تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2526

مساهمون:

ص٢٥٢٦
بآواز مار كه از پوست برآيد .

فدفدة

(
fadfadat
) م . ع . فدفد فدفدة : دويد گريزان از درندگان و يا از دشمن .

فدك

(
fadak
) م . ع . فدك القطن فدكا : واخيدم آن پنبه را ( لغة ازدية ) .

فدك

(
fadak
) ا . ع . نام دهى نزديك خيبر و كانت فى يد فاطمة عليها السلام الى ان توفى رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله . و نيز فدك : نام پسر حام بن نوح . و نيز فدك : طنابى كه رنگرزان پارچهء رنگ كرده را به روى آن مىاندازند .

فدم

(
fadm
) ص . ع . رجل فدم : مرد كند فهم . ج : فدام .

فدم

(
fadm
) ا . ع . درماندگى در سخن با سستى و كم فهمى . و مرد گول درشت بدخوى . ج : فدام . و سرخ پر رنگ .

فدم

(
fadm
) م . ع . فدم فاه و عليه بالفدام فدما ( از باب ضرب ) : دهن بند نهاد بر دهن او . و كذلك الثور .

فدمة

(
fadmat
) ص . ع . امراة فدمة : زن كند فهم . ج : فدام .

فدمة

(
fadmat
) ا . ع . زن گول درشت بدخوى . ج : فدام .

فدن

(
fodn
) ع . ج . فدان .

فدن

(
fadan
) ا . ع . يك نوع رنگى سرخ . و قلعهء سنگى استوار مشيد . و كوشك . ج : افدان .

فدور

(
fadur
) ا . ع . بز كوهى كلانسال . و بز كوهى جوان و رسيده . و يا بز كوهى بزرگ جثه . ج : فدر .

فدور

(
fodur
) ا . ع . ج . فدر . (
fadar
) و ج . فادر .

فدور

(
fodur
) م . ع . فدر فدرا و فدورا . مر . فدر (
fadr
) .

فدوكس

(
fadavkas
) ا . ع . شير بيشه . و شتر نيك تواناى بزرگ هيكل . و مرد درشت اندام . و نام مردى .

فدوم

(
faddum
) ا . ع . دهان بند آتش‌پرستان . و پالونه .

فدومة

(
fodumat
) م . ع . فدم فدامة و فدومة . مر . فدامة .

فدوند

(
fadvand
) ا . پ . چوبى گنده و ستبر كه در پس در اندازند تا در گشوده نگردد .

فدوى

(
fedvi
) و (
fadavi
) و (
fedavi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه سر بهاى كسى شود و قربان وى گردد و جان خود را عوض جان او دهد و جان سپار و جان فشان . و بنده و برده . و جان‌نثار . و در مكالمهء با مردمان بزرگ و پادشاهان بجاى كلمهء من گفته مىشود .

فدويانه

(
fadaviy ne
) ص و م ف . پ . منسوب بفدوى و چاكرانه و جان‌نثارانه .

فدويت

(
fadaviyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چاكرى . و جان‌نثارى و سربهائى .

فدى

(
fad
) و (
fed
) ا . ع . سربها . و قربان . و فدى لك ابى يعنى پدر من سربها و قربان تو باد .

فدى

(
fad
) و (
fed
) م . ع . فداه فدى و فدى و فداء . مر . فداء .

فدى

(
fed
) و فديات (
fedy t
) ع . ج . فدية .

فديات

(
feday t
) ع . ج ج . فدية . و ج . فدى .

فدية

(
fedyat
) ا . ع . مالى كه اسيرى را بدان بخرند و رها كنند . و صدقه . ج : فدى و فديات (
fedy t
) و ج ج : فديات (
feday t
) . و فدية الفطر : نيم صاع از گندم و يك صاع از حبوب ديگر . و خذ على هديتك و فديتك يعنى بگير طورى را كه بر آن بودى .

فديد

(
fadid
) ا . ع . بانگ و آواز سخت . و شدت آواز . و آواز دويدن گوسپندان . و آواز دويدن گوسپندان كه با آواز شبانان آميخته بود . و آوازى شبيه بآواز مار كه از پوست وى برآيد . و شتران بسيار . يق : لفلان فديد من الابل يعنى فلان داراى شتر بسيار است . و نيز فديد : نام موضعى .

فديد

(
fadid
) م . ع . فد فديدا ( از باب ضرب ) : بانگ كرد و سخت بانگ كرد . و بآوازى مانا بآواز مار كه از پوست وى برآيد بانگ كرد . و نيز فديد : دويدن : و يقال : هو يفد لى و يعد يعنى او مىترساند مرا بوعدهء بد .

فديكات

(
fodayk t
) ا . ع . گروهى منسوب بابو فديك خارجى .

فديه

(
fedye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سربها و مالى كه اسيرى را بدان بخرند و رها كنند . و صدقه .

فذ

(
Fazz
) ا . ع . تنها و يگانه و فرد . ج : افذاذ و فذوذ . و اولين تير از ده تير قمار ، و دويمين را توام و سيمين را رقيب و چهارمين را حلس (
hels
) و يا حلس (
hales
) و پنجمين را نافس و ششمين را مسبل و هفتمين را معلى و هشتمين را سفيح و نهمين را منيح و دهمين را وغد گويند .

فذ

(
fazz
) ص . ع . تمر فذ : خرماى پراكنده . و فذبذ يعنى تنها و يگانه .

فذ

(
fazz
) م . ع . فذه فذا ( از باب نصر ) : سخت راند آن را و دور كرد .

فذاذا

(
foz zan
) و (
fozz zan
) و فذاذى (
faz z
) و (
foz z
) ا . ع . جاء القوم فذاذا و يا فذاذى : آمدند آن گروه يگان يگان . و اكلنا فذاذى : و يا اكلنا فذادى : خورديم يگان يگان . و كذلك فذاذا و فذاذى .