بطنى آدمى پديد آيد كه كولنج و پرنيش و كولانج نيز گويند .
قولى
(
qavli
) ص . پ . لفظى .
قولية
(
qavliyyat
) ا . ع . غوغا و هنگامه .
قوم
(
qavm
) ا . ع . گروه مردان بدون زنان . قوله تعالى :
لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ
ثم قال و لا نساء من نساء ، و گاه زنان را از جهة تبعيت با مردان در قوم داخل مىكنند و لفظ قوم مذكر و مؤنث هر دو مىآيد . يق :
قام القوم و قامت القوم . قوله تعالى :
وَ كَذَّبَ بِهِ قَوْمُكَ
. و قال :
كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ
. ج : اقوام . و ج ج : اقاويم و اقاوم و اقايم . و قوم الرجل :
نزديكان مرد كه در يك حد با وى مجتمع مىشوند .
و نيز مردى كه در ميان اجانب قيام كند آنان را قوم وى مىگويند . قوله تعالى :
يا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ
.
قوم
(
qavm
) م . ع . قام قوما و قومة و قامة و قياما . مر . قامة .
قوم
(
qavm
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بر تن و گروه مردمان از مردان و زنان . و نيز خويشاوند و كسى كه داراى نسبت رحمى باشد . و قوم و خويش : خويشاوند .
و قوم فيل : اصحاب فيل . و قوم شدن :
وصلت كردن با كسى .
قوم
(
qovvam
) ع . ج . قائم .
قوم
(
qum
) ا . پ . قمه .
قومة
(
qavmat
) ا . ع . يك بار برخاستن .
و قومة الانسان : بالاى مردم . و ما بين الركعتين قومة يعنى در واشدن ميان ركوع و سجود .
قومة
(
qavmat
) م . ع . قام قوما و قومة و قامة . مر . قامة .
قومة
(
qavamat
) ع . ج . قائم .
قومس
(
qavmas
) ا . ع . مهتر و امير قوم . و ميانهء دريا و معظم آن .
قومس
(
qumas
) ا . ع . نام ولايتى ما بين خراسان و بلاد جبل . و نام ناحيهاى در اندلس .
قومنى
(
qumeni
) ا . پ . شراب بوزه .
قومى
(
qumi
) ع . كلمهء امر مؤنث يعنى بايست اى زن . و ابنة قومى : كنيزك دوشيزه را گويند .
قومية
(
qavmiyyat
) ا . ع . قومية - الانسان : بالاى مردم . و قومية - الامر : آنچه بدان كار قائم شود .
قوميت
(
qavmiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ارتباط و علاقهاى كه در ميان افراد قومى حاصل شده و آنها را در اجراى مهام امور مرتبط و مجتمع مىسازد و همهء آنها را بطور ثبات و پايدارى با هم متحد مىكند .
قونة
(
qunat
) ا . ع . پارهء از آهن و يا از روى كه بدان آوند شكسته را پيوند مىكنند و بپارسى بند گويند .
قونج
(
qunj
) ا . پ . ميوهء يك قسم درخت جنگلى بزرگى كه در دباغت پوستها به كار مىبرند و آلوى جنگلى .
قوندروج
(
qundoruj
) ا . پ . كندر و لبان .
قونس
(
qavnas
) ا . ع . بالاى سر . و زبر خود آهنين . و آهن سرخود . و تندى ميان دو گوش اسب . و ميانهء راه . ج : قوانس .
قونسول
(
qonsul
) ا . پ . - مأخوذ از لاطينى - مأمور و يا وكيل دولت متوقف در مملكتى خصوصا در بنادر كه مكلف است بحفط ناموس و حقوق و منافع ملى خود و عموما بنادر و شهرهاى تجارتى عمده در تحت رياست قونسول مىباشند .
قونسولگرى
(
qonsul - gari
) ا . پ .
منزل قونسول .
قونوس
(
qavnus
) ا . ع . زبر خود آهنين .
و آهن سر خود . و تندى ميان دو گوش اسب .
و ميانهء راه .
قونية
(
quniyat
) ا . ع . نام شهر قونيه .
قونيه
(
quniye
) ا . پ . شهرى معروف در آناطولى عثمانى و داراى 48000 نفر جمعيت .
قوود
(
qa'ud
) ص . ع . فرس قؤود :
اسب خوار و رام شدهء در كشيدن . و بعير قؤود : كذلك .
قؤول
(
qa'ul
) و (
qavul
) افا . ع .
قائل و گوينده . ج : قول (
qovol
) و قؤل (
qo'ol
) و قول (
qul
) و قؤل (
qo'l
) .
قوه
(
qovve
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قوت و قدرت و توانائى . و تحمل و طاقت و زور و قابليت و هر آنچه در انديشه صلاحيت براى امرى داشته باشد ولى هنوز به زور و ظهورى نكرده باشد . و در اصطلاح طب :
مصدر هر يك از افعال و اعمال بدنى و نفسانى مانند : قوهء باصره و قوهء سامعه و قوهء جاذبه و قوهء ماسكه و قوهء واهمه و قوهء متفكره و جز آن .
قوهة
(
quhat
) ا . ع . شير مزه برگرديده مثل شيرى كه در آن اندكى شيرينى باشد .
قوهستان
(
quhest n
) ا . پ . شهرستانى ميان نيشابور و هرات كه قصبهء آن قاين و طبس است و جامهء خوب و نيكو در آنجا سازند .
قوهى
(
quhiyy
) ص . ع . ثوب قوهى : جامهء منسوب بقوهستان . و هر جامهء خوبى اگر چه از قوهستان نباشد .
قوى
(
qav
) ا . ع . دشت و بيابان خالى خشك . و گرسنه . يق : بات القوى يعنى گرسنه شب بروز آورد .
قوى
(
qav
) م . ع . قويت الدار قوى