تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2364

مساهمون:

ص٢٣٦٤

عصل

(
osl
) ع . ج . اعصل . و سهام عصل : تيرهاى كج .

عصل

(
asal
) ا . ع . خرزهره . و دفلى . و كجى در بن دم اسب كه تا به باطن دم كه موى ندارد رسيده باشد . و كجى با صلابت و سختى . و كجى دندان و ساق . و درختى كه از خوردن آن شكم شتر روان گردد .

عصل

(
asal
) م . ع . عصل العود عصلا ( از باب سمع ) : كج گرديد آن چوب خلقة . و نيز عصل : كج گرديدن با صلابت و سختى .

عصل

(
asal
) و (
esl
) ا . ع . روده . ج : اعصال .

عصل

(
asel
) ص . ع . كج با سختى و صلابت . و دم كج . ج : عصال .

عصلاء

(
asl '
) ص . ع . امراة عصلاء : زن بىگوشت . و شجرة عصلاء : درخت كج .

عصلب

(
oslob
) و (
aslab
) ا . ع . تواناى درشت اندام بزرگ جثه .

عصلب

(
oslob
) ا . ع . دراز بالاى مضطرب خلقت .

عصلبة

(
aslabat
) ا . ع . شدت و سختى خشم .

عصلبى

(
oslobiyy
) و (
aslabiyy
) ص . ع . تواناى درشت اندام بزرگ جثه .

عصلة

(
asalat
) ا . ع . واحد عصل يعنى يعنى يك درخت خرزهره .

عصلة

(
aselat
) ص . ع . شجرة عصلة : درخت كج .

عصلج

(
asallaj
) ا . ع . مرد كج ساق .

عصلد

(
aslad
) ا . ع . سخت درشت .

عصلوب

(
oslub
) ا . ع . تواناى درشت اندام بزرگ جثه .

عصلود

(
oslud
) ا . ع . سخت درشت .

عصم

(
asm
) م . ع . عصم الرجل عصما ( از باب ضرب ) : ورزيد آن مرد و كسب كرد . و عصم فلان اليه : چنگ زد فلان بوى . و عصم القربة : عصام ساخت براى مشك . و عصم فلان اى الله : باز ماند فلان بلطف خدا از گناه .

عصم

(
osm
) ا . ع . سپيدى بازوى آهو و مانند آن . ج : اعصام .

عصم

(
osm
) و (
osom
) ا . ع . باقى ماندهء اثر حنا و خضاب و قطران و جز آن در دست و پا .

عصم

(
osom
) ع . ج . عصام .

عصم

(
asam
) م . ع . عصم الظبى عصما ( از باب سمع ) : سپيد گرديد دست آن آهو .

عصم

(
esam
) ع . ج . عصمة . و ج . عصمة و عصمة .

عصماء

(
asm '
) ص . ع . مؤنث اعصم يعنى ماده آهوئى كه يكدست يا هر دو دستش سپيد باشد و باقى اندام آن سياه و يا سرخ .

عصمات

(
asam t
) ا . ع . ج . عصمة .

عصمة

(
esmat
) ا . ع . بازداشتگى از گناه و جز آن . ج : عصم . و قيل : العصمة عند اهل الحق ملكة ربانية تمنع من فعل المعصية و الميل عليها مع القدرة عليه .

عصمة

(
esmat
) م . ع . عصمه الله من المكروه و المعصية عصمة ( از باب ضرب ) : باز داشت و نگاهداشت او را خداوند از گناه و معصيت و جز آن . و عصم الطعام فلانا : باز داشت فلان را طعام از گرسنگى . مر . عصم .

عصمة

(
esmat
) و (
osmat
) ا . ع . قلاده و گردن بند و حمايل . ج : عصم و اعصم و عصمة و اعصام .

عصمت

(
esmat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاكدامنى و نبناد و ناآلودگى بگناه . و زن با عصمت : زن پاك‌دامن كه دامن آن بهيچ‌گونه فسق و فجور و معصيتى آلوده نشده باشد . و عصمت كبرى : فاطمهء زهرا سلام اللّه عليها .

عصمة

(
osmat
) ا . ع . قلاده و گردن بند سگ . ج : اعصام و عصمات . و سپيدى بازوى آهو و مانند آن و سپيد شدگى دست و پاى آهو و بز كوهى .

عصمة

(
asamat
) ع . ج . عصمة و عصمة .

عصمتيان

(
esmatiy n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انبيا و اوليا . و ملائكه : و خلوت نشينان و اهل عزلت . و مخدرات . و مريم مادر عيسى .

عصمور

(
osmur
) ا . ع . چرخ چاه . و دول چاه .

عصنصى

(
asans
) ا . ع . سست و نرم و ضعيف .

عصو

(
asv
) م . ع . عصاه عصوا ( از باب نصر ) : زد او را بعصا . و عصا الجرح : بست آن زخم را . و عصوته : چيره شدم بر وى در نبرد با عصا . و عصوت القوم : فراهم آوردم آن گروه را بر خير و يا بر شر .

عصواد

(
esv d
) و (
osv d
) ص . ع . رجل عصواد : مرد سخت دشوار خوى . و امراة عصواد : زن سخت دشوار خوى و داراى بدى و شر . و زن كم‌گوشت . و كذلك رجل عصواد و امراة عصواد . ج : عصاويد .

عصواد

(
esv d
) ا . ع . وقعوا فى عصواد : در امر بزرگ و سخت افتادند . ج : عصاويد .

عصواد

(
esv d
) ص . ع . ورد عصواد : و رد دشوار و با تعب و رنج .