درشت و سخت در سر كوه .
فادزهر
(
f d - zahr
) ا . ع . - مأخوذ از پادزهر فارسى - باصطلاح طب : هر دوائى را گويند كه حافظ روح باشد و دفع ضرر سم كند . و نوعا پادزهر بر دو قسم است : پادزهر معدنى كه فادج گويند . مر . فادج . و پادزهر حيوانى كه عبارت از تحثرات حجر مانندى است كه در معدهء بعضى حيوانات متشكل مىگردد و يك وقتى خواص عجيبه به آن نسبت مىدادند و آن را دافع همهء سموم مىدانستند .
فاذا
(
fa - ez
) ا . ع . كلمهايست مركب از ف و اذا يعنى آنوقت و آنگاه و در آن حالت و بنابراين و پس از آن و وقتى كه و اينك .
فار
(
f r
) ا . ع . پى مردم . و عضله .
و ج . فارة .
فأر
(
fa'r
) ا . ع . موش نر . و مشك . ج :
فئران و فئرة و فئر . و نام شهرى . و از اعلام است .
فأر
(
fa'r
) م . ع . فار فأرا ( از باب فتح ) : كند زمين را . و فار الشيئ :
پنهان كرد آن چيز را در خاك و پوشيد .
فأر
(
fa'ar
) م . ع . فئر المكان فأرا ( از باب سمع ) : بسيار موش گرديد آن جاى .
فار
(
f rr
) ص . ع . گريزنده و فراركننده .
ج : فر .
فاراب
(
f r - b
) ا . پ . زمينى كه به آب كاريز و رودخانه مشروب شود بر خلاف زمين ديم . و نام ايالتى در تركستان . و نام شهرى در همان ايالت كه تركان آن را سيرام گويند .
فارابى
(
f r bi
) ا . پ . ابو النصر محمد ابن طرخان اصل وى ترك و مولدش شهر فاراب و از اكابر فلاسفهء مسلمين و ملقب بمعلم ثانى و مخترع قانون كه نام سازى است و در اواخر عمر در ايام سيف الدوله بدمشق آمد و در آنجا بماند تا در سال 339 هجرى بدرود اين جهان كرد و در بيرون دروازهء صغير مدفون گشت .
فاران
(
f r n
) ا . ع . نام كوهى كه در تورة ذكر شده ( معرب پاران ) .
فأرة
(
fa'rat
) ا . ع . موش ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . ج : فأر . و آماسى كه در خردگاه دست و پاى ستور پديد آيد و چون آن را با دست بمالند پراكنده شده و باز فراهم آيد و ستور را لنگ كند . و نام درختى . و ناقهء مشك . و فأرة الايل : بسوى خوش كه از شتر برآيد چون گل خوشبوى چريده باشد .
و فأرة المسك : نافهء مشك .
فارة
(
f rat
) ا . ع . موش . و فارة الابل : بوى خوش كه از شتر برآيد هرگاه كه گلهاى خوشبوى چريده باشد . و فارة المسك : نافهء مشك .
فارة
(
fa'erat
) ص . ع . ارض فارة :
زمين بسيار موش .
فارج
(
f rej
) ا . ع . ماده شترى كه سپس زادن مكروه دارد گشن را . و كمان دور از زه . و دوركنندهء اندوه .
فارح
(
f reh
) ص . ع . شادمان و فيرنده .
فارحة
(
f rehat
) ص . ع . مؤنث فارح .
فارد
(
f rd
) و (
f red
) ا . پ . دور اول از بازى نرد .
فارد
(
f red
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - تنها و يكه .
فارد
(
f red
) ص . ع . شيئ فارد :
چيز منفرد و يگانه . و شجرة فارد : درخت يكسو و تنها . و شجرة فارد : درخت يكسو و تنها . و ظبية فارد : آهوى جدا ماندهء از گله . و سكر فارد : شكر سپيد و تيكو .
فاردة
(
f redat
) ص . ع . ناقة فاردة :
ماده شتر تنها چرنده . و سدرة فاردة :
درخت كنار جدا ماندهء از كنارستان .
فاردة
(
f redat
) ا . ع . ماده شترى كه هيچ فحلى مانند آن نباشد . ج : فوارد .
فارز
(
f rez
) ا . ع . جد . ورچگان سياه .
فارز
(
f rez
) ص . ع . كلام فارز :
سخن پيدا و آشكار . و لسان فارز : زبان روشن .
فارزة
(
f rezat
) ا . ع . راهى كه بجانب ريگزار نرم و بلند و هموار رود .
فارس
(
f rs
) ا . پ . پارس و مملكتى كه در جنوب ايران واقع شده . و مردم فارسى زبان .
فارس
(
f res
) ا . ع . سوار بر اسب . و صاحب اسب . ج : فوارس و فرسان . و سوار بر هر حيوانى خواه برذون باشد و يا استر و يا خر .
يق : مر بنا فارس على بغل او على حمار او على برذون . و ايضا يق : فارس البغل و فارس الحمار و فارس البرذون . و نيز فارس : شير بيشه . و دلاور .
و مردم فارس و ممالك آنها .
فارس
(
f res
) ص . ع . رجل فارس المنظر : مردى كه بنگاه و نشان بداند .
فارسطاريون
(
f rest riyun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - غلهاى بزرگتر از ماش كه بتازى رعى الحمام نامند .
فارسى
(
f rsi
) ا و ص . پ . ايرانى . و زبان ايرانى . و منسوب بايالت فارس . و زبان فارسى : و زبان ايرانى .
فارسى
(
f resiyy
) ص . ع . منسوب بپارس و ايران .
فارسيان
(
f rsiy n
) ا . پ . پارسيان و مردمان ايران .
فارسية
(
f resiyyat
) ا . ع . كلام فارسى .
فارض
(
f rez
) ص . ع . پير . قوله تعالى :
لا فارِضٌ وَ لا بِكْرٌ
. و ستبر از مردم و از هر چيزى ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) .