تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2575

مساهمون:

ص٢٥٧٥
كار كردن و عمل كردن . و كوشش نمودن و سعى كردن . و فعل كردن مسهل : كار كردن و تقاضا كردن و فرستادن ببيت الخلا . و فعل ناسزا : كردار نالايق كه شايسته و سزاوار نباشد . و بالفعل : الان و همين حالا و فى الحال و عجالة . و بالفعل و القوه : چه حالا و چه وقت ديگر . و قول و فعل : گفتار و كردار .

فعل

(
fo'ol
) ع . ج . فعال .

فعلا

(
fe'lan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - حالا و اكنون . و فى الواقع و فى الحقيقه . و مخصوصا .

فعلا و قولا

(
fe'lan - va - qavlan
) م . ف . پ . - مأخوذ از تازى - هم در كردار و هم در گفتار .

فعلة

(
fa'lat
) ا . ع . يك دفعه كار .

فعلة

(
fe'lat
) ا . ع . نوع كار . و هيئت كار .

فعلة

(
fa'alat
) ا . ع . عملهء گل كش و چاه‌كن و جز آن . و ج . فاعل .

فعلة

(
fa'elat
) ا . ع . خوى و عادت . يق : كانت منه فعلة حسنة او قبيحة .

فعلگى

(
fa'lagi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مزدورى و كارگرى و عمله‌گرى . و كار گرى بدون مزد و اجرت . و زحمت بيحاصل و رايگان . و شغل و پيشهء فعله و عمله .

فعله

(
fa'le
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مزدور و كارگر و عمله . و عملهء گل كش و جز آن .

فعلى

(
fe'li
) ص . پ . منسوب بفعل .

فعم

(
fa'm
) ص . ع . ساعد فعم : ساعد پر و آگنده . و اناء فعم : كذلك .

فعم

(
fa'm
) ا . ع . نام درختى . و گل سرخ .

فعم

(
fa'm
) م . ع . فعمت الاناء فعما ( از باب نصر ) : پر كردم آن خنور را . و فعم المسك البيت فعما ( از باب سمع و فتح ) : پر كرد بوى مشك آن خانه را و خوشبوى كرد آن را . و فعم فلانا : در غضب آورد فلان را . و پر كرد مشام فلان را از بوى .

فعمة

(
fa'mat
) ص . ع . امراة فعمة : زن معتدل خلقت آگنده ساق .

فعمل

(
fa'mal
) ص . ع . ساعد فعمل : ساعد پر و آگنده . و كذا : اناء فعمل .

فعول

(
fa'ul
) ص . ع . پردازنده . و كننده . و سازنده .

فعومة

(
fo'umat
) م . ع . فعم فعامة و فعومة . مر . فعامة (
fa ' mat
) .

فغ

(
faq
) و (
foq
) ا . پ . معشوق . و يار و دوست و مصاحب . و كسى كه بسيار وى را دوست دارند . و جوان خوبروى و صاحب حسن خواه مرد باشد و يا زن . و بت و صنم . و مست .

فغ

(
faqq
) م . ع . فغتنى الرائحة فغا ( از باب نصر ) : پراكنده شد بوى خوش و دميد بر من .

فغا

(
faq
) ا . ع . دانهء تلخه كه از گندم دور نمايند . و كاه گندم . و هر چيز سيل آورد . و غورهء تباه شدهء از خرما . و آفتى كه همچو غبار بر غورهء خرما نشيند و مانع از رسيدن آن گردد . و ردى و هيچ‌كاره از هر چيزى . و نفى كرده شدهء از شتران . و شير دوشهء چرمين . و كاسهء بزرگ . و يك نوع كجى در دهان .

فغار

(
faq re
) ص . ع . طعنة فغار : طعنهء در گذرنده و نافذ .

فغار

(
foq r
) و (
faqq r
) ا . ع . نام مردى .

فغافرة

(
faq farat
) ع . ج . فغفور .

فغاك

(
foq k
) ا . پ . ابله و نادان و بىوقوف و بىعقل . و خشوك و حرامزاده . و كسى كه زن خود را بحريف ببرد . و زن جلبى بطور ميل و اراده .

فغام

(
feq m
) م . ع . فاغم المراة مفاغمة و فغاما : بوسيد آن زن را .

فغان

(
feq n
) و (
foq n
) پ . كلمهء تأسف يعنى آه و دريغا و دردا .

فغان

(
feq n
) و (
foq n
) ا . پ . ناله . و فرياد . و ناله و زارى . و بانگ و شور و غوغا . و فرياد و فغان كردن : ناله و زارى كردن . و بانگ برزدن .

فغان

(
foq n
) ا . پ . ج . فغ (
foq
) : بتها و صنمها . و معشوقها . و مىخوارگان و باده‌پرستان .

فغة

(
faqqat
) ا . ع . پراكندگى و دميدگى بوى خوش .

فغر

(
faqr
) ا . ع . گل چون بشكفد . و هو واسع فغر الفم : فراخ و گشاد است شكفتگى او .

فغر

(
faqr
) م . ع . فغر الفم فغرا ( از باب فتح ) : گشاده شد دهان او . و فغرت الفم : گشودم دهان را ( لازم و متعدى ) و قيل : فغرفاه فغرا ( از باب فتح و نصر ) : گشاد دهان را . و فغرفوه : گشاده شد دهان او .

فغر

(
foqar
) ع . ج . فغرة (
foqrat
) .

فغرة

(
faqrat
) ا . ع . الفغرة : اول وقت طلوع ثريا . يق : ولد بالفغرة : زائيده شد در اول وقت طلوع ثريا .

فغرة

(
foqrat
) ا . ع . دهانهء رودخانه . ج : فغر (
foqar
) .

فغستان

(
foqest n
) ا . پ . بتكده و بتخانه . و حرمسراى پادشاهان . و مردمان خوبروى و صاحب حسن از مرد و زن .

فغستان

(
foqost n
) ا . پ . كنيزكان برگزيده و محبوب پادشاهان و امرا .