تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2766

مساهمون:

ص٢٧٦٦
تيردان را . و كثمه عن الامر : باز داشت او را از آن كار . و باز گردانيد او را از آن كار . و كثم الشيىء : فراهم آورد آن چيز را . و كثم الاثر : بر پى او رفت . و كثم كثما ( از باب سمع ) : نزديك كرديد . و كثم فلان : درنگ كرد فلان .

كثم

(
kasam
) ا . ع . نزديكى . يق : رماه عن كثم : از نزديكى به آن تير انداخت .

كثم

(
kasam
) م . ع . كثم كثما ( از باب سمع ) : سير شد . و كثم بطنه : كلان شد شكم آن و فراخ گرديد .

كثم

(
kasem
) ص . ع . درشت و غليظ .

كثمة

(
kasamat
) ا . ع . زن سير . و شكم پر از شراب و جز آن .

كثمة

(
kasemat
) ص . ع . مؤنث كثم . يق : كمأة كثمة : سماروغ درشت و سخت .

كثنب

(
kasnab
) ا . ع . سخت و شديد .

كثنة

(
kosnat
) ا . ع . چيزى است كه از برگ مورد و شاخه‌هاى پهن بيد و يا برگ خرمابن سازند و در آن رياحين و گلهاى معطر و شكوفه گذارند .

كثو

(
kosv
) ا . ع . خاك جمع شده و فراهم آمده . و شير اندك . و مرغ سنگخوار .

كثوثة

(
kosusat
) م . ع . كث كثا و كثوثة . مر . كث (
kass
) .

كثوع

(
kosu '
) م . ع . كثع الابل و الغنم كثوعا ( از باب فتح ) : نرم شد شكم شتران و گوسپندان . و يا نرم شد و روان گرديد سرگين آنها . و كثع اللبن كثعا و كثوعا : برآمد چربى شير و سرشير گرفت . و كثعت الشفة : سرخ گرديد لب و افزون شد خون آن چندانكه نزديك ببر گرديدن گشت . و كثعت الشفة كثعا ( از باب سمع ) نيز گويند .

كثى

(
kos
) ع . ج . كثا (
kas
) و كثاة (
kas t
) .

كثيب

(
kasib
) ا . ع . تودهء ريگ بدان‌جهت كه ريزان و مجتمع است . ج : اكثبة و كثب (
kosob
) و كثبان (
kosb n
) .

كثيبى

(
kasibiyy
) ص . ع . منسوب بكثيب .

كثيبى

(
kasibiyy
) ا . ع . نشستگاه و مقعد .

كثيث

(
kasis
) ص . ع . انبوه و ستبر . يق : رجل كثيث اللحية .

كثير

(
kasir
) ص . ع . بسيار . ج : كثيرون . و يق : رجال و نساء كثير و كثيرة .

كثير

(
kasir
) ا . ع . بسيارى و فراوانى . يق : الكثير ضر و القليل نفع : بسيارى و فراوانى زيان مىرساند و نقصان و كمى سود مىرساند . و نيز كثير : از اعلام است .

كثير

(
kasir
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار و فراوان و وافر و زياد و فزون و متعدد . و مثمر و باردار . و كثير الاحسان : منعم و صاحب كرم و جود . و كثير الجهاد : جنگجو و نبرد آزما و شجاع . و پهلوان . و كثير الخير : نيكو كار . و كثير الضرر : مضر و موذى و مفسد . و زهردار . و كثير النوال : منعم و صاحب جود و كرم . و زمان كثير : مدت بسيار و مدت طولانى . و قليل و كثير : كم و زياد .

كثيرا

(
kasiran
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار وقت و زمان بسيار . و مكررا و چندين بار .

كثيراء

(
kasir '
) ا . ع . كتيرا .

كثيرة

(
kasirat
) ص . ع . بسيار و فراوان . مر . كثير .

كثيرون

(
kasiruna
) ص . ع . ج . كثير .

كثيره

(
kasire
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار و فراوان . و رجال كثيره : مردان زياد . و مرات كثيره : چندين مرتبه و دفعه‌هاى بسيار .

كثيف

(
kasif
) ص . ع . ستبر و غليظ . و جيش كثيف : لشكر بسيار . و سحاب كثيف : ابر درهم و بسيار . و ماء كثيف : آب بسيار و فراوان .

كثيف

(
ksif
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - چركين و ناپاك ضد نظيف . و پژوين و ستبر و غليظ . و كثيف بودن : ناپاك و چركين بودن . و كثيف شدن : چركين و ناپاك و پژوين گشن .

كج

(
kaj
) ص . پ . خم و خميده و ناراست و معوج و پيچيده و منحرف . و كج كردن : خمانيدن و معوج كردن و پيچانيدن و منحرف كردن ظرف و جز آن . و كج فهميدن : خطا فهميدن .

كج

(
kaj
) ا . پ . نوعى از ابريشم فرومايهء كم قيمت . و قلاب . و قلابى كه بدان يخ در يخچال اندازند و كشتيبانان كشتى دشمن را بجانب خود كشند .

كج

(
koj
) ا . پ . گياهى كه بدان استخوان هاى شكسته را بندند . و قسمى از سپيد مهرهء كم قيمت .

كج

(
kajj
) م . ع . كج الغلام كجا ( از باب نصر ) : كجة بازى كرد آن كودك . مر . كجة (
kojjat
) .

كجا

(
koj
) م . ف . پ . هر كجا . و كه و چه . و هر جا و هر مقام . و كجا مىروى چه جا مىروى . و تا كجا : تا كى . و تا چند . و تا چه حد و تا چه اندازه . و تا بكجا : تا بچه جا و تا بچه مقام . و از كجا : از چه جا و از چه مقام . و هر كجا : هر جا و هر مقام .

كجا

(
koj
) پ . كلمهء انكار يعنى كى و كدام جا .