تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2750

مساهمون:

ص٢٧٥٠
و بهره‌مند و كامياب شده .

كام وريژ

(
k m - varij ?
) ا . پ . مراد و مقصود . و هوا و هوس .

كاموس

(
k mus
) ا . پ . كامود و سيط مقابل مركب . و نام مبارزى كه بكمك افراسياب بجنگ رستم آمد و رستم ويرا بكشت .

كامون

(
k mun
) ا . پ . زيره و يا گياه آن .

كامونى

(
k muni
) ا . پ . انگور روباه و تاجريزى سياه كه عنب الثعلب مجنن نيز گويند . و هر داروى مركبى كه داراى زيره باشد .

كامه

(
k me
) ا . پ . آبكامه و نانخورشى كه از شير و ماست و تخم سپندان و خمير خشك و سركه سازند و بتازى كامخ نامند . و شير و دوغ درهم جوشيده . و ريچال و مرباى دوشابى . و آچار . و كام و مراد و خواهش و آرزو و مقصد و مطلب . و قصد و نيت . و لگام اسب و جز آن . و مرجان . و نام محالى از ولايت كابل كه يك‌صد پارچه ده دارد .

كامه

(
k meh
) ا . ع . حود راى . و سرگشته كه نمىداند كجا مىرود .

كامى

(
k mi
) ص . ع . دلاور و شجاع . و داراى سلاح .

كامياب

(
k m - y b
) ص . پ . برخوردار و بختيار و آنكه بآرزوى خود رسيده باشد .

كاميابى

(
k m - y bi
) ا . پ . نيكبختى و اقبال . و تمتع و برخوردارى .

كاميدن

(
k midan
) ف ل . پ . خواستن و آرزو كردن . و رغبت داشتن .

كامين

(
k min
) ا . پ . ريشهء خولنجان .

كأن

(
ka'n
) م . ع . كان كأنا ( از باب باب فتح ) : سخت شد . و كانت المراة : درشت گرديد آن زن .

كان

(
ka'an
) ع . مخفف كان (
ka'anna
) و بمعنى آن ولى مانند آن عمل فعلى كه نصب اسم و رفع خبر باشد از وى صادر نمىشود كما قيل : كان ثدياه حقان .

كان

(
k n
) ا . پ . معدن و آنجائى از زير زمين كه از آن فلزات و شبه فلزات را استخراج مىكنند و نيز آنجاى از كوه كه از آن سنگ برميدارند . و كننده . و كاونده . و نقب زننده . و غلاف و نيام . و نشستگاه و كون .

كان

(
k n
) پ . مخفف كه آن .

كأن

(
ka'anna
) ع . يعنى بتحقيق مثل آن و اين كلمه مانند ان (
enna
) از حروف مشبهه بفعل است كه نصب مىدهد اسم را و رفع مىدهد خبر را . يق : كان زيدا اسد : بدرستى و تحقيق كه زيد مثل شير است . و گاه بمعنى گويا آيد . يق : كان زيد قائم : گويا زيد قائم است . و كذلك : كان زيدا فى الدار او كان زيدا عندك .

كانا

(
k n
) ص . پ . نادان و ابله و احمق و بىعقل .

كانا

(
k n
) ا . پ . چوب بن خوشهء انگور و خوشهء خرما . و پاره‌اى از خوشهء انگور و خوشهء خرما .

كاناز

(
k n z
) ا . پ . چوب بن خوشهء انگور و خوشهء خرما يعنى آنجائىكه خوشه بدرخت چسبيده باشد . و نيز خوشهء خرما .

كانب

(
k neb
) ص . ع . غليظ و ستبر . و آنكه پس از فقر بىنياز شده باشد .

كانجى محال

(
k nji - mah l
) ص . پ . خراباتى .

كاند

(
k nd
) ا . پ . قند و شكر و نبات .

كاندر

(
k nder
) پ . محفف كه اندر .

كانس

(
k nes
) ص . ع . آهوى بكناس درآمده . ج : كنس (
konnas
) .

كانسه

(
k nse
) ا . پ . لغتى است در كاسه .

كانسه‌گر

(
k nse - gar
) ا . پ . كاسه‌گر و كاسه ساز .

كانع

(
k ne '
) ص . ع . اسير كانع : اسير دست و پا بدوال بسته . و انف كانع : بينى چسپيده بر روى .

كانعة

(
k ne'at
) ص . ع . مؤنث كانع . ج : كوانع . يق : انوف كانعة : بينيهاى به روى چسبيده .

كانف

(
k nef
) ص . ع . عدول كننده و برگردنده .

كانفة

(
k nefat
) ا . ع . عاجز و مانع . يق : انهزموا فما كانت لهم كانفة : شكست خوردند و مانعى نبود كه دشمن را از آنها منع كند .

كان كن

(
k n - kan
) ا . پ . معدنچى و آنكه در معدن كار مىكند . و نام فرهاد .

كان كنى

(
k n - kani
) ا . پ . معدنچىگرى و كار كردن در معدن .

كانم

(
k nem
) ا . ع . گروهى از سودان و از سياهان .

كانمى

(
k nemiyy
) ا . ع . الكانمى : نام شاعرى از سياهان .

كانور

(
k nur
) ا . پ . كندو و ظرفى كه در آن ميوه ريزند .

كانون

(
k nun
) ا . ع . گلخن و آتشدان . ج : كوانين . و مرد گران و كند فهم كه صحبت وى را ناخوش دارند . و الكانون الاول و الكانون الاخر : نام دو ماه از ماه‌هاى سريانى .

كانون

(
k nuna
) ص . ع . ج . كانى .

كانون

(
k nun
) ا . پ . آتشدان و گلخن . و منقل آتش . و هر جائى كه در آن آتش مىگيرانند . و كسى كه مردم وى را گرامى دارند و سخنش را قبول كنند . و طرز و روش و قاعده و قانون و دستور و رسم . و بلغت