تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2521

مساهمون:

ص٢٥٢١

فحام

(
fahh m
) ا . ع . زغال فروش . ج : فحامون .

فحامون

(
fahh muna
) ع . ج . فحام .

فحاوى

(
fah vi
) و (
fah v
) ع . ج . فحوى .

فحة

(
fohhat
) ا . ع . گرمى و سوزش فلفل .

فحث

(
fahs
) م . ع . فحث عنه فحثا ( از باب فتح ) : باز كاويد از آن و تفحص كرد .

فحث

(
fahes
) ا . ع . هزار خانهء شكنبه ( مؤنث آيد ) . ج : افحاث ( لغة فى حفث ) .

فحج

(
fahj
) م . ع . فحج فحجا ( از باب فتح ) : بزرگ منشى نمود . و فحج فى مشيته : برفتار فحج رفت .

فحج

(
fahaj
) ا . ع . رفتارى كه در آن پيش پايها را نزديك گذارند و پاشنه‌ها را دور .

فحجاء

(
fahja '
) ص . ع . مؤنث افحج : زنى كه در رفتار پيش پايها را نزديك گذارد و پاشنه‌ها را دور .

فحح

(
fohoh
) ا . ع . افعيهاى بهيجان در آمده .

فحس

(
fahs
) م . ع . فحس فحسا ( از باب فتح ) : گرفت آب و جز آن را به دهان و زبان از دست . و ماليد جو را بدست چندان كه خار و جز آن از وى دور گرديد .

فحش

(
fohc
) ا . ع . بد جوابى و گفتار زشت .

فحش

(
fohc
) م . ع . فحش الشيئ فحشا ( از باب كرم و نصر ) : از حد در گذشت بدى آن چيز و قبيح گرديد . و نيز فحش : از حد در گذشتن در جواب و ستم كردن در آن . و نيك زفت گشتن و بخيل شدن .

فحش

(
fohc
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اور و سخن زشت و بد و قبيح و سخنى كه گفتنش شرم آورد . و سخنى كه از روى ظلم و ستم به كسى گويند . و هر گفتار زشت . و جواب بد و ناشايسته .

فحشاء

(
fahca '
) ا . ع . زنا . و گناهانى كه بسيار قبح داشته باشند . و زفتى و بخل در اداى زكات .

فحش‌گو

(
fohc - gu
) و (
fohc - gov
) ص . پ . هرزه‌دهن و بدزبان .

فحص

(
fahs
) ا . ع . هر موضعى كه جاى باش مردم باشد . و نام چند موضع در مغرب .

فحص

(
fahs
) م . ع . فحصت القطاة فحصا ( از باب فتح ) : كند مرغ سنگخوار در زمين موضعى را تا تخم نهد در آن . و فحص عنه : باز كاويد از آن و تفتيش كرد . و فحص المطر التراب : برگردانيد باران خاك را . و فحص فلان : بشتافت فلان . و فحص الصبى : جنبيد دندان پيشين كودك . الحديث : فحصوا عن رؤسهم اى كانهم حلقوا اوساطها و تركوها كافاحيص القطا .

فحص

(
fahs
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كاوش و تفتيش .

فحصة

(
fahsat
) ا . ع . چالى زنخ .

فحض

(
fahz
) م . ع . فحضه فحضا ( از باب فتح ) : شكست آن را ، و بيشتر در چيزهاى تر مانند خيار و هندوانه و جز آن استعمال مىگردد .

فحفاح

(
fahf h
) ا . ع . نام جوئى در بهشت .

فحفاح

(
fahf h
) ص . ع . آواز گرفته و صدا گرفته .

فحفحة

(
fahfahat
) م . ع . فحفح فحفحة : درست كرد دوستى را و بىآميغ گردانيد آن را . و فحفح فلان : عارض فلان شد گرفتگى در آواز . و دميد فلان در خواب .

فحل

(
fahl
) ا . ع . گشن از هر حيوانى . ج : فحول و افحل و فحال و فحالة و فحولة . و ستارهء سهيل بدان‌جهت كه از ستارگان ديگر بر كنار باشد همچو گشن كه وقت برجستن بر ماده از شتران ديگر كناره گزيند . و خرما - بن نر . و درخت بىبار . و نگاهدارندهء اسبان . و راوى و باز گويندهء شعر و سخن . و نيك دانا . ج : فحول . و بوريا كه از برگ خرمابن نر بافند . الحديث : انه صلى اللّه عليه و آله دخل على رجل من الانصار و فى ناحية البيت فحل من تلك الفحول فامر بناحية منه فرش ثم صلى عليه . و فحل فحيل : گشن نجيب . و نيز فحل : موضعى در شام كه در آن جنگها واقع شده . و لقب علقمهء شاعر زيرا چون امرىء القيس مادر جندب را كه به روى در شعر غالب آمده بود طلاق داد او بزنى گرفت .

فحل

(
fahl
) م . ع . فحل ابله فحلا كريما ( از باب فتح ) : برگزيد جهة گشنى شتران خود گشن برگزيده را . و فحل الابل : گشن فرستاد در ميان آن شتران .

فحلة

(
fahlat
) ص . ع . امراة فحلة : زن سليطهء زبان دراز .

فحلة

(
fehlat
) م . ع . فحل فحلة و فحالة و فحولة . مر . فحالة .

فحم

(
fahm
) م . ع . فحم الصبى فحما و فحاما و فحوما ( از باب نصر و سمع ) : گريست آن كودك چندان كه سپرى شد آواز وى . و فحم الكبش : بانگ كرد تكه . و فحم الصبى ( مجهولا ) : بانگ كرد كودك . و كذا فحم الكبش ( ايضا مجهولا ) . و ثغا الكبش حتى فحم : فرياد كرد تكه تا گرفت آواز آن . و فحم الرجل فحما ( از باب فتح ) : آب خورد آن مرد در فحمة عشاء .

فحم

(
fahm
) و (
faham
) ا . ع . زغال و انگشت . ج : فحام و فحوم .

فحم

(
fahem
) ص . ع . كبش فحم : تكهء با بانگ .

فحمة

(
fahmat
) ا . ع . فحمة الليل :