تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2822

مساهمون:

ص٢٨٢٢
كسى را گويند كه بميرد و وى را نه فرزند باشد و نه پدر . و هر وارثى را كه سواى فرزند ميت باشد و سواى پدر او كلالة گويند پس وارث و موروث هر دو را كلالة نامند . و عرب مىگويد : هو ابن عمى لحا ، اذا كان لاصق النسب و ان لم يكن لحا و كان رجلا من العشيرة تقول : هو ابن عم كلالة او هو ابن اعم الكلالة .

كلالة

(
kal lat
) م . ع . كل كلا و كلالة . مر . كل (
kall
) .

كلال خانه

(
kal l - x ne
) ا . پ . جائى كه در آن عرق شراب فروشند .

كلاله

(
kol le
) ا . پ . موى پيچيده و مجعد . و زلف آويزان بر پيشانى و كاكل . و دستهءگل .

كلاليب

(
kal lib
) ع . ج . كلاب (
koll b
) و كلوب (
kallub
) .

كلاليوه

(
kal live
) ص . پ . سراسيمه و سرگشته و دنگ و دبنگ .

كلام

(
kal m
) ا . ع . سخن . و سخن با فايده‌اى كه به خودى خود كافى باشد . و اسم جنسى است كه اطلاق بر قليل و كثير هر هر دو مىشود و آن را عبارت دانند از صداهاى پى در پى كه در اداى معنى مفهوم باشد . و باصطلاح نحو : هر لفظ مفيدى كه حاصل شود از تركيب مسند و مسند اليه . و كلام الله : قرآن مجيد .

كلام

(
kal m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سخن . و سخن بافايده و وات و واج و نوله و مرخشه . و حرف . و لفظ . و نطق . و مباحثه و صحبت و گفتگو . و عبارت يا جمله‌اى كه به خودى خود كامل باشد . و مجادله . و تهنيت . و علم منطق . و كلام آسمانى : فراتين نواد . و كلام الله و يا كلام شريف و يا كلام عزت : قرآن مجيد . و كلام كردن : گفتن و حرف زدن و سخن گفتن و مكالمه كردن . و بحث كردن . و دليل آوردن . و بيان كردن و تقرير سخن نمودن . و رد كلام كردن : سخن را باطل كردن و رد كردن و اعتراض كردن . و بر خلاف گفتن . و بطىء الكلام : آهسته سخن و كسى كه بآهستگى و ملايمت سخن مىگويد . و علم كلام : علم فصاحت و بلاغت . و علم منطق . و علم بمعرفت عقايد با دلهء عقليهء مؤيد بنقل . و حاصل كلام و يا خلاصهء كلام و يا محصل كلام ، اين سه كلمه را در اختصار و كوتاهى سخن استعمال مىنمايند .

كلام

(
kel m
) ع . ج . كلم (
kalm
) .

كلام

(
kol m
) ا . ع . زمين درشت ستبر .

كلام

(
kell m
) م . ع . كلم تكليما و كلاما . مر . تكليم .

كلان

(
kal n
) ا و ص . پ . بزرگ و عظيم و كبير و بزرگوار . و جسيم و گنده و تناور . و استوار و محكم . و مهين و بزرگتر . و بلند و رفيع و برين . و زياده و افزون . و بزرگ تن . و جمعيت انبوه . و افسر و تاج سر . و كلان روضه : از القاب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله است . و روز كلان : روز بزرگ و عيد و روز جشن .

كلان

(
kel n
) ا . پ . كليدان و بند و بست در باغ و جز آن .

كلان بينى

(
kel n - bini
) ص . پ . بزرگ بينى .

كلان پيشه

(
kel n - pice
) ا . پ . تاريكى در بينائى چشم و اختلال بينائى .

كلانتر

(
kal n - tar
) ص . پ . بزرگتر و عظيم‌تر . و جسيم‌تر و گنده‌تر و تنومندتر .

كلانتر

(
kal n - tar
) ا . پ . كسى كه اختيار شهر و امور رعاياى آن شهر متعلق به او مىباشد و صاحب اختيار شهر و رئيس شهر .

كلانسال

(
kal n - s l
) ص . پ . پير و سالديده و مسن .

كلانسالى

(
kal n - s li
) ا . پ . پيرى و سالديدگى و افزونى و بسيارى عمر .

كلانشكم

(
kal n - cakam
) ص . پ . بزرگ شكم .

كلان‌كار

(
kal n - k r
) ص . پ . تواناى در كار و عمل مانند آسمان . و كار آزموده و مجرب و حاذق .

كلانگوش

(
kal n - guc
) ص . پ . بزرگ گوش .

كلانى

(
kal ni
) ا . پ . بزرگى و بزرگوارى . و قد و قامت . و گندگى و تناورى .

كلاو

(
kal v
) ا . پ . غوك و وزغ . و دسته . و كلافه . و چرخ كلافه سازى و چرخه .

كلاور

(
kal var
) ا . پ . غوك و وزغ .

كلاوو

(
kal vu
) ا . پ . نوعى از موش صحرائى .

كلاوه

(
kal ve
) ا . پ . كلافه و چرخه . و غوك و قرباغه . و مضطرب و سرگشته و سراسيمه . و كلاوهء چرخ : منطقة البروج . و گردش چرخ . و كلاوه شدن : سرگشته و سراسيمه شدن .

كلاه

(
kol h
) ا . پ . سرپوش . و هر چيزى كه از پارچه و پوست و نمد و زربفت و تيرمه و جز آن سازند و جهة پوشش بر سر گذارند . و دستار و سربند و عصابه و هر چه بر دور سر پيچند . و تاج و ديهيم و افسر . و تاج درويشى . و كلاه انداختن و يا كلاه برانداختن : شاد شدن و خوشحالى نمودن و شاد كامى نمودن با