تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2955

مساهمون:

ص٢٩٥٥
پاره . و قسمت . و كفش و موزه و پاى افزار و سر موزه و سر موزه‌اى كه به روى كفش مىپوشند تا آن را پاك نگاهدارد . و چرمى كه بر كف پاها مىبندند . و ستيزه و خصومت . و پاره كردگى . و كارد قصابى و ساطور . و خود آهنين . و يال و كوپال . و خرمگس . و لخت جگر : پارهء جگر و كنايه از اولاد . و سنگ لخت : سنگ سخت .

لخت

(
laxt
) م ف . پ . بعض و چند و قدرى و اندكى .

لخت

(
laxt
) ا . ع . بزرگ اندام و تنومند و جسيم . و زن مفضاة يعنى آنكه پيش و پس وى يكى شده باشد .

لخت

(
laxt
) ص . ع . حر سخت لخت : گرماى سخت و شديد .

لخت

(
loxt
) ص . پ . برهنه و عريان و بىپوشاك و بىلباس .

لختان

(
laxt n
) . پ . ج . لخت يعنى اجزاء و پاره‌ها .

لخت‌دوز

(
laxt - duz
) ا . پ . لاخه‌دوز و پينه دوز و در پى دوز .

لخت لخت

(
laxt - laxt
) ا . پ . پاره‌اى از طعام . و لخت لخت كردن : بپارچه هاى خرد و نازك چيزى را قطع كردن .

لخته

(
laxte
) ا . پ . پاره و حصه و جزء و قسمت .

لختى

(
laxti
) ص . پ . جزئى . و لختى آسمانها : افلاك جزئيه .

لختى

(
laxti
) م ف . پ . قدرى و اندكى و ساعتى و زمان كمى و مدت اندكى .

لختى

(
loxti
) ا . پ . مردم برهنه و لخت . و برهنگى و عريانى و بىپوشاكى .

لختينه

(
laxtine
) ا . پ . تختى كه بر روى ستونهاى مرتفع هفت يا هشت ذرعى بنا كنند جهة آسايش و حفظ از رطوبت .

لختيها

(
laxti - h
) ا . پ . جزئيات ضد كليات و نيز ترهات و حرفهاى بيهوده .

لخج

(
laxaj
) ا . پ . خم سپيدى كه گرداگرد چشم بسته شود .

لخج

(
laxaj
) ا . ع . بدترين خم چشم كه از چشم رود .

لخجة

(
laxejat
) ص . ع . عبن لخجة : چشم خمناك .

لخجم

(
laxjam
) ا . ع . شتر فراخ شكم . و راه روشن و فراخ . و زن سرد كس فراخ كس .

لخچ

(
laxc
) و (
laxac
) ا . پ . زاج سياه و اشخار و قليا .

لخچه

(
laxce
) ا . پ . شعلهء آتش و اخگر آتش .

لخز

(
laxz
) ا . ع . كارد تيز .

لخشان

(
laxc n
) ص . پ . لغزان . و رخشان و روشن و تاب‌دار . و هموار و برابر .

لخشش

(
laxcec
) پ . ح . م . لخشيدن . وا . لغزش و پاى از جاى بدر رفتگى .

لخشك

(
laxcak
) ا . پ . نوعى از آش آرد . و نوعى از شيرينى و حلوا . و ترترك . و سنگ املس و لغزندهء در كوه كه مردم بر بالاى آن نشسته خود را سر دهند و همه جا لغزند تا به پائين آيند . و يخى كه برابر روى زمين بسته باشد و مردمان بنوعى پاى بر آن گذارند كه همه جا لغزيده روند .

لخشه

(
laxce
) ص . پ . لغزيده و پاى از پيش بدر رفته .

لخشه

(
laxce
) ا . پ . شعله و اخگر آتش . و سرشك آتش يعنى قطره‌هاى آبى كه از چوب تر آتش گرفته در آتش ريزد . و لخشك و نوعى از آش آرد .

لخشيدن

(
laxcidan
) ف ل . پ . لغزيدن و پاى از پيش بدر رفتن .

لخص

(
laxs
) م . ع . لخص البعير لخصا ( از باب فتح ) : نگريست چشم شتر را كه پيه دار است و يا نيست .

لخص

(
loxs
) ع . ج . الخص (
alxas
) و لخصاء (
laxs '
) .

لخص

(
laxas
) م . ع . لخص الرجل لخصا ( از باب سمع ) : گوشت دار شد پلك بالاى چشم آن مرد و آماسيد گرداگرد چشم آن . و لخصت العين : گوشت گرفت پلك بالاى آن چشم و آماسيد گرداگرد آن .

لخص

(
laxes
) ص . ع . ضرع لخص : پستان پر گوشت كه شيرش بدشوارى برآيد .

لخصاء

(
laxs '
) ص . ع . مونث الخص : زن گوشت گرفته پلك بالاى چشم و زن آماسيده گراگرد چشم . ج : لخص (
loxs
) .

لخصة

(
laxasat
) ا . ع . گوشت پارهء اندرون چشم . ج : لخاص (
lex s
) .

لخع

(
laxa '
) ا . ع . فروهشتگى اندام .

لخف

(
laxf
) ا . ع . مسكهء تنك و رقيق . و كتك سخت .

لخف

(
laxf
) م . ع . لخفه لخفا ( از باب فتح ) : فراخ كرد داغ و نشان آن را . و لخف فلانا : سخت زد فلان را .

لخفة

(
laxfat
) ا . ع . سنگ سپيد تنك . ج : لخاف . و سرين و حلقهء دبر . و داغ ستور .

لخقوق

(
loxquq
) ا . ع . شكاف در زمين همچو سوراخ كلاكموش و كفتار . ج : لخاقيق .

لخلخ

(
laxlax
) ص . پ . ضعيف و لاغر و ناتوان و كاهل .

لخلخانى

(
laxlax niyy
) ص . ع . رجل لخلخانى : مرد غير فصيح .

لخلخانية

(
laxlax niyyat
) ا . ع . گنگلاجى . و پيچيدگى و درهم آميختگى در گفتار .

لخلخة

(
laxalxat
) ا . ع . يك نوع خوش بوئى و هر خوشبوئى كه بر آن مايعى ريزند و ببويند . ج : لخالخ (
lax lex
) .

لخلخه

(
laxlaxe
) ا . پ . - ماخوذ از