تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2885

مساهمون:

ص٢٨٨٥
كه از سرانگشت كوچك تا سرانگشت بزرگ گيرند .

گدك

(
gadak
) ا . پ . گيپاى خرّد و كوچك .

گدكدى

(
godgodi
) ا . پ . دغدغه با انگشتان در زير بغل . و نيز بدين كلمه شبان بز را بجانب خود خواند و نوازش كند .

گدمن

(
gadmen
) ا . پ . بلغت زند و پازند : نور و تاب و ضيا و روشنى .

گده

(
gade
) ا . پ . دندانهء كليد .

گديو

(
gadiv
) ا . پ . كشتكار و كشاورز و زارع زمين .

گديور

(
gadivar
) ا . پ . گدا و گدائى كننده .

گديه

(
gedye
) ا . پ . گدا و گدائى كننده . و گدائى .

گذار

(
goz r
) پ . ح م . گذارش و گذاردن . ا . معبر و راه . و عبور . و گذرگاه و محل عبور . و چالاكى . و زودى و تندى . و ادا . و گريز و فرار . و ترك و گذاشت . و دلال . و پيشكار . و تير حمال . و چراگاه و مرتع . و نيشتر .

گذار

(
gozar
) ص . پ . گذر كنان و گذر كننده و عابر . و اداكننده . و سازنده و بجا آورنده . و خشنودكننده و در اين معانى هميشه بطور تركيب استعمال مىگردد . و خراجگذار : كسى كه باج و خراج را ادا مىكند . و خنجر سينه گذار : خنجرى كه از سينه عبور مىكند و در آن فرو مىرود . و شكر گذار : آنكه شكر بجا مىآورد . و قصه كذار : آنكه قصه مىگويد و پند و نصيحت مىكند . و مال گذار : اجاره دار و كرايه دهنده . و مصلحت گذار : با وقوف و آزمودهء در كار و بار . و كار گذار : پيشكار .

گذارا

(
goz r
) ا . پ . معبر و گذرگاه و معبر كشتى .

گذارانيدن

(
goz r nidan
) ف م . پ . گذشتن فرمودن . و گذشتن كنانيدن .

گذاردن

(
goz rdan
) ف م . پ . گذشتن . و گذر كردن . و گذشتن كنانيدن . و ادا كردن و دادن . و بجا آوردن و كردن . و خشنود كردن . و پاك و پاكيزه كردن و صاف كردن . و تميز دادن و شناختن . و ترك كردن . و پيشكش كردن .

گذارش

(
goz rec
) پ . م ح . گذاشتن . ا . ترك . و هبه و پيشكش . و عبور . و ادا . و باج و خراج . و عرضه داشت . و بيان و تفسير و تعبير . و عرض و درخواست . و گذارش كردن : پند دادن .

گذارش كن

(
goz rec - kon
) و گذارشگر (
goz rec - gar
) و گذارنده (
goz rande
) ا . پ . گذاركننده و عبوركننده . و روانه‌كننده . و فرستنده و پيك و پيغامبر . و عبور دهنده . و گذارندهء سخن : خطيب و سخنگو .

گذاره

(
goz re
) ا . پ . گذركننده . و نافذ . و از حد گذرنده . و مست . و معبر و گذرگاه . و معبر كشتى . و گذشتن وقت و يا عمر . و گذاره شدن : عبور كردن و گذشتن و نفوذ كردن .

گذارى

(
goz ri
) ص . پ . منسوب بگذار و هميشه بطور تركيب استعمال مىگردد مانند : شكر گذارى : تشكر و اداى شكر . و مصلحت گذارى : وقوف و آزمودگى در كارها .

گذاريدن

(
goz ridan
) ف م . پ . عبور كردن . و گذشتن كنانيدن . و ختن . و ادا كردن . و بيابان گذاريدن : عبور كردن از بيابان .

گذاشت

(
goz ct
) ا . پ . گذشت و ترك و وا گذار . و بخشش .

گذاشتن

(
goz ctan
) ف م . پ . ترك كردن و واگذار كردن و رها كردن و فراموش كردن . و سر دادن . و گماشتن . و معزول كردن . و دست برداشتن . و نهادن . و بجا آوردن و كردن . و اجازه دادن و اذن دادن . و مرخص كردن و رخصت دادن . و ادا كردن . و بيك كنار نهادن .

گذاشتنى

(
goz ctani
) ص . پ . هر چيز قابل و لايق نهادن و گذاشتن .

گذاشته

(
goz cte
) ص . پ . ترك شده . و عبور كرده و به حال خود واگذار كرده .

گذاف

(
goz f
) ا و ص . پ . باطل و عبث و بيهوده . و گستاخ و بىتدبير . و سخن بيهوده و ناحق و دروغ . و كار بيفايده و بىحاصل . و بگذاف : بىعقوبت و سياست و بىسزا . و لاف و گذاف : تصلف و لاف زدن .

گذافه

(
goz fe
) ا و ص . پ . هر چه به تخمين و گمان بود و كيل و وزن نكرده باشند . و بسيار و بىحساب . و هرزه و بيهوده .

گذر

(
gozar
) ا . پ . معبر و محل عبور و پاياب و راه . و راه تنگ . و راه عبور از كوه و از دره . و گذر كردن : عبور كردن و گذشتن .

گذر

(
gozar
) ص . پ . گذرنده و عبور كننده . و راه گذر : عبوركنندهء از راه

گذر

(
gozer
) ا . پ . گزر و هويج و جزر .

گذرا

(
gozar
) ص . پ . عبوركننده و گذرنده .

گذا

(
gozara
) ا . پ . گذران و معاش و روزى و قوت روز . و شغل و كار و خدمت و نوكرى .

گذراب

(
gozar - b
) ا . پ . قناة و نهر و جاى گذاشتن آب . و ناودان . و پاياب و جاى گذشتن از آب .

گذران

(
gozar n
) ا . پ . معاش و روزى و فوت روز .