تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2342

مساهمون:

ص٢٣٤٢

عرن

(
arn
) م . ع . عرن السهم عرنا ( از باب نصر ) : پى پيچيد آن تير را . و عرن البعير عرنا ( از باب ضرب و نصر ) : عران نهاد در بينى آن شتر . و عرن ( مجهولا ) : به درد آمد بينى آن از عران .

عرن

(
ern
) ا . ع . بوى طبيخ و يا بطيخ .

عرن

(
aran
) ا . ع . آب بسيار . و بوى طبيخ . و دود . و درختى كه بدان پوست پيرايند . و گوشت پخته . و بيمارى كه در پائين پاى ستور برآيد و موى بر افگند و يا كفتگى دست و پاى ستور و يا درشتى كه در خرد گاه دست و پاى اسب پيدا گردد . و ريش گردن ستور .

عرن

(
aran
) م . ع . عرنت رجل الدابة عرنا ( از باب سمع ) : عرن برآمد در پاى ستور . و كذلك : عرن البعير .

عرن

(
aren
) ص . ع . ستور دست و پاى كفيده و موى رفته . و اسب مبتلا ببيمارى عرن .

عرن

(
aren
) ا . ع . كسى كه لازم گيرد يا سر را تا بخورد از گوشت جزور . و نام اسبى .

عرن

(
oron
) ع . ج . عرين . و ج . عرينة .

عرناس

(
ern s
) ا . ع . مرغى مانند كبوتر . و بينى كوه . و جاى باغندهء پنبه زنان .

عرنة

(
ernat
) ا . ع . رگهاى بينى . و چوب درخت ظمخ . و بيخ درختى كه بدان خورش دهند پوست را . و مرد پليد و افتادهء از بيطاقتى .

عرنة

(
ornat
) ا . ع . بيمارى كه در پائين پاى ستور برآيد و موى برافگند . و يا كفتگى دست و پاى ستور . و يا درشتى كه در خردگاه دست و پاى اسب پيدا گردد .

عرنتن

(
arantan
) و (
aranten
) و (
aranton
) ا . ع . عرتن كه يك نوع گياهى است كه بدان پوست پيرانيد .

عرند

(
orond
) ص . ع . سخت و رست و درشت . و وتر عرند : پى درشت .

عرندد

(
arandad
) ص . ع . سخت و رست .

عرندس

(
arandas
) ص . ع . سخت . و توانا . يق : جمل عرندس و ناقة عرندس .

عرندس

(
arandas
) ا . ع . توجبهء بسيار آب . و شير بيشه .

عرندسة

(
arandasat
) ص . ع . ناقة عرندسة : ماده شتر سخت و توانا .

عرندل

(
arandal
) ص . ع . سخت درشت و دراز قامت .

عرنقصان

(
oranqos n
) ا . ع . لغتى است در عرقصان و بمعنى آن .

عرنى

(
oraniyy
) ص . ع . منسوب بقبيلهء عرينة . ج : عرنيون .

عرنية

(
oraniyyat
) ا . ع . زن زنا كار . و زن گندهء تنومند .

عرنين

(
ernin
) ا . ع . بينى . و استخوان درشت‌بينى . و بن بينى نزديك ابرو . و اول هر چيزى و بهترين آن . و سردار و شريف قوم . ج : عرانين .

عرنيون

(
oraniyyuna
) ع . ج . عرنى .

عرو

(
arv
) م . ع . عراه عروا ( از باب نصر ) : قصد كرد او را جهة طلب احسان و نيكوئى . و عرا الامر فلانا : رسيد آن كار مر فلان را . و عرانى هذا الامر : فرو گرفت مرا اين كار . الحديث : كانت فدك لحقوق رسول الله صلى اللّه عليه و آله التى تعروه اى تغشاه . و قد عرى الرجل ( مجهولا ) : سردى زده گرديد آن مرد از تب . و عرى الرجل الى الشيئ ( ايضا مجهولا ) : فروخت آن مرد آن چيز را پس اندوهگين شد . و نيز عرو : فرود آمدن چيزى به كسى . و فرو گرفتن مهمان ميزبان را .

عرو

(
erv
) ا . ع . كرانه . و كسى كه اهتمام در امور نكند . ج : اعراء .

عرو

(
erv
) ص . ع . خالى . و فلان عرو من الذنوب : فلان عارى از گناهان است و او را گناهى نيست .

عرواء

(
orav '
) ا . ع . سردى تب و لرزى كه در اول بروز آن پيدا مىشود . و حس شير بيشه . و ما بين زردى آفتاب تا شب هرگاه باد سرد ورزد .

عروان

(
arv n
) ا . ع . نام موضعى . و نام مردى . و ابن عروان : كوهى .

عروان

(
orv n
) ا . ع . نام گياهى كه در زمستان برگش نيفتد و سبز بماند .

عروب

(
arub
) ا . ع . زن صاحب جمال شوى دوست . و زن نافرمان . و زن عاشق شوى . و زن بستم دوست دارندهء شوى و آشكاركنندهء آن . و زن بسيار خنده . ج : عرب . قوله تعالى :
عُرُباً أَتْراباً
.

عروباء

(
arub '
) ا . ع . آسمان هفتم .

عروبة

(
arubat
) ا . ع . زن صاحب جمال شوى دوست . و زن نافرمان . و زن عاشق شوى . و زن بستم دوست دارندهء شوى و آشكار كنندهء آن . و زن بسيار خنده . ج : عرب . و يوم العروبة : روز جمعه .

عروبة

(
orubat
) و عروبية (
orubiyyat
) م . ع . تازى زبان شدن ( و الفعل من كرم ) .

عروة

(
orvat
) ا . ع . گوشه . و دسته و جاى گرفت دول و كوزه و جز آن . ج : عرى . و عروة الثوب : تكمهء جامه كه مقابل مادگى باشد . و نيز عروة : گوشت نمايان در تندى ميان فرج كه باريك گرديده به چپ و راست مىچسبد . و گروه مردم . و درختستان بزرگ . و درختستان با خار بسيار . و گياه شور كه شتر