تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2824

مساهمون:

ص٢٨٢٤
مىفروش . و موهاى دراز در كرانهء بينى سگ و گربه . و دوال . و يك تاه رسن ليف خرما كه بدان درز دوزند . و نام موضعى .

كلبة

(
kalebat
) ا . ع . درختى خاردار كه كلبة (
kalbat
) نيز گويند .

كلبة

(
kalebat
) ص . ع . ارض كلبة : زمينى كه از بىآبى گياه آن مانند خار گرديده باشد .

كلبتان

(
kalbat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : انبر آهنگران كه آهن تافته را بدان از كوره در آورند .

كلبتان

(
kalbat n
) و (
kalbatayn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ما شرز و ماشه و انبر آهنگران كه بدان آهن تافته را از كوره برآورند . و گلگير شمع . و ابزارى كه بدان دندان را از ريشه كشند و جراحان بدآن رگها را گيرند و چفرسته نيز گويند .

كلبث

(
kalbas
) و (
kolbos
) و (
kolabes
) ا . ع . زفت ترشروى ور ترنجيده .

كلبد

(
kolbad
) ا . پ . حجره و خلوتخانه .

كلبسو

(
kalbasu
) ا . پ . چلپاسهء بزرگ .

كلبك

(
kolbak
) ا . پ . تالارى كه به روى خرمن سازند براى محافظت از باران . و خانهء كوچكى كه دشتبان در سر خرمن و فاليز سازد .

كلبه

(
kolbe
) ا . پ . خانهء كوچك تنگ و تاريك . و حجره . و دكان . و كنج و گوشه . و كلبهء احزان : ماتم سرا و سراى عزاداران .

كلبى

(
kalbi
) ص . پ . منسوب بكلب و سگ .

كلبى

(
kalbiyy
) ص . ع . منسوب بكلب و سگ . و منسوب بقبيلهء كلب .

كلپ

(
kalp
) ا . پ . روز و شب برهما كه مقدار آن چهار بيليون و سيصد و بيست ميليون سال باشد .

كلپ

(
kalap
) ا . پ . كلب و گرداگرد دهان و منقار مرغان .

كلپتره

(
kalpatre
) ا . پ . بىمعنى و بيهوده . و زبون .

كلة

(
kallat
) ا . ع . كارد كند .

كلة

(
kellat
) ا . ع . حالت و كيفيت و چگونگى . و نقاب و پرده‌اى تنك مر زنان را . و سايبان . و پشه‌خانه و پشه‌دان . و طرهء از پشم سرخ كه جهة آرايش بر هودج گذارند . ج : كلال و كلل (
kelal
) .

كلة

(
kellat
) م . ع . كل كلا و كلة . مر . كل (
kall
) .

كلة

(
kollat
) ا . ع . تأخير و درنگ . و مؤنث كل . مر . كل (
koll
) .

كلت

(
kalt
) م . ع . كلته كلتا ( از باب ضرب ) : فراهم آورد آن را . و كلته فى الاناء : ريخت آن را در خنور . و كلت الفرس : تاخت آن اسب را . و كلت الشيىء : انداخت آن چيز را .

كلت

(
kolat
) و (
kollat
) ص . ع . فرس فلت كلت او فلت كلت ( بدون تشديد ) : اسب شتاب تيزرو .

كلتا

(
kelt
) ا . ع . مؤنث كلا يعنى هر دو .

كلتان

(
kalt n
) ا . پ . بازوهاى چارچوب در خانه .

كلتان

(
kelt ne
) ا . ع . تثنيهء مؤنث كل يعنى هر دو .

كلتب

(
kaltab
) و (
koltob
) ا . پ . دورنگى و نفاق و ريا و فريب .

كلتب

(
kaltab
) و (
koltab
) ا . ع . ناراستى . و درماندگى و سستى در كارها .

كلتبان

(
kaltab n
) ا . پ . قلطبان و ديوث و زن جلب و غلتبان .

كلتة

(
koltat
) ا . ع . بهرهء از طعام . و كرانه . و گوشه .

كلتة

(
kolatat
) ص . ع . فرس فلتة كلتة : اسب فراهم آمده و دست و پاى خود را جمع كرده تا برجهد .

كلتحة

(
koltahat
) ا . ع . نوعى از رفتار .

كلتوى

(
keltaviyy
) ص . ع . منسوب بكلتا مؤنث كلا .

كلته

(
kalte
) ص . پ . حيوان پير سالخوردهء از كار باز مانده و از كار افتاده خواه وحشى باشد و يا اهلى . و دم بريده . و هر چيز ناقص و كوتاه و پست و حقير و اندك . و نامرتب . و آنكه زبانش بفصاحت جارى . نشده باشد و حرفها را به خوبى نتواند از مخرج ادا كند . و چوبدستى گنده‌اى كه پر كند دست را .

كلته چوب

(
kalte - cub
) ا . پ . چوبدستى گنده و ستبر و كوتاه مر درويشان را .

كلثب

(
kalsab
) ا . ع . بخيل ور ترنجيدهء ترشروى .

كلثمة

(
kalsamat
) ا . ع . فراهم آوردن گوشت رخسار بىترشروئى .

كلثوم

(
kolsum
) ا . ع . مرد پرگوشت رخسار نيكوروى . و پيل . و پيل بزرگ . و حرير پاره‌اى كه بر سر درفش بندند . و از اعلام است . و ام كلثوم : نام دختر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و نام دختر حضرت على بن ابي طالب از حضرت فاطمه عليهما السلام تزوجها عمر بن الخطاب رضى اللّه عنه .

كلج

(
kelj
) ا . پ . سبد حمامى و كناس كه بدان سرگين و پليديها كشند . و عجب و خودستائى و تكبر و تجبر . و نيز چين و تا .

كلج

(
kalaj
) ا . ع . مرد جوانمرد دلاور .

كلج

(
koloj
) ا . ع . مرد درشت و توانا .

كلجان

(
kalj n
) ا . پ . مزبله و محل خاكروبه و پليديها .