تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2886

مساهمون:

ص٢٨٨٦

گذران

(
gozar n
) ص . پ . گذرنده و در گذرنده .

گذرانيدن

(
gozr nidan
) و (
gozar nidan
) ف . م . پ . عبور دادن و گذشتن كنانيدن و گذشتن فرمودن . و پيش كش دادن . و ظاهر ساختن . و هنگامه كردن . و فتنه انگيختن . و زندگانى كردن و زيستن . و در مدت طويل اندوختن . و يافتن . و بانجام رسانيدن و تمام كردن . و پيغام گذرانيدن : رسانيدن پيغام و رسالت .

گذربان

(
gozar - b n
) ا . پ . پاسبان راه عبور . و حافظ راه . و راه‌دار . و آنكه باج و خراج راه در نزد وى جمع مىشود . و تحصيلدار راه .

گذرش

(
gozarec
) ا . پ . آه و ناله و فرياد و شكايت .

گذرگاه

(
gozar - g h
) ا . پ . معبر . و پا ياب . و راه .

گذرنامه

(
gozar - n me
) ا . پ . تذكره و نوشته‌اى كه بمسافر دهند تا گذربانان و راه داران مانع وى نشوند .

گذرى

(
gozari
) ا . پ . بازارى كه در كنار راه و معبر ساخته باشند .

گذريدن

(
gozarid n
) ف م . پ . گذشتن و رها كردن و ترك كردن و دست برداشتن و ناتمام گذاشتن .

گذشت

(
gozact
) پ . ح م . گذشتن . ا . راه و عبور . و راه تگ و گذر . و عفو گناه و تقصير . و از بعد . و جز و ديگر و غير . و نزديك . و قطع آخرين نفس آدمى . و از گذشت آن يعنى از بعد از آن . و گذشت كردن : عفو كردن و اغماض كردن .

گذشتگان

(
gozactag n
) پ . ج . گذشته . و مردمان پيشين .

گذشتن

(
gozactan
) ف م . پ . عبور كردن و گذر كردن . و مرور كردن . و در گذشتن . و تقاطع كردن . و پيش رفتن . و مقدم شدن . و برآمدن و تجاوز كردن . و فايق آمدن و سبقت كردن و سبق بردن . و ترك كردن . و رها كردن . و بخشيدن گناه و خطا . ف ل . مردن و وفات يافتن .

گذشته

(
gozacte
) پ . ا . م . از گذشتن . ص . رفته و گذر كرده . و سبقت يافته . و سلف و ماضى . و ايام گذشته : زمانهاى پيشين و زمان ماضى و روزهاى رفته .

گر

(
gar
) پ . كلمهء شرط مخفف اگر و بمعنى آن .

گر

(
gar
) ا . پ . جرب و جوششى با خارش . و مراد و مقصود و آهنگ . و قدرت و توانائى و بركت . و سعادت . و گر خشك : جرب يا بس .

گر

(
gar
) ص . پ . سازنده و كننده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند آهنگر و زرگر و كوزه‌گر و كفشگر .

گر

(
ger
) ا . پ . دم آهنگرى .

گر

(
ger
) پ . كلمهء امر يعنى بگير .

گر

(
gor
) ا . پ . نام رودخانه‌اى كه كر نيز گويند .

گر

(
gor
) ص . پ . مبتلا بفتق .

گرا

(
garr
) ا . پ . بنده و غلام . و محبوس و غير آزاد . و حجام . و آهنى پهن و دسته‌دار كه در دو طرف آن ريسمانى بسته و يكى آن ريسمان را بگيرد و بكشد و ديگرى دسته را و بدان زمين شيار كرده را صاف و هموار كنند . و نيز گرا : كلمهء فحش و دشنام .

گراد

(
ger d
) ا . ت . جامهء كهنه .

گرارون

(
gar run
) ا . پ . بيمارى كه در پوست پديد آيد و داد نيز گويند و تبازى قوبا .

گراز

(
gor z
) پ . ح م . گرازيدن . ا . خوك نر . ج : گرازان . و بيل و خاك كش . و بيلى بزرگ و داراى دو حلقهء آهنين كه در آن دو حلقه ريسمانى بندند و زمين شيار كرده را بدان هموار كنند . و چوبى كه بدان چوپان و گله‌بان گوسپندان و گاوان را رانند . و گرمى و التهابى كه زن را در هنگام زائيدن پديد آيد . و صراحى و تنگى كه مسافر با خود همراه دارد . و شكاف و رخنه . و درز . و باليدگى . و فزونى . و روئيدگى و ناز و تبختر و تكبر در رفتار . و بالش و متكا . و مردم شجاع و دلير . ج : گرازان .

گرازان

(
gor z n
) پ . ج . گراز .

گرازان

(
gor z n
) م ف . پ . جلوه كنان و خرامان .

گرازانيدن

(
gor z nid n
) ف م . پ . گرازيدن فرمودن و گرازيدن كنانيدن .

گرازنده

(
gor zande
) ص . پ . متكبر و مغرور و با تبختر .

گرازه

(
gor ze
) ا . پ . گراز و خوك نر . و نام پهلوانى در جنگ دروازده رخ .

گرازيدن

(
gor zidan
) ف ل . پ . خراميدن و بناز و غمزه و تكبر راه رفتن .

گراژيدن

(
gor jidan
) ف ل . پ . بال زدن پرنده و آماده كردن خود را براى پريدن .

گراس

(
gar s
) ا . پ . لقمه و تكه و نواله .

گراسيدن

(
ger sid n
) ف ل و م . پ . لازم شدن . و فريفتن .

گراش

(
gar c
) و (
ger c
) ا . پ . خراش . و پريشان و پراكنده .

گراشيدن

(
gar cidan
) ف ل و م . پ . خراشيدن . و پريشان شدن . و پريشان كردن و پراكنده نمودن .

گرامش

(
ger mec
) ا . پ . قدرت . توانائى . و لياقت .