تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2684

مساهمون:

ص٢٦٨٤
گلهء گوسپندان و ستوران . و رمهء گاوان . ج : قطعان و اقطاع و قطاع و اقاطيع و تازيانه . و تازيانهء طرف شكسته . و مانند و همتا . يقال : هو قطيعه : او شبيه و مانند آن است در خلق و قدر . ج : قطعاء . آنچه از درخت بريده شود و زود آتش گيرد .

قطيع

(
qati '
) ص . ع . فلان قطيع القيام : فلان بر نتوانست خاست از ضعف و پيرى و يا از فربهى . و امراة قطيع الكلام : زن كم سخن خلاف سليطة .

قطيعاء

(
qotay ' '
) ا . ع . نوعى از خرما كه شهريز گويند . و قولهم : اتقوا القطيعاء : از انقطاع يكديگر بر حذر باشيد .

قطيعة

(
qati'at
) ا . ع . جدائى . و بريدگى و دورشدگى . و نام چند محال در بغداد كه منصور باعيان دولت خود بخشيد تا در آن سكونت نموده آبادان نمايند .

قطيعة

(
qati'at
) م . ع . قطع قطعا و قطيعة . مر . قطع (
qat '
) .

قطيعه

(
qati '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گلهء گوسپندان و ستوران . و رمهء گاوان .

قطيف

(
qatif
) ا . ع . نام شهرى در بحرين .

قطيفة

(
qatifat
) ا . ع . جامهء پرزدار خوابناك . و چادر در پيچيده . ج : قطائف و قطف (
qotof
) .

قطيفه

(
qatife
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قديفه و جامهء پرزدار خوابناك كه بدان پس از بيرون شدن از گرما به تن و بدن را خشك كنند .

قطيل

(
qatil
) ص . ع . بريده . و نخلة قطيل : خرمابن از بن بريده . و جذع قطيل كذلك .

قطيل

(
qatil
) ا . ع . از اعلام است .

قطيلة

(
qatilat
) ا . ع . پارهء از گليم و جز آن كه بدان آب از چيزى بر چينند و خود را بوى خشك كنند .

قطيم

(
qetyamm
) ا . ع . گشن بسيار حمله‌كننده .

قطيمة

(
qatimat
) ا . ع . شير برگرديده مزه . و پارهء شكسته از چيزى . و كاسه‌اى از طعام .

قطين

(
qatin
) ا . ع . داهان و كنيزان . و خدم و حشم آزاد . و اهل خانه ، واحد و جمع در وى يكسان است . ج . قطن (
qoton
) .

قطينة

(
qatinat
) ا . ع . باشندگان خانه و اهل و عيال . يق : جاءوا بقطينتهم .

قع

(
qa ' '
) م . ع . قعه قعا ( از باب نصر ) : دلير گرديد در سخن به روى .

قع

(
qo ' '
) ص . ع . ماء قع : آب نيك تلخ .

قعا

(
qa '
) م . ع . قعى الرجل قعا ( از باب سمع ) : بلند گرديد سر بينى آن مرد و برچسبيد بر استخوان قصبه .

قعاب

(
qe ' b
) ع . ج . قعب (
qa'b
) .

قعاث

(
qo ' s
) ا . ع . بيمارى كه در بينى گوسپند عارض شود .

قعاد

(
qo ' d
) ا . ع . بيمارى مر ستور را كه در رانهاى وى پديد آيد و نيز در پاى اسب . و بيمارى كه صاحب خود را فرونشاند . يق : بفلان قعاد يعنى فلان داراى بيمارى است كه فرو مىنشيند و برخاستن نمىتواند .

قعاد

(
qe ' d
) ا . ع . قعاد الرجل : زن مرد .

قعارة

(
qa ' rat
) م . ع . قعر قعارة ( از باب كرم ) : دور تك گرديد .

قعاس

(
qo ' s
) ا . ع . بيمارى كه گوسپندان را از بسيار خوردن پيدا گردد و بكشد آنها را .

قعاسب

(
qo ' seb
) ا . ع . دراز بالا .

قعاص

(
qo ' s
) ا . ع . بيمارى در گوسپند كه در حال بكشد آن را . و بيمارى در سينه كه گوئى مىشكند گردن را .

قعاط

(
qa ' t
) و (
qe ' t
) ص . ع . رجل قعاط : مرد سخت رانندهء ستور و درشتىكنندهء بر آن . و رجل قعاط كذلك .

قعاع

(
qo ' '
) ص . ع . ماء قعاع : آب ستبر سخت تلخ .

قعاف

(
qo ' f
) ص . ع . سيل قعاف : توجبه‌اى كه همه را ببرد .

قعاقع

(
qa ' qe '
) ا . ع . تندر پياپى . و آواز چيزهاى خشك و صلب . ج : قعقعة .

قعال

(
qo ' l
) ا . ع . گل انگور و مانند آن . و آنچه از گل انگور بيفتد . و پشمى كه از شتر بريزد .

قعالة

(
qo ' lat
) ا . ع . واحد قعال .

قعان

(
qa ' n
) ا . ع . كوتاهى بينى و برآمدگى سر آن .

قعانب

(
qo ' neb
) ا . ع . درشت سخت . و شير بيشه .

قعائد

(
qa ' 'ed
) ع . ج . قعدة (
qo'dat
) . و ج . قعود . و ج . قعيدة .

قعب

(
qa'b
) ا . ع . كاسهء مغاك بزرگ درشت . و قدح چوبين مغاك . و كاسهء مغاك مايل بكوچكى . و كاسه‌اى كه يك كس را سير كند . ج : اقعب و قعاب و قعبة . و قعب الكلام : تك سخن و غور آن .

قعب

(
qo'b
) ا . ع . شكاف عميق . و غار در كوه .

قعبة

(
qa'bat
) ا . ع . دبه مانندى مرزنان را كه در وى طيب و بوى خوش نهند . و ظرفى با سرپوش كه در آن پست و مانند آن ريزند .

قعبة

(
qo'bat
) ا . ع . كوه . و شكاف كوه .

قعبة

(
qe'abat
) ع . ج . قعب (
qa'b
) .

قعبرى

(
qa'bariyy
) ا . ع . مرد سخت درشت . و ناكس بدخوى . و مرد سخت بر اهل