باشد . و نيز عدل ( معرفة ) : نام شحنهء ملك تبع موكل بر قتل مجرمان . و منه المثل :
وضع فلان على يدى عدل و اين مثل را دربارهء شخصى گويند كه اميد حياتش منقطع باشد .
عدل
(
adl
) م . ع . عدل عدلا و عدالة و عدولة و معدلة و معدلة ( از باب ضرب ) : داد داد . و قد عدل فى امره :
داد كرد در كار او . و عدل على القوم فى القضية : داد به كار برد بر آن قوم در حكم .
و بسط الوالى عدله : گسترد والى دادگرى خود را . و عدله عدلا : هموزن گردانيد آن را و راست كرد و برابر نمود . و بر آمد او را . و عدله فى المحمل : سوار گرديد همراه او در كجاوه . و عدله به : مانا و برابر گردانيد وى را به آن . و عدل عنه عدلا و عدولا : ميل كرد از آن و برگشت .
و عدل الفحل : از گشنى باز ايستاد آن گشن .
عدل
(
adl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عدالت و داد ضد ظلم و انصاف و دادگرى .
و تدين . و مرد صالح كه شايستهء گواهى باشد .
و يك لنگه از دو لنگهء بار ستور .
عدل
(
edl
) ا . ع . مانند و مثل چيزى در وزن و قدر . و تنگ بار . و يك لنگه از دو لنگهء بار ستور . ج : اعدال و عدول . و هر چيزى كه معادل چيزى باشد و از جنس وى بود . تقول : عندى عدل غلامك اذا اردت غلاما . و اذا اردت ما يقوم مقامه من غير جنسه فتحت العين .
عدل
(
adal
) ا . ع . برابرى و تساوى ميان دو تنگبار و دو لنگهء بار .
عدل
(
adal
) م . ع . عدل عدلا ( از باب سمع ) : جور كرد و ستم نمود .
عدلاء
(
odal '
) ع . ج . عديل .
عدلة
(
adlat
) ص . ع . مؤنث عدل .
امراة عدلة : زن داد دهنده .
عدلة
(
adalat
) ا . ع . مردمان شايستهء گواهى و شهادت .
عدلة
(
adalat
) ا . ع . مرد شايستهء گواهى .
عدل گستر
(
adl - gostar
) ص . پ .
پادشاه دادگستر و عادل .
عدل گسترى
(
adl - gostari
) ا . پ .
دادگسترى و عدالت .
عدلى
(
adali
) ا . پ . نوعى از پول رايج .
عدليه
(
adliyye
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ديوان عدليه و يا وزارت عدليه : ديوان دادگرى و دادرسى و عدالت و ريواز .
عدم
(
odm
) م . ع . عدم عدامة و عدما . مر . عدامة .
عدم
(
odm
) و (
adam
) ا . ع . فقر و درويشى .
عدم
(
odm
) و (
adam
) م . ع . عدمت الشيئ عدما و عدما ( از باب سمع ) :
گم كردم آن چيز را و مفقود نمودم و بيشتر در فقدان مال استعمال مىگردد . و اعدمت الشيئ فعدم : گم كردم آن چيز را پس گم شد .
عدم
(
odm
) و (
adam
) و (
odom
) ا . ع . نيستى و فقدان . ج : اعدام .
عدم
(
adam
) ا . ع . امكان . يق : خلق الله الاشياء من العدم اى من الامكان .
عدم
(
adam
) مأخوذ از تازى - كلمهء نفى كه چون بر سر اسمى در آيد آن را منفى مىكند مانند عدم رؤيت يعنى رؤيت نكردن .
و عدم مقاومت : مقاومت نكردن . و ضعف و سستى و كم زورى . و عدم سياست و عقوبت : بيستگى و سياست ناكردن .
عدم
(
adam
) ا و م ف . پ - مأخوذ از تازى - نيستى و نابسى و نابودى ضد هستى و وجود . و تلف . و عدم كردن : نابود كردن و معدوم ساختن و نيست كردن . و بيچيز و محتاج نمودن . و ناقص كردن .
عدم
(
adem
) ص . ع . درويش و نيازمند .
ج : عدماء .
عدماء
(
adm '
) ص . ع . ارض عدماء : زمين ويران . و شاة عدماء :
گوسپند سر سپيد كه مخالف رنگ ساير اندام وى باشد .
عدماء
(
odam '
) ع . ج . عدم .
عدمل
(
odmol
) ا . ع . ديرينه و سالخوردهء از چيزى . و ستبر و كهنهء از درخت و از سوسمار . و نيز كركس نر . ج : عدامل .
عدملى
(
odmoliyy
) ا . ع . ديرينه و سالخوردهء از چيزى . و ستبر و كهنهء از درخت و از سوسمار .
عدمول
(
odmul
) ا . ع . ديرينه و سالخورده . و غوك . ج : عداميل .
عدمى
(
adamiyy
) ص . ع . غير موجود و مخفى و نابود .
عدمية
(
adamiyyat
) ا . ع . نابودى و نيستى و عدم وجود .
عدن
(
adn
) ا . ع . اقامت و هميشه بودى به جائى . و منه جنات عدن اى اقامة .
عدن
(
adn
) م . ع . عدن بالمكان عدنا و عدونا ( از باب ضرب و نصر ) :
اقامت كرد و هميشه بود در آن جاى و خارج نشد از آن . و عدن البلد : توطن كرد در آن شهر . و عدنت الابل فى الحمض :
لازم گرفتند شتران شوره گياه را و آن را گوارد يافته چريدند آن را و خوابيدند در آن . و عدنت النخلة : دراز شد آن خرما بن و گرديد عيدانة .
و عدن الارض عدنا ( از باب ضرب ) :
نيرو داد آن زمين را بسرگين . و عدن الشجر :