تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2880

مساهمون:

ص٢٨٨٠

گازه

(
g ze
) ا . پ . ريسمانى كه در ايام عيد و جشن از جاى بلندى آويزان كنند و در آن نشسته در هو آيند و روند كنند . و نيز ريسمانى كه دوشكى را بدان بسته و دو سر آن را به ديوار محكم نموده كودك را در آن گذارند و بجنبانند تا خواب رود و آرام گيرد . و گهواره . و خانهء فاليزبان كه از چوب و علف سازند . و تالار . و خانه‌اى كه از چوب و تخته سازند . و كمينگاه صياد . و صومعه‌اى كه بر سر كوه سازند .

گازى

(
g zi
) ا . پ . نام گلى خوشبوى .

گاژ

(
gaj ?
) ا . پ . جا و مقام و منزل و منزلگاه .

گاشاك

(
g c k
) ا . پ . قسمى از گيپاى خرد كه پارچه‌هاى شكنبه را بدوزند و در آن گوشت قيمه و برنج و مصالح و ديگر افزار پر كرده پزند .

گاشتن

(
g ctan
) ف م . پ . گردانيدن و گرديدن فرمودن .

گاف

(
g f
) ا . پ . لاف و سخن دروغ و گزاف و لا طايل . و تجاوز از حد و اندازهء خود . و شكاف . و نام حرف بيست و ششم از الفباى فارسى .

گاگا

(
g g
) ا . پ . تنقل و هر چيز كه جهة مزه با شراب خورند مانند ميوه و حلوا و جز آن .

گال

(
g l
) پ . ح م . گاليدن . ا . دورى و بعد . و غوزه و غلاف پنبه . و گاورس . و شغال . و خروس . و فرياد و آواز بلند . و غلطيدگى . و فريب و خدعه . و مكر و حيله و تزوير . و نوعى از عنكبوت كه بتازى رتيلا گويند كه در زير دنبهء گوسپند از پشم آن آويخته باشد .

گال

(
g l
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - قسمى از جرب كه با خارش شديد همراه است و جرب خشك نيز گويند .

گالبنگ

(
g lbang
) ا . پ . يك قسم گياهى سمى كه در گندم زار رويد .

گالش

(
g loc
) ا . پ . - مأخوذ از روسى - سر موزه و لخا و لخت .

گاله

(
g le
) ا . پ . بعد و دورى . و گلولهء پنبهء حلاجى كرده و آماده شدهء براى رشتن . و جوالى كه از پشم و موى بافند .

گاله‌دان

(
g le - d n
) ا . پ . سبدى كه زنان در آن پنبه و گاله و ريسمان نهند .

گاليا

(
g liy
) ا . پ . كالك و خربزهء كال و نرسيده .

گاليار

(
g liy r
) ا . پ . بزاق و آب دهن .

گاليچه

(
g lice
) ا . پ . زاغچه .

گاليدن

(
g lidan
) ف ل و . پ . دور شدن . و فرياد برآوردن و آواز بلند كردن .

گاليه

(
g liye
) ا . پ . نام گياهى .

گام

(
g m
) ا . پ . قدم يعنى از پاشنه تا سرانگشتان پا . و مسافت ما بين دو قدم هنگام راه رفتن . و درازى قدم پا . و گز . و چانه . و فك . و كام . و ملاز . و لگام . و ده و روستا . و گام زدن : راه رفتن . و گام نهادن : روانه شدن و راهى شدن . و سفر كردن .

گامبرون

(
g mbrun
) ا . پ . نام قديم بندر عباس .

گام خوش

(
g m - xoc
) ص . پ . خوش قدم .

گامزن

(
g m - zan
) ص و م ف . پ . بشتاب و بسرعت و قدم زنان .

گاموس

(
g mus
) ا . پ . گاوميش .

گاميدن

(
g midan
) ف ل و پ . رفتن و سير كردن و راه رفتن و گام زدن و قدم زدن . و سفر كردن .

گاميش

(
g - mic
) ا . پ . گاوميش .

گان

(
g n
) ا . پ . جماع و مباشرت و مقاربت . و روسپى و فاحشه . و شايسته و سزاوار و لايق . و پادشاه ظالم . و پيوستگى و ارتباط . و گان دادن : روسپى كردن .

گان

(
g n
) پ . علامت جمع در اسمهائى كه بهاى غير ملفوظ تمام شده باشند مانند ايستاده و فرشته كه در جمع ايستادگان و فرشتگان گويند .

گانداده

(
g n - d de
) و گانده (
g n - deh
) ا . پ . كودك رسوا و بىآبرو . و روسپى و قحبه .

گانگاه

(
g n - g h
) ا . پ . جماع گاه و بسترى كه به روى آن مجامعت مىكنند .

گانور

(
ganur
) ا . پ . سبد ميوه .

گانه

(
g ne
) پ . كلمه‌ايست كه چون در آخر اسمى در آيد افادهء معنى نسبت كند مانند بچه‌گانه يعنى منسوب ببچه و بيشتر اين كلمه را در آخر اعداد در مىآورند و نيز افادهء معنى نسبت مىكند مانند : دوگانه و سه‌گانه و جز آن .

گانى

(
g ni
) ا . پ . روسپى و قحبه . و كودك بىآبرو و رسوا .

گاو

(
g v
) ا . پ . نوعى از حيوانات پستاندار نشخوار كن و شاخدار سم شكافته كه بتازى ثور و بقرة گويند . و صراحى و ظرف شرابخورى كه به شكل اين حيوان سازند . و گرد و مبارز و دلير . و مسافتى از راه كه تقريبا معادل شش ميل باشد . و نام برج دويم از دوازده برج فلكى . و گاو خراس : گاوى كه آسيا را مىگرداند . و كاودياس گاو جنگى . و گاوزادن : ميراث يافتن . و سود و نفع حاصل كردن . و گاوزر و يا گاو زرين : صراحى از طلا كه به شكل گاو ساخته باشند . و گاوى كه سامرى