عصيان

(
esy n
) ا . ع . نافرمانى خلاف طاعت . و معصية .

عصيان

(
esy n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نافرمانى و عدم اطاعت و طغيان و سركشى و مخالفت و ياغىگرى . و گناه و جرم و تعدى . و گناهكارى .

عصيان كده

(
esy n - kade
) ا . پ . جاى معصيت و گناهكارى .

عصيان گر

(
esy n - gar
) ص . پ . گناه گار . و ياغى . و گردنكش و سركش و عاصى .

عصيب

(
asib
) ا . ع . يك نوع طعامى كه از رودهء آكندهء از شش و دل ترتيب دهند . ج : اعصبة و عصب .

عصيب

(
asib
) ص . ع . يوم عصيب : روز سخت . و روز بسيار گرم .

عصية

(
osayyat
) ا . ع . مصغر عصا يعنى چوبدستى كوچك .

عصيد

(
esyad
) ا . ع . متهم ببدى . و ابنه زده و مأبون . و از القاب است .

عصيدة

(
asidat
) ا . ع . يك نوعى از حلوا . ج : عصائد . و بدون الف و لام : لقب گروهى .

عصير

(
asir
) ا و ص . ع . شپليدهء انگور و هر آنچه بيرون آيد از چيزى از آب و مايع و مانند آن بواسطهء فشار دادن .

عصير

(
asir
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شيرهء انگور و شپليدهء آن . و هر شيره‌اى كه از فشاردن چيزى بدست آيد . و شراب انگورى . و عصير معدنى : كائنات و موجودات .

عصيفة

(
asifat
) ا . ع . برگهاى فراهم آمدهء مجتمع شده كه در ميان آنها خوشه باشد .

عصيفر

(
osayfer
) ا . ع . مصغر عصفور : گنجشك كوچك .

عصيفرة

(
osayferat
) ا . ع . گل خيرى زرد .

عصيفير

(
osayfir
) ا . ع . مصغر عصفور : گنجشك كوچك .

عصيم

(
asim
) ا . ع . عرق و خوى . و چرك . و كميز كه بر ران شتر خشك گردد . و موى سياه كه زير پشم شتر پس از ريخته شدن آن برآيد . و بقيهء هر چيزى . و باقى ماندن اثر حنا و خضاب و قطران بر دست و پا .

عض

(
azz
) ا . ع . عض الاسنان : گزيدگى دندان . و عض الزمان : سختى روزگار . و عض الحرب : سختى جنگ او هما بالظاء .

عض

(
azz
) عض اللقمة و بها و عليها عضا و عضيضا ( از باب سمع و فتح ) : گزيد آن لقمه را و نگاهداشت آن را بدندان . و عض الرجل عضا : بد خو گرديد آن مرد . و فصيح و سخنور و زشت گرديد .

عض

(
ezz
) ا . ع . بدخوى . و فصيح سخنور . و زشت . و حريف . و تواناى بر چيزى . و مرد سخت و زيرك . و بخيل . و داهيه . ج : عضوض . و كليدان كه گشاده نشود . و عض سفر : سخت ورزنده و تواناى بر سفر . و عض مال : نيكو دارندهء مال .

عض

(
ezz
) و (
ozz
) ا . ع . درخت خاردار و يا درخت طلح و سلم و عوسج و سيال و سرح و عرفط و سشبهان و كهنبل و سمر . ج : اعضاض .

عض

(
ozz
) ا . ع . خميرى كه بدان شتر را خورش دهند و نواله . و اسپست . و جو و گندم بىآميغ كه در آن چيزى نباشد . و هستهء خرد كرده . و اسپست و نوعى از