تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2889

مساهمون:

ص٢٨٨٩
بخيل و خسيس گشتن . و گربهء دشتى : گياهى خوش‌بو كه بتازى اذخر گويند . و گربهء مسكين : اوباش بدكاره .

گربه‌بيد

(
gorbe - bid
) ا . پ . بيدمشك .

گربه‌چشم

(
gorbe - cacm
) ص . پ . كبود چشم و ازرق چشم .

گربه‌چشمى

(
gorbe - cacmi
) ا . پ . كبودى چشم و ازرقى چشم .

گربه خلّاف

(
gorbe - xel f
) ا . پ . گربه بيد .

گربه دله

(
gorbe - dale
) ا . پ . راسو .

گربه‌سان

(
gorbe - s n
) و گربه شانه (
gorbe - c ne
) و گربه گون (
gorbe - gun
) ص . پ . مكار . و محيل و حيله‌گر و فريبنده .

گرپا

(
gorp
) ا . پ . يونجه و اسپرست .

گرت‌بايد

(
garat - b yad
) ا . پ . كلمهء فعل يعنى اگر ترا بايد .

گرج

(
gorj
) ا . پ . ايالتى از ايالات قديم ايران كه اكنون در تصرف روس است واقع در جنوب قفقاز و پايتخت آن شهر تفليس و گرجستان و گرجى .

گرجستان

(
gorjest n
) ا . پ . ايالت گرج .

گرجستانى

(
gorjest ni
) ص . پ . گرجى و منسوب بگرجستان .

گرجى

(
gorji
) ص . پ . منسوب بگرج و گرجستانى .

گرجى

(
gorji
) ا . پ . ملازم . و خادم . و كلبه و خانهء كوچك . و قسمى از سگ .

گرچ

(
gerac ,
) ا . پ . گچ كه بدان خانه سپيد كنند .

گرچند

(
gar - cand
) ف . پ . هر چند و اگر چند .

گرچه

(
gar - ce
) م ف . پ . هر چه . و با وجودى كه . و اگر چه . و البته و بلاشك .

گرچه

(
gorce
) ا . پ . تالار . و خانهء كوچك . و نقب و زير زمين . و چاه . و زندان .

گرختن

(
gorextan
) ف ل . پ . گريختن و فرار كردن .

گرد

(
gard
) پ . ح م . گرديدن . ا . دوران و دور و چرخ . و كرهء فلكى و گردون . و بخت و طالع . و آفتاب . و خاك . و خاك برانگيخته و غبار . و نفع و سود و منفعت و فايده . و عكس و انعكاس . و برق و درخش . و شعف و شادى . و غم و انده . و غمگينى . و قسمى از ابريشم . و بوى خوش . و گرد آفتاب : ذرات و غبارى كه چون آفتاب از روزنه‌اى برجائى افتد پديدار گردد . و گرد برآوردن : پايمال كردن و نابود ساختن . و گرد زمرد : سبزهء نورسته . و خط نو دميدهء خوبرويان .

گرد

(
gard
) ص . پ . گردنده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند آفاق گرد .

گرد

(
gerd
) ا و ص . پ . مدور و دايره‌اى . و دور و دايره . و حلقه . و محيط دايره . و پيرامون و اطراف و حوالى . و جمع و اجتماع . و فراهم . و شهر و مدينه . و خيمه و خرگاه . و گرد آمدن : جمع شدن و فراهم آمدن و با هم اجتماع كردن و فراهم آوردن . و بالاى هم سوار شدن . و ازدياد يافتن . و گرد آوردن : فراهم آوردن . و گرد راه : پيرامون راه و اطراف راه . و گرد رو : اطراف روى و دورهء صورت . و تسبيحى از مرواريد كه زنان جهة زينت بر اطراف روى بندند . و گرد شهر : حوالى شهر و حومهء شهر . و گردكار گشتن : مرتكب كار شدن . و گرد گردن : جمع كردن و فراهم آوردن و جمع آورى نمودن . و مدور كردن و دايره ساختن و احاطه نمودن . و گلوله ساختن . و چين‌دار كردن . و درهم كشيدن و فراهم كشيدن . و گرو بستن ويژه در اسب دوانى . و در ميان نهادن . و گرد گشتن : مدور شدن و به شكل دايره شدن . و دارابگرد : شهر داراب .

گرد

(
gord
) ا . پ . زور دارو مبارز و دلاور و شجاع . و دلير و بهادر و پهلوان . ج : گردان . و گرد زابل : رستم پور زال .

گرد

(
garad
) پ . كلمهء فعل يعنى گيرد .

گرد

(
gered
) ا . پ . نام جزيره‌اى بزرگ در بحر الروم متعلق بدولت يونان و تقريبا داراى 386 هزار جمعيت .

گردا

(
gard
) ص . پ . گردان و گرد كننده .

گردا

(
gerd
) ا . پ . چوبى كه به شكل مخروط تراشند و كودكان ريسمانى دور آن پيچند و از دست رها كرده آن ريسمان را بكشند تا در زمين گردان شود .

گردا

(
gerd
) ا . پ . حجت . و دعوى . و پوزش و عذر و معذرت .

گرداب

(
gerd - b
) ا . پ . غرقاب و ورطه و آنجاى از دريا كه بسيار عميق باشد . و خليج .

گرداب

(
gord - b
) ا . پ . موج .

گردآباد

(
gerd - b d
) ا . پ . نام يكى از شهرهاى مداين كه طمهورس آن را بنا كرد و جمشيد با تمام رسانيد و گويند جمشيد در كنار اين شهر به روى دجله از سنگ پلى عظيم ساخته بود كه اسكندر مقدونيائى آن را خراب كرد .

گردابش

(
gerd bec
) ا . پ . دليل و برهان . و انديشه و تامل و تعمق . و آشفتگى و تفحص .

گردار

(
gar - d r
) ص . پ . مبتلا بگرو جرب و مبتلا بخارش .

گرداس

(
gord s
) و گرداش (
gord c
)