عصا و يد فى الحرب : گروهى كه در جنگ با اقران خود درهم پيچيده باشند .
عصاويد
(
as vid
) ا . ع . جاءت الابل و الخيل عصاويد : آمدند شتران و اسبان يكى پس از ديگرى .
عصائب
(
as 'eb
) ع . ج . عصابة .
عصائد
(
as 'ed
) ا . ع . ج . عصيدة .
عصائر
(
as 'er
) ع . ج . عصيرة .
عصب
(
asb
) ا . ع . نوعى از ابر سرخ كه در خشكسال پديد آيد . و برگزيدهء از قوم . يقال :
هو من عصب القوم . و نورد سخت پيچيده . و نام صبغى كه نمىرويد مگر در يمن .
و باصطلاح عروض : سكون لام مفاعلتن در عروض وافر و رد جزوى را بدانجهت بسوى مفاعيلن . و نيز نوعى از چادر كه نخست نخ آن را رنگ كرده سپس بافته باشند . و واحد و جمع و تثنيه در آن يكسان است ولى مضاف آن را به صورت جمع و يا تثنيه ايراد مىكنند و مىگويند : برداعصب و برودعصب .
عصب
(
asb
) ص . ع . شريت ثوبا عصبا يعنى خريدم جامهاى كه نخست نخ آن را رنگ كرده سپس بافتهاند .
عصب
(
asb
) م . ع . عصبه عصبا ( از باب ضرب ) : پيچيد آن را و تافت آن را . و عصب الشيئ : بست و محكم كرد آن چيز را . و عصب الكبش : بست خايههاى تكه را تا بدون كشيدن بيفتند . و عصب الناقة : بست هر دو ران ماده شتر را تاروان گردد شير آن . و عصب الاسنان عصبا و عصوبا : چركناك گرديد دندانها از غبار و جز آن . و عصب على الشيئ عصبا و عصابا : بپنجه گرفت آن چيز را . و عصب الشيئ : لازم گرفت آن چيز را . و عصب الصوف و القطن : رشت پشم و پنبه را .
و عصب بالشيئ : طواف كرد بر آن چيز و احاطه كرد آن چيز را . يق : عصب القوم بالنسب : احاطه كردند آن گروه نسبت را .
و عصب القوم به : فراهم كرد آن گروه را در حول آن . و عصب الشجرة :
فراهم آورد شاخههاى متفرق آن درخت را و چوب زد بر آنها تا برگشان بريزد .
و عصبت الابل : فراهم آمدند شتران . و عصبت الابل بالماء : دور زدند شتران در اطراف آب . و عصب الريق فاه و بفيه : خشك شد آب دهن آن از تشنگى و جز آن . و عصب الافق : سرخ گرديد افق .
و نيز عصب : ساكن كردن لام مفاعلتن در عروض بحر وافر و بدانجهت رد كردن جزوى از آن بسوى مفاعيلن .
عصب
(
asb
) و (
osb
) و (
asab
) ا . ع .
لبلاب و پيچك .
عصب
(
asab
) م . ع . عصب القوم عصبا ( از باب سمع ) : فراهم آمدند آن گروه . و عصبت الابل بالماء : گرد گرديدند شتران و فراهم آمدند بر دور آب . و عصب اللحم :
پىناك شد گوشت .
عصب
(
asab
) ا . ع . پىمفاصل . و بر گزيدگان قوم . ج : اعصاب .
عصب
(
asab
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تارهاى سپيد رنگى كه مرتبط مىكنند دماغ را با اجزاء مختلف بدن حيوانى .
عصب
(
osab
) ع . ج . عصبة . و ج .
عصيب .
عصب
(
osab
) ا . پ . خارى كه از آن كتيرا مىگيرند .
عصبات
(
asab t
) ع . ج . عصبة .
عصبة
(
esbat
) ا . ع . هيئت عمامه بستن .
عصبة
(
osbat
) ا . ع . جماعتى از مردان و اسبان و مرغان از ده تا چهل عدد . و چيزى كه بر درخت با خار پيچيده شود و به آسانى دور كرده نشود . ج : عصب .
عصبة
(
asabat
) ا . ع . عصبة الرجل :
فرزندان و خويشان مرد از طرف پدرى و آنها را بدين جهة عصبة گويند كه مرد را احاطه مىكنند فالاب طرف و الابن طرف و العم جانب و الاخ جانب . ج : عصبات . و اقوام و خويشان مرد كه جهة آن تعصب كنند . و آنان كه وارث شوند شخصى را از خويشان بعيد النسب از غير پدرى و پسرى و اما از صاحبان فرايض آنان كه حصهء ايشان مقرر نباشد و آنچه باقى باشد بعد حصه فريضه گيرند .
ج : عصبات . و نيز عصبة : پى . ج : عصب .
عصبصب
(
asabsab
) ص . ع . يوم عصبصب : روز سخت . و روز سخت گرم .
عصبه
(
asbe
) ا . پ . ريحان و يا لبلاب و عشق پيچان .
عصبية
(
asabiyyat
) ا . ع . حمايت و طرفدارى و مدافعهء از كسى كه خود را به شخص بستگى داده و يا شخص بدان بستگى دارد .
عصبيت
(
asabiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حميت . و طرفدارى . و سختى .
و ميل و رغبت . و تعصب . و اشتياق . و حب وطن . و حب خويشاوندى و قرابت و نسبت .
و دستگيرى و معاونت . و حب مذهب . و غيرت .
و عقايد مذهبى .
عصد
(
asd
) م . ع . عصده عصدا ( از باب ضرب ) : پيچيد آن را . و عصد المراة :
گائيد آن زن را . و عصد فلانا : بستم و كراهت واداشت فلان را بر كارى .
عصد
(
asd
) ا . ع . منى و آب مرد .
عصر
(
asr
) ا . ع . اسم است مر صلاة دويم را ( مؤنثة معها و بدونها يذكر و يؤنث ) .
ج : اعصر و عصور . و دهر و روزگار . و صبع . و پسين . و روز و شب . و گروه و قبيله و عشيره . و عطيه . و زندان . و باران