تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2581

مساهمون:

ص٢٥٨١
چاره و انديشه . و فكرى به حال فلان كردن : چاره در كار آن كردن .

فكز

(
fakz
) و (
fakaz
) ا . پ . دودكش بخارى و حمام و آتشدان و ديگدان و جز آن .

فكع

(
fak '
) م . ع . فكع فكعا ( از باب فتح ) : بامداد كرد . و ذهب فما يدرى اين فكع يعنى رفت و معلوم نشد كجا رفت و كجا بامداد كرد . و فكع فكعا و فكوعا ( از باب سمع ) : خاموش گرديد و سر فروافگند از اندوه و يا از خشم و غضب .

فكك

(
fakak
) ا . ع . فراخى قدم . و شكستگى يكى از دو فك . و گشادگى پيوند دوش از استرخا . و فروهشتگى . و سستى و ضعف .

فكك

(
fakak
) م . ع . ما كنت افك و لقد فككت فككا ( از باب سمع ) : پيوند بازوى من گشاده و سست نبود از ضعف و سستى گشاده شد . و ما كنت فاكا و لقد فككت ( از باب سمع و كرم ) يعنى پير كلانسال نبودم ولى پير شده .

فككة

(
fakakat
) ع . ج . فاك .

فكن

(
fakn
) م . ع . فكن فى الكذب فكنا ( از باب نصر ) : ستيهيد در دروغ و در گذشت در آن و باز نايستاد از آن .

فكن

(
fekan
) ص . پ . كسى كه چيزى را بر مىافگند و برمياندازد و بر باد مىدهد ، و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود .

فكنة

(
foknat
) ا . ع . پشيمانى برگذشته .

فكندن

(
fakandan
) و (
fekandan
) ف م . پ . انداختن و برانداختن . و دور انداختن . و به زير انداختن . و گستردن .

فكندنى

(
fakandani
) و (
fekandani
) ا . پ . فرش و گليم . و هر چيز گستردنى .

فكنده سر

(
fekande - sar
) ص . پ . خجل و منفعل و شرمنده . و كسى كه در حال مراقبه باشد .

فكنده سرين

(
fekande - sorin
) ص . پ . كسى كه چار زانو و مربع نشيند .

فكور

(
fakur
) ص . ع . بسيار انديشه و بسيار در خاطر آورنده .

فكوع

(
foku '
) م . ع . فكع فكعا و فكوعا . مر . فكع .

فكوك

(
fokuk
) م . ع . فك فكا و فكوكا . مر . فك .

فكه

(
fakah
) م . ع . فكه فكها و فكاهة . مر . فكاهة .

فكه

(
fakeh
) ص . ع . مرد ميوه خوار . و خوش طبع و خوش منش و بسيار خنده و خنده زنان سخنگوى با ياران . و فيرنده و نازنده . و كسى كه غيبت مردم خوش آيند وى باشد . يقال : هو فكه باعراض الناس : او خوش دارد غيبت مردم را . ج : فكهين ( در همهء معانى ) .

فكهانى

(
fakh niyy
) ا . ع . ميوه فروش .

فكهين

(
fakehin
) ع . ج . فكه . و قرىء قوله تعالى :
وَ نَعْمَةٍ كانُوا فِيها فاكِهِينَ
يعنى بازندگان و فيرندگان .

فكير

(
fekkir
) ص . ع . بسيار انديشه .

فكيف

(
fakayfa
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - يعنى پس چگونه و پس چرا و چه قدر و تا چه اندازه بيشتر و يا كمتر . و دليل اقوى .

فكيهة

(
fakihat
) ا . ع . خوش منشى و خوش طبعى .

فگار

(
feg r
) ا . پ . جراحت پشت چاروا از سوارى و از باركشيدن بسيار .

فگار

(
feg r
) و فگال (
feg l
) ص . پ . لنگ و چلاغ و زمين‌گير و بجا مانده . و مجروح و زخم دار . و آزرده و رنجور و غمناك . و شوريده و پريشان و سرگشته و آشفته . و دل‌فگار : آزرده .

فگامه

(
fag me
) و فگانه (
fag ne
) و (
feg ne
) ا . پ . بچهء سقط شده خواه از انسان باشد و يا حيوان ديگر . و بچهء در شكم مادر مرده .

فگندن

(
fagandan
) و (
fegandan
) ف م . پ . افگندن . و بكنار گذاشتن .

فل

(
fol
) ا . پ . نيلوفر . و بيخ نيلوفر . و چوب درخت سفرجل و آبى .

فل

(
fol
) ع . مخفف فلان . يق : يا فل يعنى اى فلان . و گاه در مؤنث گويند : يا فل (
fola
) . مر . فلان .

فل

(
fall
) ا و ص . ع . رخنهء روى شمشير . ج : فلول . و گروه مردم . و مرد هزيمت يافته . يق : جاء فل القوم يعنى آمدند مردمان هزيمت يافتهء فرار كرده ، و در اين معنى اخير واحد و جمع در وى يكسان است . يق : رجل فل و قوم فل ، و گاه بر فلول و افلال و فلال جمع بسته شود .

فل

(
fall
) م . ع . فله فلا ( از باب نصر ) : رخنه كرد در وى و شكست آن را . يق : فللته فانفل : شكستم آن را پس شكسته شد . و فل القوم : هزيمت داد قوم را و گريزاند . و فل عقله : رفت از وى دانش او و باز آمد .

فل

(
fell
) ا . ع . ترى . و زمين بىگياه . و موى تنك .

فل

(
foll
) ا . ع . زمينى كه باريده شود و گياه نروياند . و زمينى كه چند سال باران به آن نرسيده . و زمين باران نرسيدهء ميان دو زمين باران رسيده . و زمين بىآب و گياه . و هر آنچه برافتد از چيزى مانند برادهء طلا و برادهء آهن و شرارهء آتش و واحد و جمع در وى يكسان است ، و گاه بر افلال جمع بسته شود .

فل

(
foll
) و (
fell
) ا . ع . زمين خشك بىباران و بىگياه . و زمين كوير .

فلا

(
fal
) ا . ع . ج . فلاة .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2581 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )