تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2932

مساهمون:

ص٢٩٣٢
ظرف باشد .

لا جرم

(
l - jarama
) و (
l - jarma
) و (
l - jaroma
) و (
l - jarema
) و (
l - jorma
) ع . كلمه ايست بمعنى لا محاله و لابد و هر آينه . و گفته‌اند اين كلمه اصلا بمعنى لابد و لا محاله مىباشد و بواسطهء كثرت استعمال بمعنى حقا و در قسم استعمال مىشود و از اين جهت جواب از آن بلام مىدهند يق : لا جرم لا يتنك و لا جرم لا فعلن كذا اى حقا .

لا جرم

(
l - jaram
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بىشبهه و يقينا . و ناگزير و بالضروره و بالملازمه و بطور ضرورت و لا علاج و ناچار و لابد .

لاجل

(
le - ajl
) پ . كلمهء مأخوذ از تازى - كه در سببيت استعمال شود يعنى از براى .

لا جواب

(
l - jav b
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - غير قابل جواب . و ساكت و بىسخن و بىزبان . و محروم . و دلگير .

لاجورد

(
l javard
) ا . پ . سنگى كبود كه از آن نگين انگشترى سازند . و صلايه كردهء آن را نقاشان و مذهبان به كار برند . و خم لاجورد : آسمان .

لاجورد خم

(
l javard - xom
) ا . پ . آسمان .

لاجورد قبا

(
l javard - qab
) ص . پ . زينت شدهء از لاجورد .

لاجوردى

(
l javardi
) ص . پ . كبود رنگ و هر چيز كه برنگ لاجورد باشد .

لاجوردى سقف

(
l javardi - saqf
) ا . پ . آسمان .

لاجوردى نقاب

(
l javardi - neq b
) ا . پ . صبح .

لاجوردينه خم

(
l javardine - xom
) ا . پ . آسمان .

لاجىء

(
l je '
) ص . ع . پناه گيرنده .

لاچ

(
l c
) ا . پ . بازى و فريب . و لاغ . و مسخره . و ظرافت .

لاچار

(
l - c r
) ص . پ . ناچار و درمانده و بىنوا و عاجز . و مفلس و تهيدست .

لاچارگى

(
l - c ragi
) ا . پ . بيچارگى و درماندگى و بينوائى . و فقر و افلاس .

لاچى

(
l ci
) ا . پ . قاقله و هيل .

لاچين

(
l cin
) ا . پ . بنده و غلام و كنيز .

لاچين

(
l cin
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - شاهين شكارى .

لاح

(
l hh
) ص . ع . مكان لاح : جاى تنگ . و كذا و ادلاح : وادى تنگ .

لا حاصل

(
l - h sel
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بىحاصل و بىفايده و بىسود .

لاحب

(
l heb
) ص . ع . طريق لاحب : راه فراخ و روشن .

لاحج

(
l hej
) ص . ع . برقرار مانده و چسبنده .

لاحد

(
l hed
) ص . ع . قبر لاحد : گور با لحد .

لاحسة

(
l hesat
) ص . ع . سنة لاحسة : سال قحط .

لاحظ

(
l hez
) ص . ع . آنكه بدنبال چشم بنگرد . ج : لاحظون .

لاحظات

(
l hez t
) ع . ج . لاحظة .

لاحظة

(
l hezat
) ص . ع . عين لاحظة : چشم برگشته بدنبال در نگريستن . و كذا : مقلة لا حظة . ج : لواحظ و لاحظات .

لاحظون

(
l hezuna
) ع . ج . لاحظ .

لاحق

(
l heq
) ص . ع . رسنده و درك كننده .

لاحق

(
l heq
) ا . ع . نام چند اسب . و ابو لا حق : باز .

لاحق

(
l heq
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - آنكه از پس آمده ملحق شود و آنكه از عقب به چيزى پيوندد و پيوسته و متصل و ضميمه .

لاحل

(
l - hall
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مشكل و مبهم و حل ناشدنى .

لاحم

(
l hem
) ا و ص . ع . خداوند گوشت و گوشت خوراننده . و باز لاحم : باز گوشت خوار و يا آزمند گوشت . ج : لواحم .

لاحن

(
l hen
) ص . ع . خطاكنندهء در قرائت و اعراب .

لاحن

(
l hen
) ا . ع . دانا و عالم بعواقب كلام .

لا حول

(
l - havl
) پ . كلمهء مأخوذ از تازى و مخفف كلمهء مباركهء لا حول و لا قوة الا بالله : يعنى نيست نيروئى و توانائى مگر مر خداوند عالم را . و لا حول گفتن : كلمهء لا حول و لا قوة الا باللّه را بر زبان آوردن .

لاحى

(
l hi
) افا . ع . ملامت‌كننده و سرزنش‌كننده .

لاخ

(
l x
) ا و ص . پ . ليقهء دوات و پنبه و يا ابريشم كه در دوات مركب نهند . و سنگ . و سخت و بسيار و انبوه و فراوان . و چون بطور تركيب استعمال گردد بمعنى جاى و مقام باشد مانند ديو لاخ و رود لاخ و سنگ لاخ . يعنى مقام ديو و جاى رود و جاى سنگ .

لاخ

(
l x
) ص . ع . كج دهن .

لاخ

(
l xx
) ص . ع . واد لاخ : وادى درهم پيچيدهء تنگ جاى .

لا خراج

(
l - xar j
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بىخراج و معاف از باج و خراج .

لا خشته

(
l xecte
) و لا خشه (
l xece
) ا . پ . آش رشته كه آش تتماج
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2932 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )