فخم
(
faxam
) ا . پ . چادرى كه نثار چينان بر سر دو چوب بندند تا بدان از هوا نثار ربايند . و چادرى كه در زير درخت ميوهدار نگاهدارند و درخت را تكانيده ميوهها در آن جمع گردد .
فخمده
(
faxmade
) ا . پ . پنبهء حلاجى شده .
فخمنده
(
faxamande
) ا . پ . پنبهاى كه پنبه دانهها را از آن برآورده باشند .
فخميدن
(
faxmidan
) ف م . پ . جدا كردن و بيرون آوردن پنبه دانه از پنبه . و از بيخ كندن مو از بدن .
فخن
(
faxn
) ا . پ . ارش و ياز .
فخن
(
faxn
) و (
faxan
) ا . پ . درون باغ . و وسط حقيقى باغ .
فخوخ
(
foxux
) ع . ج . فخ .
فخور
(
faxur
) ص . ع . بسيار نازنده و فخركننده .
فخور
(
faxur
) ا . ع . ماده شتر بزرگ پستان كم شير و بزرگ پستان تنگ سوراخ .
و پستان ستبر درشت تنگ سوراخ كم شير .
و خرمابن بزرگ تنهء شاخ گنده . و اسب دراز بزرگ نره .
فخور
(
foxur
) م . ع . فخر فخرا و فخرا و فخورا . مر . فخر و فخر .
فخوز
(
faxuz
) ص . ع . ضرع فخور :
پستان ستبر تنگ سوراخ .
فخيخ
(
faxix
) ا . ع . فخيخ الافعى :
آواز افعى كه از دهن برآيد .
فخيخ
(
faxix
) م . ع . فخ فخا و فخيخا .
مر . فخ .
فخير
(
faxir
) ا . ع . آنكه با شخص نازد و فخر كند . و مرد مغلوب در فخر .
فخير
(
fexxir
) ص . ع . بسيار نازنده و فخركننده .
فخيراء
(
fexxir '
) و فخيرى
(
fexxir
) م . ع . فخر فخرا و فخرا و فخيراء و فخيرى . مر . فخر (
faxr
) و فخر (
faxar
) .
فخيز
(
faxiz
) ا . پ . آلتى آهنين و سر تيز كه بر پاشنهء كفش و موزه نصب كنند و مهميز نيز گويند .
فخيم
(
faxim
) ص . ع . مرد بزرگ قدر .
ج : فخام .
فخيمة
(
foxaymat
) ا . ع . بزرگى و بلندى و استعلا .
فدا
(
fad
) ا . پ . خ و اصل و بنياد .
و نمونه . و نقشه . و سرمشق . و طرح و رسم .
و قاعده و قانون .
فدا
(
fad
) ا . ب . - مأخوذ از تازى - سربها و گريان يعنى عوض و بدلى كه بدان خود را و يا ديگرى را از كشتن نجات داده برهانند .
و فدا شدن : سربها شدن . و قربان گشتن .
و فدا كردن : قربان كردن . و جهة آسايش و سلامتى كسى و يا رهائى آن حيوانى را ذبح كردن . و يا خود را در مهلكه انداختن و بكشتن دادن
فداء
(
fada '
) ا . ع . حجم چيزى . و انبار طعام . و فراهم شدگى و اجتماع طعام از گندم و جو و خرما و جز آن .
فداء
(
feda '
) ا . ع . سربها ، و من العرب من يكسر همزة فداء و ينونها اذا استعمل مع لام الجر خاصة فتقول فداء لك لانه نكرة يريدون به معنى الدعاء ، قال : مهلا فداء لك الاقوام كلهم .
فداء
(
fed '
) م . ع . فداه فدى و فدى و فداء ( از باب ضرب ) : سربها داد او را و رست . و فداه بنفسه : سربهاى او داد خود را . و فدى فلان فلانا بنفسه : گفت فلان مر فلان را : جعلت فداك .
و فدت المراة نفسها من زوجها :
داد آن زن به شوهر خود مالى تا وى را طلاق دهد .
فداء
(
fed '
) م . ع . فاديته مفاداة و فداء : رها كردم او را و گرفتم فديهء او را .
فداد
(
fadd d
) ص . ع . بسيار دونده .
فداد
(
fadd d
) ا . ع . مرد بلند و درشت آواز و سخت پا سپركننده . و خداوند گلهء شتران از دويست تا هزار . و خداوند شتران بسيار . و مرد متكبر . ج : فدادون .
فدادة
(
fad dat
) و (
fadd dat
) ا .
ع . غوك . و مرد بد دل .
فدادة
(
fadd dat
) ص . ع . مؤنث فداد .
فدادة
(
fod dat
) ا . ع . يك نوع مرغى .
فدادون
(
fadd duna
) ا . ع . ج . فداد .
و شتربانان . و چوپانان . و گاوبندگان .
و خربندگان . و كشاورزان . و كسانى كه پيوسته در شتران باشند . و آنان كه آواز بلند و درشت نمايند در كشت زارها و مر ستوران خود را .
فدادين
(
fad din
) ع . ج . فدان .
فداغم
(
fad qem
) ع . ج . فدغم .
فدافد
(
fad fed
) ع . ج . فدفد .
فداكل
(
fad kel
) ا . ع . كارهاى بزرگ و سترگ .
فدام
(
fad m
) و (
fed m
) و (
faddam
) ا . ع . دهان بند آتشپرستان كه وقت آب خوردن بدان دهن را بندند و سرپوش . و ابريق . و پالونه .
فدام
(
fed m
) ا . ع . دستار و عمامه .
و تپفوز بند گاوى كه خرمن مىكوبد .
فدام
(
fed m
) ا و ص . ع . ج . فدم و فدمة .
فدامة
(
fad mat
) م . ع . فدم فدامة .
و فدومة ( از باب كرم ) : گنگلاج گرديد و درماند در سخن . و گول و درشتخوى شد و كم فهم گرديد .
فدامت
(
fad mat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درشتى و جفا .