خود و بر يار خود و يا بر قوم خود .
قعبل
(
qa'bal
) و (
qe'bel
) ا . ع . كناره و گوشهء چيزى . و نوعى از سماروغ . و گياهى ديگر سپيد رنگ . و كاسهاى كه در آن شير ريزند .
و مرد درشتخوى و درشت ناهموار .
قعبلة
(
qa'balat
) ا . ع . قبعلة . مر .
قبعلة .
قعبول
(
qo'bul
) ا . ع . كاسهء شير .
و يك نوع گياهى سپيد رنگ . و نوعى از غارچ .
قعترة
(
qa'tarat
) ا . ع . قلع . و استيصال .
قعثب
(
qa'sab
) و قعثبان
(
qa'sab n
) ا . ع . كثير و بسيار .
قعثبان
(
qo'sob n
) ا . ع . جانوركى مانند خنفساء .
قعثة
(
qa'sat
) م . ع . قعث له قعثة ( از باب فتح ) : كم داد او را .
قعثرة
(
qa'sarat
) م . ع . قعثر الشيئ قعثرة : از بيخ كند آن چيز را .
قعثلة
(
qa'salat
) ا . ع . پيش پايها را نزديك و پاشنهها را دور گذاشتن در رفتار .
قعد
(
qa'd
) و (
qe'd
) ع . فى قولهم :
قعدك الله و يا قعدك الله يعنى سؤال مىكنم ترا به خدا . گفتهاند كلمهء استعطاف است نه كلمهء قسم بجهة آنكه جواب ندارد ، و هو مصدر واقع موقع الفعل بمنزلة عمرك اللّه .
قعد
(
qe'd
) ع . فى قولهم : قعدك الله اى قعدتك اللّه يعنى مسئلت مىكنم حفظ تو را از خدا ، من قوله تعالى :
عَنِ الْيَمِينِ وَ عَنِ الشِّمالِ
قعيد اى حافظ . و كلمهء قعدك الله لا آتيك كلمهء قسم است . و كذا : قعدك لا آتيك اى بصاحبك الذى هو صاحب كل نجوى .
قعد
(
qa'ad
) ع . ج . قاعد .
قعد
(
qo'od
) ع . ج . قعود (
qa'ud
) .
قعدات
(
qo'od t
) ع . ج . قعدة (
qo'dat
) .
قعدان
(
qe'd n
) ع . ج . قعود (
qa'ud
) .
قعدان
(
qo'd n
) ع . ج . قعدة (
qo'dat
) .
قعدة
(
qa'dat
) ا . ع . يك بار نشستن .
قعدة
(
qa'dat
) و (
qe'dat
) ا . ع . آنقدر از جاى كه شخص نشسته فرا گرفته باشد .
يق : حفر البئر قدر قعدة . و كذلك :
قدر قعدة . و ذو القعدة و يا ذو القعدة :
نام ماه يازدهم از سال تازيان . ج : ذوات القعدة و ذوات القعدات . و در تثنيه گويند :
ذواتا القعدة و ذواتا القعدتين .
قعدة
(
qe'dat
) ا . ع . نوع نشستن . و هيئت نشستن . و پسين فرزند شخص ، للذكر و الانثى و الجمع .
قعدة
(
qo'dat
) ص . ع . رجل قعدة ضجعة : مرد بسيار نشست و بسيار خواب .
قعدة
(
qo'dat
) ا . ع . شترى كه چرانندهء شتران براى حاجت خود گرفته باشد . ج :
قعدان . و خر . ج : قعدات . و زين . و پالان شتر .
قعدة
(
qa'adat
) ا . ع . هوده . و مركبى ديگر مرزنان را . و گستردنى .
قعدة
(
qo'adat
) ص . ع . رجل قعدة ضجعة : مرد بسيار نشست و بسيار خواب .
قعدد
(
qo'dad
) و (
qo'dod
) ص . ع .
رجل قعدد : مرد نزديك پدران بجد بزرگتر يعنى چندان فاصلهاى ميان آن و جد بزرگتر از پدران نباشد . و كذلك : رجل قعدد .
قعدد
(
qo'dod
) ص . ع . رجل قعدد :
مردى كه ما بين آن و جد بزرگتر فاصلهء زياد باشد از پدران . و مرد بد دل ناكس دور از مكارم اخلاق و خوار و حقير و گمنام .
قعدود
(
qo'dud
) ص . ع . رجل قعدود : مردى كه ما بين آن و جد بزرگتر چندان فاصلهاى نباشد از پدران و نزديك به آن بود .
قعدى
(
qe'diyy
) و (
qo'diyy
) . ص ع . رجل قعدى : مرد عاجز درمانده . و كذلك : رجل قعدى .
قعدى
(
qo'diyy
) و (
qe'diyy
) ص . ع .
رجل قعدى ضجعى و يا رجل قعدى ضجعى : مرد بسيار نشست بسيار خواب .
قعدى
(
qa'adiyy
) ص . ع . منسوب بقعد كه بمعنى خوارج باشد .
قعدية
(
qo'diyyat
) و (
qe'diyyat
) ص . ع . رجل قعدية ضجعية و يا قعدية ضجعية : مرد بسيار نشست بسيار خواب .
قعر
(
qa'r
) ا . ع . تك . و پايان هر چيزى .
ج : قعور . و كاسهء بزرگ . و گوى شكافتهء در زمين برابر . و شهر و بلد . يق : ما فى - هذا القعر مثله اى فى هذا البلد .
قعر
(
qa'r
) م . ع . قعر البئر قعرا ( از باب فتح ) : بتك چاه رسيد و يا مغاك كرد آن چاه را . و قعر الاناء : آشاميد آنچه در آن ظرف بود . و قعر الثريدة : از تك اشكنه خورد . و قعره : بر زمين افگند آن را . و قعر النخلة : از بيخ بريد آن خرمابن را . و كاويد آن خرمابن را . و قعرت الشاة : بچهء ناتمام افگند آن گوسپند .
قعر
(
qa'r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نك و بن و عمق . و قعر دريا : تك دريا .
قعر
(
qa'ar
) ا . ع . خرد . و دانش .
قعران
(
qa'r n
) ص . ع . اناء قعران :
آوند مغاك . و آوندى كه در تك آن چيزى اندك باشد .
قعرة
(
qa'rat
) ا . ع . گوى شكافتهء در زمين برابر .
قعرة
(
qa'rat
) و (
qo'rat
) ا . ع . آنچه در كاسه و مانند آن باشد .
قعرة
(
qo'rat
) ا . ع . زمين پست و هموار .