تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2882

مساهمون:

ص٢٨٨٢
نان . و اندود . و ساروج .

گاوزر

(
g v - zar
) ا . پ . جام و ساغر زرين .

گاوزن

(
g v - zan
) ا . پ . گوزن .

گاوزنه

(
g v - zane
) ا . پ . گاوشنگ .

گاوزور

(
g v - zur
) ص . پ . كسى كه بدون علم و بدون ورزش در فن كشتى گيرى ماهر باشد . و مردم بىادب و پر زور وحشى .

گاو زورى

(
g v - zuri
) ا . پ . زبر دستى و ظلم و ستم .

گاوزهره

(
g v - zahre
) ا . پ . سنگى كه در زهرهء گاو متكون گردد گويند پازهر زهر هاست . و مردم جبان و ترسو .

گاوسار

(
g v - s r
) ص . پ . مانند گاو و مانابگاو .

گاوسار

(
g v - s r
) ا . پ . گاوسر . و گرز فريدون و گاو پيكر .

گاوسر

(
g v - sar
) و گاوسره (
g v - sare
) ا . پ . گاو پيكر و گرز فريدون . و قطعهء چوبى كه در سر آن آهنى است به شكل دو شاخ گاو و در زير طنابهاى چادر زنند تا راست و بالا ايستد .

گاوسنگ

(
g v - sang
) ا . پ . گاو زهره . و گاو شنگ .

گاوشنگ

(
g v - cang
) ا . پ . چوبى كه بر سر آن ميخى از آهن باشد و گاو و خر را بدان رانند . و قسمى از تره .

گاوش نليسيده

(
g vac - na - liside
) ص . پ . كسى كه عجب و تكبر دارد و سخت و سست روزگار را نديده .

گاوشيد

(
g v - cid
) ا . پ . نام اژدهاى مهلكى كه گويند مدتى ايرانيان را آزار مىرسانيد و عاقبت كيخسرو وى را بكشت و بيادگار آن معبد خورشيد را بنا نمود .

گاوشير

(
g v - cir
) ا . پ . صمغ درختى كه جاوشير نيز گويند .

گاوعنبر

(
g v - anbar
) ا . پ . جانورى دريائى از طايفهء ستاسه و بسيار بزرگ و شبيه ببالن كه به زبان فرانسه كاشالو نامند و اين جانور را صيد مىكنند هم جهة استخراج مادهء خوشبوئى از روده‌هاى آن كه در تجارت معروف بعنبر است و هم براى استخراج مادهء دسمى از كلهء وى كه از آن شمع گچى مىسازند . و نيز گاو عنبر بمعنى شخص مالدار فايده ده استعمال مىشود و شيخ سعدى بمعنى مرد نادان ابله استعمال كرده .

گاوك

(
g vak
) ا . پ . مصغر گاو يعنى گاو كوچك و خرد . و نيز گنهء اشتر و گاو و خر و جز آن . و نوعى از استر .

گاوكار

(
g v - k r
) ا . پ . كشت‌زار .

گاوكشى

(
g v - koci
) ا . پ . قصابى گاو .

گاو كون كردن

(
g v - kun - kardn
) ف م . پ . پاك كردن .

گاوكى

(
g vaki
) ا . پ . نوعى از استر .

گاوگل

(
g v - gal
) ا . پ . گلهء گاو .

گاوگون

(
g v - gun
) ص . پ . مانند گاو . و مرد ابله و احمق و نادان .

گاو ماده

(
g v - m de
) ا . پ . ماده گاو .

گاو مشنگ

(
g v - macang
) ا . پ . يك نوع دانه‌اى مانند گاورس .

گاوميش

(
g v - mic
) ا . پ . چارپائى از جنس گاو و بزرگتر از آن .

گاونر

(
g v - nar
) ا . پ . نره گاو .

گاوو

(
g vu
) ا . پ . گاو كوهى .

گاوه

(
g ve
) ا . پ . قطعهء چوبى كه در شكافتن كندهء چوب به كار مىبرند و فانه نيز گويند . و رئيس و حاكم . و رئيس طايفه .

گاوهيدن

(
g vahidan
) ف م . پ . جنبانيدن و حركت دادن .

گاوى

(
g vi
) ا . پ . يك گاو و گاو نامعين .

گاوى

(
g vi
) ص . پ . منسوب و متعلق بگاو .

گاويزن

(
g vizan
) ا . پ . مادهء زرد خوشرنگى كه از زهرهء گاو سازند . و نيز زهرهء گاو .

گاويس

(
g vis
) و گاويش (
g vic
) ا . پ . ظرفى كه در آن شير و دوغ كنند .

گاه

(
g h
) ا . پ . جا و مقام و محل . و وقت و زمان و هنگام و در اين معانى هميشه بطور تركيب استعمال مىشود . و تخت پادشاهى و كرسى زرين . و اسم زمان و مكان . و بوتهء زرگرى . و صبح . و بستر و فراش . و بالش بزرگ . و برج جدى و نهنگ . و عمل . و منصب . و كار و عمل عمومى . و گودال عميقى جهة غربى كردن و حفظ كردن درخت زر . و چاه زنخ . و داماد . و خواستگار زن . م ف . يكوقتى و بعضى وقت و نه هميشه . و آن‌گاه : آن زمان و آن هنگام و آن‌وقت . و پيشگاه : صدر مجلس . و كرسى كوچك كه براى امرا در پيش تخت پادشاه گذارند . و تختگاه : منزل پادشاه و تخت پادشاه و تهيگاه : كمر . و دستگاه : كارخانه . و شكارگاه : محل و جاى مخصوص به شكار كردن . و عبادتگاه : مقام عبادت و جاى پرستش خداى . و صبحگاه : هنگام صبح . و سحرگاه : هنگام سحر . و گرمگاه : ظهر و هنگام گرما . و منزلگاه : كاروان‌سرا . و سراى و جاى باش و محل توقف . و گاه بگاه : وقتى دون وقتى و بعضى اوقات و نه هميشه . و گاه بيگاه : بهنگام و بىهنگام و بوقت و بيوقت و همه وقت و هر زمان و در هر فصل و هر موسم .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2882 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )