تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2574

مساهمون:

ص٢٥٧٤
بيابان بىآب تازيان شكنبهء شتر را فشرده و آب آن را گرفته مىآشامند .

فظ

(
fazz
) ص . ع . مرد درشت بد خوى سنگدل بد زبان . يق رجل فظ بين الفظاظة . و فظ بظ اى غليظ .

فظ

(
fazz
) م . ع . فظ الفظ فظا ( از باب نصر ) : بيفشارد آب شكنبه را .

فظا

(
faz
) ا . ع . رحم و زهدان .

فظاظ

(
fez z
) ص . ع . ج . فظيظ .

فظاظ

(
fez z
) و فظاظة (
faz zat
) م . ع . فظ فظاظا و فظاظة و فظظا ( از باب سمع ) : درشت خوى و بد زبان و سخت دل گرديد .

فظاظة

(
faz zat
) ا . ع . سنگدلى و درشتى و بدخوئى . و بدزبانى .

فظاظة

(
foz zat
) ا . ع . پاره‌اى از آب . و پارهء از هر چيز . قول عايشة رضى اللّه عنها لمروان : لعن الله اباك و انت فى صلبه فانت فظاظة من لعنة الله ، و يروى : فضض .

فظاعة

(
faz 'at
) م . ع . فظع الامر فظاعة ( از باب كرم ) : برسوائى انجاميد آن كار و از حد درگذشت در رسوائى .

فظظ

(
fazaz
) م . ع . فظ فظاظا و فظظا . مر . فظاظ (
fez z
) .

فظع

(
faza '
) م . ع . فظع الامر فظعا ( از باب سمع ) : بزرگ شمرد آن كار را و بر طاقت خود انجام آن را نكرد . و فظع الاناء : پر شد آن ظرف . و فظع بالامر : تنگ گرديد در آن كار و در مانده شد در سر - انجام آن .

فظى

(
faz
) ا . ع . رحم و زهدان .

فظيظ

(
faziz
) ا . ع . سخت دل و بيرحم . و درشت و بدخوى . ج : فظاظ .

فظيظ

(
faziz
) ا . ع . منى مرد . و آب زن .

فظيع

(
fazi '
) ا . ع . آب شيرين . و آب زلال .

فظيع

(
fazi '
) ص . ع . امر فظيع : كار سخت و زشت و از حد گذشتهء در زشتى .

فعارير

(
fa ' rir
) ا . ع . گياهى كه آن را ذآنين نيز گويند .

فعافع

(
fo ' fe '
) ص . ع . راع فعافع : شبانى كه به آرامى گوسپندان را براند .

فعافع

(
fo ' fe '
) ا . ع . مرد چست و چابك . و قصاب .

فعال

(
fa ' l
) ا . ع . نيكوئى . و جوانمردى . و كردار نيكو . يق : فيه السودد و الفعال اى الكرم . و گاه در خير و شر هر دو استعمال شود . يق : فلان حسن الفعال او سيئ الفعال .

فعال

(
fa ' l
) م . ع . فعله فعلا و فعالا ( از باب فتح ) : كرد آن كار را .

فعال

(
fa ' l
) و (
fe ' l
) ا . ع . فعال بفتح : كردارى كه از فاعل واحد سرزند . و بكسر : چون از دو فاعل باشد . و گفته‌اند بفتح : كردار نيكو ، و بكسر : كردار بد .

فعال

(
fe ' l
) ا . ع . دستهء تبر و تيشه و جز آن . ج : فعل (
fo'ol
) و كردار خوب و يا بد كه از دو فاعل سرزند .

فعال

(
fe ' l
) ا . ع . ج . فعل (
fe'l
) .

فعال

(
fa ' le
) ع . كلمهء امر يعنى بكن و بجا بياور .

فعال

(
fa ' ' l
) ص . ع . بسيار كاركننده .

فعالة

(
fa ' ' lat
) ا . ع . واحد فعال . ج : فعائل .

فعالة

(
fa ' lat
) و (
fe ' lat
) ا . ع . اسم است خزاعة را .

فعامة

(
fa ' mat
) م . ع . فعم الساعد فعامة و فعومة ( از باب كرم ) : آگنده شد آن ساعد . و فعم الاناء : پر گرديد آن ظرف . و فعمت المراة : هموار و معتدل و تمام خلقت گشت آن زن و بزرگ شد ساق آن .

فعائل

(
fa ' 'el
) ا . ع . ج . فعالة .

فعر

(
fa'r
) ا . ع . گياهى كه فعارير و ذآنين نيز گويند .

فعر

(
fa'r
) م . ع . فعرت الدابة فعرا ( از باب فتح ) : خورد آن ستور گياه فعارير را .

فعفاع

(
fa'f '
) ص . ع . بد دل . و راع فعفاع : شبانى كه به آرامى گوسپندان را چراند .

فعفع

(
fa'fa '
) ا . ع . بزغاله . و مرد چست چالاك و سبك تيزرو . و كلمه‌اى كه بدان گوسپندان را رانند .

فعفعان

(
fa'fa ' n
) و فعفعانى (
fa'fa ' niyy
) ا . ع . شبان . و قصاب .

فعفعانى

(
fa'fa ' niyy
) ص . ع . بد دل . و راع فعفعانى : شبانى كه به آرامى كلمهء فعفع را در راندن گوسپندان گويد .

فعفعة

(
fa'fa'at
) م . ع . فعفع الراعى فعفعة : راند آن شبان گوسپندان را به گفتن كلمهء فعفع .

فعفعى

(
fa'fa'iyy
) ص . ع . بد دل .

فعفعى

(
fa'fa'iyy
) ا . ع . شبان . و قصاب .

فعل

(
fa'l
) م . ع . فعل فعلا و فعالا . مر . فعال .

فعل

(
fe'l
) ا . ع . كردار . ج : فعال و افعال . و حركت مردم . و كنايه است از عمل متعدى و يا غير متعدى . ج : فعال . و فرج ماده شتر و هر ماده حيوانى .

فعل

(
fe'l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كار و كردار و عمل . و پرداخت . و سعى و كوشش . و فعل حرام : كار ناروا و عمل ناشايسته . و فعل عبث : كار بيهوده و بيفايده . و سعى بىحاصل . و فعل كردن :