تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2753

مساهمون:

ص٢٧٥٣
مكار و حيله باز و غدار .

كائع

(
k 'e '
) ص . ع . رجل كائع : مرد ترسندهء از چيزى و بد دل شونده . ج : كاعة .

كائن

(
k 'en
) ص . ع . باشنده و موجود شونده . و حادث .

كائن

(
k 'en
) ا . ع . موجود و مخلوق .

كاين

(
k yen
) ع . لغتى است در كاين (
ka'ayyen
) .

كاين

(
ka'ayyen
) و كأئن (
k'a'en
) ع . يعنى بسا . و چند . مر . اى (
ayy
) .

كائنات

(
k 'en t
) ع . ج . كائنة .

كاينات

(
k yen t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ينور و موجودات و مخلوقات و عالم . و زبدهء كاينات : از القاب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله است . و كاينات جو از قبيل آژفنداك و شهب و نيازك و برف و باران را نيورنيوار نامند .

كائنة

(
k 'enat
) ص . ع . مؤنث كائن .

كائنة

(
k 'enat
) ا . ع . موجود و مخلوق . و چيز نو پيدا كه سابق نبوده . و حادثه .

كاينه

(
k yene
) و كايينه (
k yine
) پ . كلمهء امر يعنى چشم از من مگردان و با من باش .

كب

(
kab
) ا . پ . اندرون رخ . و گردا گرد دهان از جانب درون . و دهان . و لاف و ستايش بىجا .

كب

(
kabb
) م . ع . كب فلانا كبا ( از باب نصر ) : بر روى افگند فلان را . يق : كب الله عدوه : بر روى افگناد خداى دشمن او را . و كب الاناء : برگردانيد آن آوند را . قوله تعالى :
فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ
. و كب فلان : گران شد فلان . و كب الكب : آتش افروخت از گياه كب . و كببت الغزل : گروهه گردانيدم رشته را .

كب

(
kobb
) ا . ع . يك نوع گياهى تلخ و شور مزه .

كبا

(
keb
) ا . ع . خاك‌روبه و سرگين جاى . و خاك بر روى زمين افتاده . ج : اكباء .

كباء

(
kab '
) ا . ع . زهاب و شعاع و پرتو ماه كه منتشر گردد .

كباء

(
keb '
) ا . ع . چوب بخور . ج : كبى (
kob '
) .

كباء

(
kob '
) ا . ع . بلند و برآمده .

كباب

(
kab b
) ا . ع . طبابه و گوشت كوفتهء بريان ساخته .

كباب

(
kab b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گوشت قطعه قطعه كرده به روى آتش بريان كرده . و گوشت با پياز و دنبهء نرم قيمه كرده و به روى سيخهاى آهنى گسترده و به روى آتش بريان كرده . و كباب تر از ران آهو : پرگاله‌هاى برف را گويند كه در زمستان مىبارد . و كباب كردن : بريان كردن .

كباب

(
kab b
) ا . ع . گلهء شتران بسيار و گوسپندان بسيار . و ريگ برهم نشسته . و خاك و گل و لاى چسبيده . و خاك نمناك .

كبابة

(
kab bat
) ا . ع . كبابه .

كباب چينى

(
kab b - cini
) ا . پ . كبابه .

كباب‌خانه

(
kab b - x ne
) ا . پ . مطبخ و آشپزخانه .

كبابه

(
kab be
) ا . پ . بار درختى از طايفهء فلفل كه در طب استعمال مىشود و آن را فلفل دمباله دار نيز مىگويند .

كبابى

(
kab bi
) ا و ص . پ . شايسته و لايق كباب شدن . و بريان كننده و كسى كه بريان مىكند و استاد كباب پز .

كباث

(
kab s
) ا . ع . بار درخت پيلو كه نيك پخته و رسيده باشد .

كباخ

(
kob x
) ا . ع . بزرگى و حشمت و شوكت و تكبر .

كباد

(
keb d
) م . ع . كابده مكابدة و كبادا : رنج آن كشيد و سختى ديد .

كباد

(
kob d
) ا . ع . درد جگر . الحديث : الكباد من الغب .

كباده

(
kab de
) ا . پ . كمان نرم بسيار سست . و كباده كشيدن : در تهيه و تدارك درجه و رتبهء بالاتر بودن .

كبار

(
kab r
) ا . پ . كسى كه چوب و هيزم و علف و جز آن از صحرا جهة فروش مىآورد .

كبار

(
keb r
) ع . ج . كبر (
kabar
) و ج . كبير . و ج . كبيرة . و ذو كبار : پادشاهى از پادشاهان يمن .

كبار

(
keb r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - . اعيان و اشراف و ارباب دولت و ثروت و مردمان مشهور و معروف بواسطه دولت و ثروت و يا بواسطهء علم .

كبار

(
kob r
) ص . ع . بزرگ .

كبار

(
kob r
) ا . ع . گياه كبر را عامهء تازيان كبار گويند .

كبار

(
kebb r
) م . ع . كبر تكبيرا و كبارا : اللّه اكبر گفت . و كبر الشيىء : بزرگ و كلان گرديد آن چيز . و بزرگ شمرد و ببزرگى صفت كرد آن را .

كبار

(
kobb r
) ص . ع . بس بزرگ و كلان . ج : كبارون .

كبارة

(
kab rat
) م . ع . كبر كبرا و كبرا و كبارة ( از باب كرم ) : كلان گرديد و بزرگ شد و تنومند گرديد .

كباره

(
kab re
) ا . پ . سبدى كه در آن ميوه ريخته و بر چاروا بار كرده از جائى به جائى برند . و خانهء زنبور . و كاسهء سفالين .

كبارون

(
kobb runa
) ع . ج . كبار .

كباريت

(
kobb riyyat
) ا . پ . - مأخوذ