تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2347

مساهمون:

ص٢٣٤٧

عزة

(
ezat
) ا . ع . گروه مجتمع از مردم . ج : عزون و عزى .

عزة

(
azzat
) ا . ع . آهو برهء ماده . و زن جوان . و نام زنى . و نام خواهر معاويه .

عزة

(
ezzat
) ا . ع . ارجمندى و عزيزى . و چيرگى . و قوت . و شدت .

عزة

(
ezzat
) م . ع . عزعزا و عزة و عزازة . مر . عز .

عزت

(
ezzat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عظمت و بزرگوارى و ارجمندى و ارج و سرافرازى . و قدرت و توانائى و زور . و حرمت و آبرو و عزيزى . و كميابى .

عزت آثار

(
ezzat - s r
) ص . پ . صاحب علامات افتخار و شرف .

عزت خواه

(
ezzat - x h
) ص . پ . دوست و رفيق و مصاحب . و پيرو و بستهء بجلال ديگرى .

عزت قرار

(
ezzat - qar r
) ص . پ . مشهور و با جلال . و از القاب پادشاهى .

عزت موفور

(
ezzat - mavfur
) ص . پ . مجلل و با جلال و محترم .

عزج

(
azj
) م . ع . عزجه عزجا ( از باب نصر ) : دور كرد او را . و عزج الجارية : گائيد آن كنيزك را . و عزج الارض بالمسحاة : برگردانيد زمين را ببيل .

عزد

(
azd
) م . ع . عزد جاريته عزدا ( از باب فتح ) : گائيد كنيزك خود را .

عزر

(
azr
) ا . ع . بهاى علف زار هرگاه علف مزارع آن را بدروند و بفروشند .

عزر

(
azr
) م . ع . عزره عزرا ( از باب ضرب ) : نكوهش كرد او را . و عزر فلانا : يارى نمود و اعانت كرد فلان را . و عزر زيدا : بازداشت زيد را . و عزر جاريته : گائيد كنيزك خود را . و عرزه على الامر : بستم و اجبار داشت او را بر آن كار . و عزر عمروا : آگاه گردانيد عمرو را بر امور دين و فرايض و احكام .

عزرائل

(
ezr 'el
) و عزرائيل (
ezr 'il
) و عزريل (
ezril
) ا . ع . ملك الموت و قابض ارواح كه به فارسى جانشكر و جانگير نيز گويند .

عزز

(
ozoz
) ع . ج . عزوز .

عزط

(
azt
) م . ع . عزط المراة عزطا ( از باب نصر ) : گائيد آن زن را .

عزعز

(
az'az
) ا . ع . كلمه‌ايست كه بدان گوسپندان را مىرانند .

عزعزة

(
az'azat
) م . ع . چيره شدن بر كسى در معازة . و راندن و زجر نمودن گوسپندان را .

عزف

(
azf
) ا . ع . بانگ و آواز جن و پرى و هو جرس يسمع بالليل فى المفاوز . و بازى و لعب . و عزف الرياح : آواز باد .

عزف

(
azf
) م . ع . عزف عزفا ( از باب ضرب ) : پائيد بر أكل و شرب . و عزف البعير : جهيد گلوى آن شتر وقت مرگ . و عزف عزفا و عزيفا : بازى كرد بمفاوز و آن سازى است شبيه بعود و طنبور .

عزف

(
ozf
) ا . ع . كبوتر وحشى .

عزق

(
azq
) م . ع . عزقت الارض عزقا ( از باب ضرب ) : شكافتم زمين را و اين فعل مخصوص است بشكافتن زمين . و عزق عزقا ( از باب نصر ) : شتابى نمود در دويدن و تند دويد . و عزق الخير عنى : باز داشت نيكوئى را از من . و عزقته ضربا : مبالغه كردم در زدن او .

عزق

(
azaq
) م . ع . عزق به عزقا ( از باب سمع ) : چسپيد بوى و لازم گرفت او را .

عزق

(
azeq
) ص . ع . دشوار خوى و دون همت ناكس .

عزق

(
ozoq
) ا . ع . كسانى كه گندم را با باد پاك مىكنند . و مردمان بدخوى . و شتران بدخوى .

عزل

(
azl
) ا . ع . آنچه پيشكى در بيت المال وارد شود درصورتىكه غير موزون و غير منتقد باشد . و نام موضعى .

عزل

(
azl
) م . ع . عزلت الشيئى عن غيره عزلا ( از باب ضرب ) : باز داشتم آن چيز را از غير او و يكسو نمودم . و عزلت النائب و الوكيل فعزل هو ( مجهولا ) : باز داشتم و اخراج كردم نايب و وكيل را از آنچه در حكم وى بود پس اخراج كرده شد . و عزل المجامع امته : بازداشت جماع كننده كنيز خود را از آب منى يعنى نزديك انزال خود را عقب كشيده در بيرون فرج انزال كرد و نخواست فرزند آورد . الحديث : نهى النبى صلى اللّه عليه و آله عن العزل عن الحرة الا باذنها .

عزل

(
azl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيغى و باز داشت از كار و شغل و منصب و بيكارى و خانه نشينى . و عزل كردن : از شغل و منصب كسى را بازداشتن .

عزل

(
ozl
) ا . ع . ضعف و سستى . و بيكارى . و بىسازى و بىسلاحى .

عزل

(
ozl
) و (
ozzal
) ع . ج . اعزل .

عزل

(
azal
) ا . ع . بيكارى . و بىسازى و بىسلاحى . و عزل الحمار : مؤخر خر . يق : اقرع عزل حمارك .

عزل

(
ozol
) ا . ع . مرد بىسلاح . ج : اعزال .

عزلاء

(
azl '
) ا . ع . سرين . و كون . و دهان . و جاى ريزش آب از مشك و مانند آن . و دهان زيرين توشه‌دان . ج : عزالى و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2347 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )