تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2775

مساهمون:

ص٢٧٧٥

كذبة

(
kezbat
) و (
kazebat
) م . ع . كذب كذبا و كذبة و كذبة . مر . كذب (
kezb
) و (
kazeb
) .

كذبة

(
kozabat
) ص . ع . دروغ‌گوى .

كذبذب

(
kozobzob
) و (
kozzobzob
) ص . ع . دروغ‌گوى .

كذبذبان

(
kozobzob n
) ص . ع . دروغ‌گوى .

كذبى

(
kozb
) ا . ع . دروغ .

كذج

(
kazaj
) ا . ع . - مأخوذ از كندهء فارسى - خانه و جاى باش .

كذح

(
kazh
) م . ع . كذحته الريح كذحا ( از باب فتح ) : خاك و سنگريزه انداخت باد بر سر وى .

كذر

(
kazar
) ا و ص . پ . احمق و ابله و نادان و مرد ابله .

كذكذة

(
kazkazat
) ا . ع . سرخى سخت .

كذلك

(
ka - z lek
) ع . كلمه‌ايست مركب از ك و ذلك يعنى مثل آن و هم چنان .

كذوب

(
kazub
) ص . ع . دروغ‌گوى . ج : كذب (
kozob
) .

كذوب

(
kazub
) ا . ع . نفس اماره كه شخص را گول مىزند . ج : كذب (
kozob
) .

كذوبة

(
kazubat
) ا . ع . نفس اماره كه شخص را گول مىزند .

كذوبة

(
kazubat
) ص . ع . دروغ‌گوى .

كر

(
kar
) ا و ص . پ . آنكه گوشش چيزى نشنود كه بتازى اصم گويند . و نيز : زور و قوت و تاب و توان . و مراد و مقصود . و خواهش . و خوشى و خوشحالى . و اقبال . و كر و فر : شوكت و حشمت . و تكبر و غرور . و كر كردن : ناشنوا كردن . و بىهوش كردن و مدهوش نمودن .

كر

(
kor
) ا . پ . برنج و ارز . و نام دو رودخانه يكى در فارس كه عضد الدولهء ديلمى بر آن پلى بسته و ديگرى در شروان كه از وسط شهر تفليس مىگذرد .

كر

(
kor
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آبگيرى كه هر يك از طول و عرض و عمق آن سه وجب و نيم باشد .

كر

(
karr
) ا . ع . بند و قيد از پوست خرمابن و يا از برگ آن . و ريسمانى كه بدان بر درخت برآيند . و ريسمان گنده . و هر ريسمانى . و ريسمانى كه بدان دو چوب از چهار چوب پالان شتر را بهم بندند . ج : اكرار . و رسن بادبان . ج : كرور . و چاه . و چاه خرد در زمين نرم كه به آب نزديك باشد . و جائى كه آب را در آن جمع كنند تا روشن و صاف گردد . ج : كرار . و منديلى كه بر آن نماز گزارند . ج : اكرار و كرور . و نيز كر : برگشت و رجوع و عود . و افناه كر الليالى و النهار : فانى كرد آن را عود شب و روز و بازگشت آن بارها .

كر

(
karr
) م . ع . كر الفارس كرا و كرورا و كريرا و تكرارا ( از باب نصر ) : برگرديد آن سوار از ميدان جنگ جهة جولان و دوباره بازگشت براى نبرد . و كر عليه : حمله نمود بر وى و ميل نمود به دو . و كر عنه : باز گشت از آن . و كره : باز گردانيد آن را . و كر بنفسه : بازگشت ( لازم و متعدى ) . و كر الجواد : حاضر شد آن اسب جواد براى رفتن و فرار كردن . و كر المختنق كريرا : بانگ كرد گلوى خفه كرده .

كر

(
korr
) ا . ع . پيمانه‌اى است مراهل عراق را . و بار شش خر كه شصت قفيز و يا چهل اردب باشد . ج : اكرار . و چاه . و چادر . و كساء . و نيز كر باصطلاح فقها : حوض آبى كه سه وجب در سه وجب در سه وجب باشد .

كرا

(
kar
) ا . ع . گشادگى ميان دو ساق و يا باريكى دو ساق . و ستبرى رش دست . مر . كرى (
kar
) .

كرا

(
kar
) م . ع . كريت المراة كرا ( از باب سمع ) : باريك ساق گرديد آن زن .

كرا

(
ker
) پ . كلمه‌ايست مركب از كه و را يعنى چه كس را و كدام كس را . و نيز : هر كس را .

كرا

(
ker
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كرايه و اجرت نشستن در خانه و دكان و جز آن . و اجرت بار كردن شتر و استر و خر و اسب و مانند آنها . و كرا كردن : كرايه كردن و اجاره كردن و بكرايه گرفتن .

كراء

(
ker '
) ا . ع . مزد و اجرت مستأجر .

كراء

(
ker '
) م . ع . كاراه مكاراة و كراء : به مزد و كرايه داد ستور و جز آن را .

كراب

(
ker b
) ا . ع . ج . كربة (
karbat
) و (
karabat
) .

كراب

(
ker b
) م . ع . كرب كربا و كرابا . مر . كرب (
k rb
) . و كارب مكاربة و كرابا . مر . مكاربة .

كراب

(
karr b
) ا . ع . ما بالدار كراب : نيست در خانه كسى .

كرابة

(
kar bat
) و (
kor bat
) ا . ع . خرمائى كه از بن شاخهء خوشه چينند پس از آنكه خوشه را درو كرده باشند .

كرابيس

(
kar bis
) ع . ج . كرباس (
kerb s
) .

كرابيسى

(
kar bisiyy
) ص . ع . منسوب بكرباس .

كرابيسى

(
kar bisiyy
) ا . ع . كرباس ساز . و كرباس فروش .