تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2484

مساهمون:

ص٢٤٨٤
آن كار . و غلافى الدين غلوا : تجاوز كرد از حدود دين و غلو نمود در آن . قوله تعالى .
لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ
. و غلا بسهمه غلوا و غلوا . مر . غلو .

غلو

(
qolovv
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تجاوز از حدود چيزى . و بلند كردن كسى را از رتبه و مقام خود برتبه و مقامى كه سزاوار آن نباشد . و مبالغه و نوعى از اغراق .

غلواء

(
qolv '
) و (
qolav '
) ا . ع . سركشى و از حد درگذشتگى . و گذشتن جوانى . و اول جوانى و سرعت آن .

غلوات

(
qalav t
) ع . ج . غلوة .

غلوان

(
qolv n
) ا . ع . سرعت جوانى . و اول جوانى .

غلوة

(
qalvat
) ا . ع . نشانه . و يك تير پرتاب مسافت يعنى از سيصد تا چهار صد ذراع . ج : غلوات و غلاء . المثل : جرى المذكيات غلاء : نهايت تك دو اسبهائى كه از اتمام دندانهاى آنها يك يا دو سال گذشته باشد از سيصد تا چهار صد ذراع است .

غلوطة

(
qalutat
) ا . ع . اغلوطه و سخن غلط . و كلامى كه بدان كسى را در غلط اندازند .

غلوفيرياس

(
qalufiriy s
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - ريشه‌اى كه اصل السوس گويند .

غلول

(
qalul
) ا . ع . خائن . الحديث : الغلول من جمر جهنم . و نيز غلول : طعام نرم . يق : نعم غلول الشيخ هذا اى طعام الذى يدخله جوفه .

غلول

(
qolul
) م . ع . غل غلولا ( از باب نصر ) : خيانت كرد و ناراستى نمود در غنيمت . قوله تعالى :
وَ ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ
( قرى معروفا و مجهولا ) . و غل الماء بين الاشجار غلولا : ميان درختان روان گرديد آب .

غلول

(
qolul
) ا . پ . طعامى كه در راه گلوبند شود و به زحمت تمام فرو رود .

غلوله

(
qolule
) ا . پ . گلوله .

غلوله‌كمان

(
qolule - kam n
) ا . پ . گلوله‌اى كه با كمان اندازند و كمان گروهه نيز گويند .

غلومة

(
qolumat
) و غلومية (
qolumiyyat
) ا . ع . كودكى .

غلوى

(
qalv
) ا . ع . يك نوع بوى خوشى كه موى را بدان خضاب كنند .

غله

(
qale
) ا . پ . اضطراب و بيقرارى .

غله

(
qalle
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حبوب از قبيل گندم و جو و برنج .

غله

(
qolle
) ا . پ . كوزهء آبخورى كوچك سرتنگ كه غلغلك نيز گويند . و بمعنى غلك .

غله‌دان

(
qole - d n
) ا . پ . غلك .

غله‌دان

(
qalle - d n
) ا . پ . انبار غله . و غله‌دان عدم : زمين .

غله‌دان

(
qolle - dne
) ا . پ . غلك .

غله‌زار

(
qalle - z r
) ا . پ . زمينى كه غله در آن نيك و بسيار عمل آيد .

غله‌فروش

(
qalle - faruc
) ا . پ . كسى كه حبوب از قبيل گندم و جو مىفروشد .

غلى

(
qaly
) ا . ع . جوشش .

غلى

(
qaly
) م . ع . غلت القدر غليا و غليانا ( از باب ضرب ) : جوشيد ديگ . قوله تعالى :
يَغْلِي فِي الْبُطُونِ كَغَلْيِ الْحَمِيمِ
. و گاه از باب سمع گويند : غليت القدر .

غلى

(
qaliyy
) ا . ع . نرخ گران . يق : بعته بالغلى .

غليان

(
qely n
) ا . پ . آلتى كه در آن آب ريخته و تنباكو را با آن مانند چپق مىكشند .

غليان

(
qalay n
) م . ع . غلى غليا و غليانا . مر . غلى .

غليان

(
qalay n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوش و جوشش .

غلية

(
qalyat
) ا . پ . يك بار جوشش و يك دفعه جوشش .

غليته

(
qalite
) ا . پ . گياهى كه از آن جوال مانندى سازند و بدان كاه و پنبه و جز آن كشند .

غليث

(
qalis
) ا . ع . گندم جو آميخته . يقال : هو ياكل الغليث . و نيز زهر آميخته كه جهة شكار كركس گسترند .

غليجن

(
qolijan
) ا . پ . پودنه .

غليدن

(
qalidan
) ف ل . پ . غلطيدن ستور از بسيارى تشنگى به روى گل . و روان شدن آب . و غوطه خوردن . و بيهوش شدن و بى خود گشتن .

غليذ

(
qaliz
) ا . ع . ستبر و درشت .

غليزن

(
qalizan
) و غليژن (
qalij ? an
) ا . پ . خلان و لجن و گل و لاى سياه .

غليس

(
qalis
) ا . ع . از اعلام خراست .

غليظ

(
qaliz
) ص . ع . گنده و ستبر و درشت . ج . غلاظ . و عذاب غليظ : عذاب بسيار دردناك . و غليظ القلب : سخت دل و بيرحم .

غليظ

(
qaliz
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ستبر و هنگفت . و هر مايع كه قوامش زياد باشد . و ناپاك .

غليظة

(
qalizat
) ص . ع . مؤنث غليظ . ج : غلاظ و غلائظ .

غليظى

(
qalizi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستبرى و پر قوامى و هنگفتى .

غليغر

(
qeliqer
) و غليگر (
qeliger
) ا . پ . استاد بنا و گلكار .

غليل

(
qalil
) ا . ع . تشنگى و عطش . و بسيارى تشنگى . و سوزش شكم . و حرارت دوستى . و گرمى اندوه . و كينه و دشمنى .