و مهتران . و هو فى غلصمة من قومه : او مهتر و بزرگ قوم خود است . و ذو الغلصمة :
نام شاعرى بدانجهت كه سر حلقوم بزرگ داشت .
غلصمة
(
qalsamat
) م . ع . غلصمه غلصمة : بريد غلصمة او را . و غلصم فلانا : گرفت حلقوم فلان را .
غلصوم
(
qolsum
) ا . ع . غلصمة يعنى گوشتپارهء ميان سر و گردن و جز آن . مر . غلصمة .
غلط
(
qalt
) ا . پ . چرخيدگى به روى خود . و غلط خوردن : غلت خوردن . مر . غلت .
غلط
(
qalat
) ا . پ . غلت . مر . غلت .
و غلط عام و يا غلط مشهور : لفظى كه فارسى زبانان از تازيان گرفته باشند و در اعراب آن تغيير دهند كه مخالف باشد با آنچه تازيان استعمال مىكنند مانند منصب كه در محاورهء تازيان بكسر صاد است و فارسى زبانان بفتح صاد تلفظ كرده و با لب و غبغب قافيه مىكنند ولى ما اين مطلب را صحيح نمىدانيم و نمىتوانيم بر آن لفظ غلط را ايراد كنيم زيرا كلمهء منصب بفتح صاد فارسى است منتها از زبان تازى گرفته شده .
غلط
(
qalat
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - خطاى در منطق . ج : اغلاط .
غلط
(
qalat
) م . ع . غلط فى منطقه غلطا ( از باب سمع ) : خطا كرد راه صواب را در منطق خود . مر . غلت .
غلطات
(
qalat t
) ع . ج . غلطة .
غلطان
(
qalt n
) ا و ص . پ . غلتان . و غلطان پبچان : غلطندهء تاب خورندهء در آب و غوطه خورندهء در آب .
غلطة
(
qoltat
) ا . ع . خطاى در منطق .
غلطة
(
qalatat
) ا . ع . يك خطاى در منطق .
ج : غلطات .
غلطك
(
qaltak
) ا . پ . غلتك و ژمولوغ و هيزينه .
غلط كار
(
qalat - k r
) ص . پ . فريبنده و حيلهساز و رنگآميز .
غلط كارى
(
qalat - k ri
) ا . پ . فريبندگى و حيله سازى و رنگ آميزى .
غلط گو
(
qalat - gu
) و (
qalat - gov
) ص . پ . كسى كه سخنان وى ناراست بود و صحيح نباشد و داراى غلت باشد .
غلطگوئى
(
qalat - gu'i
) ا . پ . سخن ناراست و بيان دروغ .
غلطنويس
(
qalat - navis
) ص . پ .
كسى كه در نوشتن بسيار سهو مىكند .
غلطى
(
qalati
) ا . پ . سهو و خطا .
غلطيدن
(
qaltidan
) ف ل . پ . غلتيدن .
غلظ
(
qalz
) ا . ع . زمين درشت .
غلظ
(
qelaz
) ا . ع . ستبرى و درشتى و گندگى .
غلظ
(
qelaz
) م . ع . غلظت السنبلة غلاظة و غلظا ( از باب كرم و ضرب ) :
دانه برآورد آن خوشه . و غلظ غلظا :
ستبر گرديد و درشت شد .
غلظة
(
qalzat
) و (
qelzat
) و (
qolzat
) ا . ع . گندگى و درشتى و ستبرى خلاف رقت .
غلظة
(
qelzat
) ا . ع . كينه و دشمنى .
يق : بينهما غلظة .
غلظت
(
qelzat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كلفتى و ستبرى و گندگى و هنگفتى . و درشتى و گستاخى و تندى و سخت روئى . و هر مايعى كه ستبر و هنگفت بود و رقت نداشته باشد و قوامش زياد بود .
غلغج
(
qelqej
) ا . پ . غلغليج .
غلغدر
(
qol - qadar
) ا . پ . بانگ و فرياد و هنگامه و غوغا .
غلغل
(
qolqol
) ا . پ . هنگامه و غوغا و آشوب . و ستيزه و مناقشه . و نعره و همهمه و فرياد .
و شور بلبلان و مرغان در هنگام مستى . و بانگ ريزش مايع محتوى در ظرفى كه گلويش تنگ باشد چون آن را سرازير كنند تا خالى گردد .
و صدا و آواز بسيار كه از يك جا برآيد و معلوم نباشد چه مىگويند . و غلغل تهليل و تكبير : آوازهاى درهم پيچيده و مختلطى كه از مردمان جنگى برآيد وقتى كه بصوت بلند اللّه اللّه و يا اللّه اكبر گويند .
غلغلاج
(
qolqal j
) ا . پ . انداختن چيزى بر هوا به زور و قوت هرچه تمامتر .
غلغلة
(
qalqalat
) م . ع . درآوردن .
و شتاب رفتن .
غلغلك
(
qolqolak
) ا . پ . آوند آب خورى كوچك سفالى كه گردن دراز و گلوى تنگى دارد .
غلغله
(
qolqole
) ا . پ . هنگامه و غوغا و شورش . و غلغلك . و غلغلهء غمزه :
برهمزدگى مژگان بناز و غمزه .
غلغليج
(
qalqalij
) و (
qelqelij
) و غلغليچ (
qalqalic ?
) و (
qelqelic ?
) و غلغليچه
(
qalqalice
) ا . پ . جنبانيدن انگشتان در زير بغل كسى و خاريدن پهلوها و كف پا چنان كه آنكس بخنده درآيد .
غلغونه
(
qolqune
) ا . پ . گلگونه و سرخى كه زنان بر رخسار مالند .
غلف
(
qalf
) ا . ع . درختى مانند غرف .
غلف
(
qalf
) م . ع . غلف لحيته بالغالية غلفا ( از باب ضرب ) : ماليد غاليه را بريش خود . و غلف القارورة : در غلاف كرد شيشه را .
غلف
(
qolf
) ع . ج . اغلف . و قلوب غلف : دلهائى كه حفظ چيزى نكنند . قوله تعالى :
قالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ
.
غلف
(
qolf
) و (
qolof
) ع . ج . غلاف .
غلف
(
qalaf
) ا . ع . بىختنه ماندگى مرد .
غلف
(
qalaf
) م . ع . غلف غلفا ( از باب سمع ) : بىختنه ماند .