قوقأة
(
qavqa'at
) م . ع . قوقات الدجاجة قوقأة : بانگ كرد آن ماكيان .
قرقاة
(
qavq t
) م . ع . قوقى قوقاة :
بانگ كرد .
قوقبا
(
quqab
) ا . پ . داووئى مفتح .
و نام گياهى .
قوقة
(
quqat
) ا . ع . جاى بىموى از سر .
قوقل
(
qavqal
) ا . ع . كبك نر . و سنگخوار .
ج : قواقل . و نام پدر بطنى از انصار چه هرگاه كسى در يثرب آمده و پناه به دو مىآورد وى را مىگفت : قوقل فى هذا الجبل و قدامنت و اولاد اين شخص را قواقلة نامند .
قوقلة
(
qavqalat
) م . ع . قوقل فى الجبل قوقلة : برآمد بر كوه .
قوقنس
(
quqnos
) و قوقنوس
(
quqnus
) ا . پ . ققنس . مر . ققنس .
قوقو
(
ququ
) و قوقه
(
quqe
) ا .
پ . تكمهء كلاه و گريبان پيراهن و مانند آن .
قوقى
(
quqi
) ا . پ . قسمى از بيدستركه سگ آبى باشد .
قوقية
(
quqiyyat
) ا . ع . الدنانير القوقية : دينارهاى منسوب بقوق پادشاه يونان .
قول
(
qul
) ا . پ . - مأخوذ از مغولى - قلب سپاه در هنگام جنگ . و فوج سپاه . و نام كرمى زهردار .
قول
(
qavl
) ا . ع . سخن و كلام . و هر لفظى كه از زبان در آيد خواه تام باشد و يا ناقص . ج : اقوال . و ج ج . اقاويل . و نيز قول :
سخن در خير . و قال و قيل و قالة : سخن در شر . و نيز قول : آنچه را كه نفس پيش از ابراز تصور كند . يق : فى نفسى قول . و اعتقاد .
يق : فلان يقول بقول فلان : فلان به اعتقاد فلان مىگويد . و نيز حد و تعريف .
يق : ان قول الجوهر كذا : حد و تعريف جوهر چنين است . قوله تعالى :
وَ لَقَدْ وَصَّلْنا لَهُمُ الْقَوْلَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ
اى اماما به امام . قوله :
وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ
اى الغناء .
قول
(
qavl
) م . ع . قال قولا و قولة و قيلا و مقالا و مقالة ( از باب نصر ) :
گفت . و قال به : غالب شد بسبب آن . و منه : سبحان من تعطف بالعز و قال به يعنى منزه است آنكه پوشيده است لباس عزت را و غالب آمده است بدان مر هر عزيزى را .
و قال القوم بفلان : كشتند آن گروه فلان را . و گفتهاند : قول بمعنى تكلم كردن و خوردن و زدن و غالب آمدن و مردن و ميل كردن و استراحت كردن و اقبال كردن نيز مىآيد .
و تعبير مىشود از آن بمهيا بودن در اين افعال و مستعد شدن مر آنها را . يق : قال فتكلم و قال فضرب و قال فاكل و همچنين در ساير اين افعال . و قولهم : فلان يقول بكذا : يعنى فلان چيين قصد مىكند . و قيل به ( مجهولا ) : قصد كرده شد و الهام كرده شد بدان . و قال بيده : گرفت بدست خود . و قال برجله : راه رفت . و قالت عينه : اشاره كرد چشم او . و قال بثوبه :
بلند كرد جامهء خود را . و القول تعمل عمل ظن و اخواتها كقلت زيدا . قائما ( در لغة بنى تميم ) . و يقول فى الاستفهام كيظن فى العمل .
قول
(
qavl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سخن و گفتار . و لفظ . و نوله كه بمعنى قول در مقابل فعل باشد . و اقرار . و شرط و عهد و پيمان . و قبول . و رضا و اطاعت .
و وعده . و قول دادن : اقرار كردن .
و شرط كردن و عهد و پيمان كردن . و قبول نمودن و راضى شدن و اطاعت كردن و وعده دادن . و قول گرفتن : عهد گرفتن و عهد و پيمان بستن و دست بدست دادن در عهد و ميثاق . و قول كاسه گر : نام تصنيفى از تصنيفهاى موسيقى . و قول و فعل :
گفتار و كردار . و قول و قرار : عهد و شرط و پيمان و ميثاق .
قول (
qovol
) و قؤل (
qo'ol
) و قول (
qul
) قؤل
(
qo'l
) ع . ج . قوول (
qavul
) و قؤول (
qa'ul
) .
قول
(
qul
) ع . لغة فى قيل .
قول
(
qovval
) ع . ج . قائل .
قولاج
(
qul j
) ا . پ . ياز . و ارش . و قولاج كردن : اندازه گرفتن با ارش .
قولة
(
qavlat
) م . ع . قال قولا و قولة . مر . قول .
قولة
(
qovalat
) ص . ع . رجل قولة :
مرد نيكو سخن و يا مرد برگوى .
قولتوق
(
qultuq
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - خليج .
قولچى
(
qulci
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - غلام و خدمتگار .
قولدور
(
quldur
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - دزد راهزن .
قولدور باسان
(
quldur - b s n
) ا . پ .
آنكه نابود مىكند دزدان راهزن را .
قول قرار
(
qavl - qar r
) ا . پ . شرط و عهد و ميثاق .
قول قلبانه
(
qavl - qalb ne
) ا . پ .
نام قسمى از سرود .
قولنامه
(
qavl - n me
) ا . پ . عهد نامه و شرطنامه .
قولنج
(
qavlanj
) و (
qavlenj
) و (
qulenj
) ا . ع . قولنج .
قولنج
(
qulenj
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دردى كه در روده و يا ديگر احشاى