تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2721

مساهمون:

ص٢٧٢١
قيادا و قيادة ( از باب نصر ) : كشيد آن اسب و جز آن را ضد سوق چه سوق راندن از عقب را گويند و قود كشيدن از جلو . و قاد القاتل الى موضع القتل قودا : آورد قاتل را بقتلگاه . و قيد الدقيق ( مجهولا ) : پخته و فراهم آورده شد آرد .

قود

(
qud
) ع . ج . اقود و قوداء .

قود

(
qavad
) ا . ع . قصاص و كشنده را باز كشتن .

قود

(
qayad
) م . ع . قود قودا ( از باب سمع ) : دراز پشت گرديد . و قود الرجل و غيره : دراز گردن گرديد آن مرد و جز آن .

قود

(
qovvad
) ع . ج . قائد .

قوداء

(
qavd '
) ص . ع . مؤنث اقود . ج : قود (
qud
) . و ناقة قوداء : ماده شتر دراز پشت و دراز گردن .

قوداء

(
qavd '
) ا . ع . نام پشته‌اى بلند .

قور

(
qavr
) ا . ع . ريسمان از پنبهء نيكو و نو . و پنبهء نو . و پنبهء يك ساله .

قور

(
qavr
) م . ع . قار الرجل قورا ( از باب نصر ) : بر سر هر دو پاى راه رفت آن مرد تا آواز پاى وى شنيده نشود . و قار الصيد : فريب داد شكار را . و قار الشيئ : پارچهء گردى از ميان آن چيز بريد . و قار المراة : ختنه كرد آن زن را .

قور

(
qur
) ع . ج . قارة . و ج . اقور و قوراء .

قور

(
qur
) ا . پ . پنبه . و خصيه . و گره و برآمدگى در اعضاى آدمى . و سلعه . و گرهى كه در گردن پديد آيد . و جبه . و اسلحه . و نشانه‌اى كه در بلندى گذارند جهة تير - انداختن .

قور

(
qavar
) ا . ع . يك چشمى . و شبكورى .

قور

(
qavar
) م . ع . قور قورا ( از باب سمع ) : يك‌چشم گرديد .

قوراء

(
qavr '
) ص . ع . مؤنث اقور : زن يك چشم . ج : قور . و دار قوراء : خانهء فراخ .

قورب

(
qavrab
) ا . ع . آب بسيار و افزون از اندازه .

قوربيگى

(
qur - bigi
) ا . پ . رئيس قورخانه .

قورچى

(
qur - ci
) ا . پ . رئيس جبه خانه . و جبه پوش و سلاحدار . و قورچى باشى : رئيس سلاح داران و داروغهء اسلحه خانه .

قورسا

(
qurs
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - عود بلسان .

قورلتان

(
qurlat n
) ا . پ . به زبان اهالى خوارزم : شورا و كنكاش و مشاورت با هم .

قورمه

(
qurme
) و (
qovrme
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - بريان . و گوشت بريان .

قورى

(
quri
) ا . پ . غورى و آوندى لوله‌دار كه در آن چاى و جز آن دم مىكنند .

قوريلتاى

(
qurilt y
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - مجلس شورى . و انجمن عيدهاى بزرگ .

قوريون

(
quryun
) ا . پ . گشنيز .

قوز

(
qavz
) ا . ع . ريگ تودهء گرد . و ريگ تودهء بلند . ج : اقواز و قيزان و اقاويز و اقاوز .

قوز

(
quz
) ص . پ . كوز و كج و خم و خميده .

قوز

(
quz
) ا . پ . گوسپند .

قوز پشت

(
quz - poct
) ص . پ . كوز پشت .

قوزع

(
qavza '
) ا . ع . گردن‌بند لازم كه پيوسته باشد . ج : قوازع . يق : قدتم قلائد قوزع اى طوقتم اطواقأ لا تفارقكم ابدا .

قوزعة

(
qavza'at
) م . ع . قوزع الديك قوزعة : مغلوب شد آن خروس و گريخت . و نيز پراكنده شد پرهاى گردن آن خروس .

قوزى

(
quzi
) ا . پ . كسى كه كوز پشت باشد .

قوس

(
qavs
) ا . ع . كمان ، مذكر و مؤنث هر دو آيد . ج : قسى (
qesiyy
) و (
qosiyy
) و اقواس و قياس و اقوس . المثل : هو من خير قوس سهما او صار خير قويس سهما ، دربارهء شخصى گويند كه اول با شخص خلاف و رزد و سپس برگردد و به خواهش و مرام وى عمل نمايد . و نيز قوس : گز و ذراع ، بدان‌جهت مذروع را بدان قياس كنند . و قطعه‌اى از دايره . و آنچه در تك جلت از خرما باقى ماند . و آنچه گرو بندند در اسب دوانيدن و جز آن . و نام برجى در آسمان . قوس الله و يا قوس الرحمن و يا قوس قزح : آژفنداك .

قوس

(
qavs
) م . ع . قاس قوسا و قياسا ( از باب نصر ) : اندازه كرد چيزى را به چيزى مانند وى در حكم . و كذا : قاس به و قاس عليه . و قاسهم : سبقت برد و پيشى گرفت بر آنها . و قاس الخيل : راست كرد و در صف آورد اسبان رهان را در وقت تاختن .

قوس

(
qavs
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كمان . و نام برج نهم از دوازده برج فلكى كه كمان و كمان گردون نيز گويند .

قوس

(
qus
) ا . پ . صومعهء ترسايان .

قوس

(
qus
) ا . ع . عبادت خانهء راهبان . و خانهء صياد . و كلمه‌اى كه بدان سگ را رانند و زجر كنند .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2721 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )