تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2344

مساهمون:

ص٢٣٤٤
عروض كلامه يعنى در فحوا و معنى كلام او . و جائى كه پيش آيد كسى را وقت رفتن . و بسيار از چيزى . و ابر . و طعام . و گوسپند . و شتر كه از بىعلفى خار خورد و با عام است . و نيز حاجت . يقال : هو ركوض بلا عروض يعنى او متحرك است بدون حاجتى كه بر وى عرضه كرده باشند . و نيز عروض : مكه و مدينه زادهما اللّه شرفا .

عروض

(
oruz
) ا . ع . ج . عرض .

عروض

(
oruz
) م . ع . عرض عرضا و عروضا . مر . عرض .

عروط

(
arut
) ص . ع . ماده شترى كه به خوردن درخت دندان وى ريخته باشد . ج : عرط .

عروف

(
aruf
) ص . ع . مرد نيك شكيبا . ج : عرف . و مرد دانا و كارشناس و ماهر .

عروفة

(
arufat
) ص . ع . مرد نيك دانا و كارشناس . و مرد نيك ماهر ( و التاء للمبالغة ) .

عروق

(
oruq
) ا . ع . ج . عرق . و العروق البيض : گياهى است كه زنان جهة فربهى استعمال مىكنند . و العروق الحمر : روناس . و عروق الشجر : علك . و العروق الصفر و العروق الصباغين : زرد چوبه . و العروق الكافور : زرنباد . و العروق النابضة : شرائين و رگهاى جهنده .

عروق

(
oruq
) م . ع . عرق فى - الارض عروقا ( از باب ضرب ) : رفت در زمين .

عروق

(
oruq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رگهاى بدن يعنى وريد و شريان . و بيخهاى درخت و ريشه‌هاى باريك آن .

عروك

(
oruk
) م . ع . عرك عركا و عراكا و عروكا . مر . عرك .

عروكة

(
arukat
) ص . ع . ناقة عروكة : ماده شترى كه بدون ماليدن كوهان فربهى آن دريافته نشود . و ماده شترى كه در پيه كوهانش شك باشد . ج : عرك .

عرون

(
arun
) ص . ع . ستور كفيده دست و پاى و موى رفته . و اسب عرنة زده .

عروه

(
arve
) ا . پ . نام مردى كه معشوق وى عفرا نام داشت و در آرزوى آن بمرد .

عروه

(
orve
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دسته و جاى گرفت دول و كوزه و جز آن .

عروى

(
arv
) ا . ع . پشته و تپه . و نام مردى .

عرهل

(
erhall
) ا . ع . شتر استوار .

عرهم

(
arham
) و (
erhamm
) ا . ع . شير بيشه .

عرهول

(
orhul
) ا . ع . واحد عراهيل .

عرهوم

(
orhum
) ا . ع . نرم و نازك از هر چيزى . و قطره . و باران . و درخت گز خشك شده . و درخت انگور هنگامى كه سر آن ظاهر شده باشد .

عرهون

(
orhun
) ا . ع . سماروغ سپيد و يا گياهى ديگر . ج : عراهين .

عرى

(
ary
) م . ع . عراه الامر عريا ( از باب ضرب ) : پوشيد او را آن كار . و عريته : آمدم او را .

عرى

(
ory
) ص . ع . فرس عرى : اسب بىزين . ج : اعرأء . يق : خيل اعراء .

عرى

(
ory
) ا . ع . برهنگى و بىپوشاكى .

عرى

(
ory
) م . ع . عرى الرجل من ثيابه عريا و عرية ( از باب سمع ) : برهنه گرديد آن مرد و كند پوشاك خود را .

عرى

(
or
) ا . ع . برهنگى . و ج . عروة .

عرى

(
ar
) ا . ع . كرانه و ناحيه . و درگاه . و ساخت سراى . و سختى سرما .

عرى

(
ar
) و (
er
) ا . ع . دكمهء جامه مقابل مادگى . و گوشه . و دستهء دول و كوزه و جز آن و جاى گرفت آنها .

عرى

(
ariyy
) ا . ع . باد سرد .

عريان

(
ory n
) ص . ع . برهنه . ج : عريانون .

عريان

(
ory n
) ا . ع . ريگستانى كه هيچ نروياند . و اسب دراز پا . و نام ريگ توده و قلعه‌اى در مدينه . و نام مردى . و نذير العريان : مردى از خشعم معروف بديانت . و بنو العريان : بطنى از حمير . و عريان النجى : زن و يا مردى كه راز نتواند نهفتن .

عريان

(
ory n
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - برهنه و تهمك و ورت و ورت .

عريانة

(
ory nat
) ص . ع . مؤنث عريان : زن برهنه . ج : عرايا .

عريانون

(
ory nuna
) ع . ج . عريان .

عريانى

(
ory ni
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برهنگى و بىپوشاكى .

عريب

(
arib
) ا . ع . نام مردى . و نام يكى از ملوك حمير . و ما بالدار عريب : نيست در خانه كسى .

عرية

(
eryat
) ا . ع . نوع و هيئت برهنگى .

عرية

(
eryat
) و (
oryat
) ا . ع . جارية حسنة العرية : دختر نيكو جاى برهنگى از روى و دست و پا . و كذلك حسنة العرية .

عرية

(
oryat
) م . ع . عرى عريا و عرية . مر . عرى .

عرية

(
ariyyat
) ا . ع . خرما بن بىيار و خرمابنى كه بار آن را خورده باشند . و درختى كه ميوهء آن را بمحتاجى دهند . ج : عرايا . و آنچه جدا دارند از مساومت وقت فروختن