تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2756

مساهمون:

ص٢٧٥٦
و كبس فلان : در بن كوه فرو شد فلان و به زير كوه در آمد . و كبس داره : بناگاه در آمد در سراى . و كبس فلان : احتياط نمود فلان در كارى . و قد كبسها : يكباره گائيد آن زن را و به روى آن افتاد مانند كابوس . و نيز كبس : در آمدن در چيزى . و فرو پوشيدن .

كبس

(
kebs
) ا . ع . خاك كه بدان چاه و جوى را انباشند . و خانهء گلى . و سر بزرگ . و اصل و نژاد چيزى . يقال . هو فى كبس غنى يعنى او در اصل و سر چشمهء توانگرى مىباشد .

كبس

(
kobbas
) ص . ع . جبال كبس : كوههاى صلب و سخت .

كبست

(
kabast
) ا . ع . رستنى تلخ شبيه دستبوى كه بتازى حنظل گويند . و يا گياهى بغايت تلخ . و زهر هلاهل .

كبستو

(
kabastu
) و كبسته (
kabaste
) ا . پ . زهر گياه . و يا حنظل و يا كدوى تلخ .

كبش

(
kabc
) ا . ع . قچقار و غوچ . ج : اكباش و اكبش و كباش . و مهتر قوم و سردار قوم . و قسمى از منجنيق .

كبشة

(
kabcat
) ا . ع . نام سر كوهى . و يوم كبشة : روزى است از روزهاى تازيان ، و مشركين قريش آن حضرت صلى اللّه عليه و آله را ابن ابى كبشة و يا ابن كبشة مىگفتند و ابى كبشة مردى بود از بنى خزاعة كه با قريش در پرستش بت خلاف ورزيد و نيز ابى كبشة : كنيهء وهب بن عبد مناف جدامى آن حضرت .

كبع

(
kab '
) م . ع . كبعه كبعا ( از باب فتح ) : بريد آن را . و كبع الدراهم و الدنانير : نقد كرد درمها و دينارها را و سره كرد آنها را . و كبعه عن الامر : باز داشت او را از آن كار .

كبع

(
koba '
) ا . ع . شتر دريائى . و زن زشت روى را گويند : يا وجه الكبع .

كبعثاة

(
kaba's t
) ا . ع . گوشت‌پاره‌اى كه در فرج زن برآيد . و فتق رحم .

كبك

(
kabk
) ا . پ . دست . و كف دست . و كبك شكستن : پى گم كردن .

كبكاب

(
kab b
) ا . ع . خرماى درشت فربه .

كبكابة

(
kabk bat
) ا . ع . زن فربه .

كبكب

(
kebkeb
) و (
kabkab
) ا . ع . قسمى از بازى مر تازيان را .

كبكب

(
kebkeb
) و (
kobkob
) ا . ع . گروه مردم و گروهة ريسمان . و شتر كلان . و وزن و ثقالت .

كبكب

(
kobkob
) ا . ع . گرد اندام در هم خلقت . ج : كباكب .

كبكبة

(
kabkabat
) م . ع . سرنگون كردن و بر روى انداختن و بر زمين زدن . قوله تعالى :
فَكُبْكِبُوا فِيها هُمْ وَ الْغاوُونَ
.

كبكبة

(
kabkabat
) و (
kobkobat
) ا . ع . هر تير كه بجانب بالا و يا در گودى اندازند .

كبكبة

(
kabkabat
) و (
kobkobat
) و (
kebkebat
) ا . ع . گروه مردم . و گروههء ريسمان . و شتر كلان . و وزن و سنگينى .

كبكبة

(
kobkobat
) ا . ع . گروه درهم پيوسته .

كبكبه

(
kabkabe
) ا . پ . صداى پاى آدميان و ستوران و اسبان و شتران .

كبكنجير

(
kabk - anjir
) ا . پ . فلاخن . و مرغ تيز پر و بلند پرواز . و يك قسم مرغى كه به زبان فرانسه بكاس نامند .

كبكوب

(
kobkub
) و كبكوبة (
kobkubat
) ا . ع . گروه بهم پيوسته .

كبگ

(
kabg
) ا . پ . پرنداى از طايفهء مرغ خانگى كه در كوه و دشت مملكت ما فراوان است و گوشت آن بسيار لذيذ و با قدر است . و كبگ درى : نوعى از آن كه بزرگتر از كبگ معمولى است . ج : كبگان . و كبگ رقاص : اسب شوخ و بازيگر . و كبگ گر : دراج .

كبگان

(
kabg n
) ا . پ . ج . كبگ . و كبگان بزم : ساقيان و مطربان و شاهدان .

كبگ رفتار

(
kabg - raft r
) ص . پ . آنكه سلوك و رفتار وى مانند كبگ زيبا و جميل مىباشد .

كبل

(
kabl
) ا . ع . نوشتگى لب دول . و لب دول . و پوست نور ديدهء نزديك لب دول . و پوستين بسيار پشم .

كبل

(
kabl
) م . ع . كبل الاسير كبلا ( از باب ضرب ) : بند كرد آن اسير را . و كبل فلانا حبس كرد فلان را در زندان و جز آن . و كبل غريمه الدين : مهلت داد غريم خود را در اداى دين .

كبل

(
kabl
) و (
kebl
) ا . ع . قيد و بند . و بند ستبر بزرگ . ج : كبول .

كبل

(
kabal
) ا . پ . كول و پوستينى كه از پوست گوسپند بزرگ سازند .

كبل

(
kabal
) ص . ع . فرو كبل : پوستين كوتاه .

كبن

(
kabn
) ا . ع . كبن الدلو : لب در نور ديده و دوختهء دول .

كبن

(
kabn
) م . ع . كبن الفرس كبنا و كبونا ( از باب ضرب ) : نرم و سست دويد آن اسب و يا كوتاهى كرد در دويدن . و كبن هديته : باز داشت هديهء او را . و كبن الرجل معروفه : برگردانيد آن مرد نيكى خود را از همسايهء خود بسوى غير آن . و كبن فلان : فربه شد فلان . و كبنه : پيدا كرد آن را و محو ساخت . و كبن الدلو : در نوشت لب دول را . و كبن عن الشيىء : بد دل شد و باز گرديد از آن
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2756 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )