تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2460

مساهمون:

ص٢٤٦٠
فارسى - پرويزن . و دف . و مرد سخن چين .

غربال بند

(
qarb l - band
) ا . پ . كسى كه غربال مىسازد .

غربان

(
qerb n
) ع . ج . غراب .

غربان

(
qarb ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : پيشگاه چشم و مؤخر آن .

غربة

(
qarbat
) ا . ع . دورى و مسافت . و مسافت زياد . و نوى غربة : دوى دور . و غربة النوى : دورى از جائى كه بدان روى مىآورند و قصد آن دارند .

غربة

(
qorbat
) م . ع . غرب الرجل عن وطنه غرابة و غربا و غربة ( از باب كرم ) : دور شد آن مرد از وطن خود . و غرب عنى : دور شد از من . و غرب فلان : باريك شد فلان و نهان گرديد .

غربة

(
qorbat
) ا . ع . دورى از وطن .

غربت

(
qorbat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دورى از وطن و دورى از مسكن و خانه و مقام خود . و دربدرى .

غربتان

(
qarbat n
) ا . پ . بام گردان و سنگ تراشيدهء مدور و طولانى كه بر بام خانه‌اى كه نو پوشانده‌اند مىغلطانند تا بام سخت شده و مستحكم گردد . و ديوث و زن بحريف .

غربد

(
qarbad
) ا . پ . دخترى كه چون به شوهر دهند ظاهر شود كه دوشيزه نيست و بكارت ندارد .

غربلة

(
qarbalat
) م . ع . غربلت الدقيق غربلة : بيختم آرد را و غربال كردم آن را . و غربل القوم : كشت آن گروه را و نابود كرد . و نيز غربلة : سائيدن .

غربه

(
qorbe
) ا . پ . گريهء پنهانى . و اشك پنهانى .

غربى

(
qarbi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بغرب . و سمت غربى : سمت مغرب .

غربى

(
qarbiyy
) ص . ع . منسوب بغرب . و هر چيز كه در مغرب آفتاب واقع شود . و درختى كه وقت غروب گرمى آفتاب بدان رسد .

غربى

(
qarbiyy
) ا . ع . شرابى كه از غورهء خام ترتيب دهند . و قسمى از خرما . و رنگ سرخ .

غربيب

(
qarbib
) ا . پ . نوعى از انگور سياه .

غربيب

(
qerbib
) ا . ع . نوعى از بهترين انگورها . و پير مردى كه موى را بخضاب سياه دارد . الحديث : الغربيب هو الذى قد طال عمره فلم يبيض شعره و ترى لحيته مثل حنك الغراب .

غربيب

(
qerbib
) ص . ع . اسود غربيب : سخت سياه . ج : غرابيب . قوله تعالى :
وَ غَرابِيبُ سُودٌ
فالسود بدل لان توكيد الالوان لا يتقدم .

غربير

(
qarbir
) و (
qarbil
) ا . پ . غربال و پرويزن .

غربيله

(
qarbile
) ا . پ . حركات و سكنات متناوب زنان در وقت خاص .

غرة

(
qerat
) ا . ع . وعده و نويد .

غرة

(
qerrat
) ص . ع . زن جوان ناآزموده‌كار .

غرة

(
qerrat
) ا . ع . ناآزمودگى در كار و بىتجربگى . و غفلت و بىخبرى . يق : كان ذلك فى غرتى .

غرة

(
qerrat
) م . ع . غرغرا و غرورا و غرة . مر . غرور .

غرة

(
qorrat
) ا . ع . سپيدى پيشانى اسب بزرگتر از درم . و برده . و كنيزك . و دل . و پيكر ماه . و ماه نو . و سپيدى دندان و آب دندان . و برگزيدهء از هر چيزى . و شريف و مهتر قوم . و شب اول ماه . و روى مرد . ج : غرر . و هر چه پديد آيد براى شخص از روشنى و يا صبح . گويند : فقد بدت غرته . و نيز غرة : سرعت باليدگى انگور . و نام قلعه‌اى در مدينه .

غرة

(
qorrat
) م . ع . غر غررا و غرة و غرارة . مر . غرارة .

غرته

(
qorte
) ا . پ . بانگ و آواز و فرياد و نعره و غوغا .

غرث

(
qaras
) م . ع . غرث غرثا ( از باب سمع ) : گرسنه گرديد .

غرثان

(
qars n
) ص . ع . گرسنه . ج : غرثى و غراثى و غراث .

غرثى

(
qars
) ص . ع . مؤنث غرثان يعنى زن گرسنه . ج : غراث . و غرثى الوشاح : زن باريك ميان . و نيز غرثى : ج . غرثان .

غرجستان

(
qarjest n
) ا . پ . گرجستان .

غرچه

(
qar - ce
) ا . پ . غراچه و نامرد و مخنث و حيز . و ديوث و زن به مزد و به چشم خود بين . و ابله و احمق و نادان و جاهل . و گرجستان و مردم آنجا .

غرد

(
qard
) ا . پ . خانهء تابستانى .

غرد

(
qard
) ا . ع . خانهء نيين . و خانهء مسقف از چوب . و خانه‌اى بود در سامره مر متوكل را .

غرد

(
qard
) و (
qerd
) و (
qarad
) ا . ع . نوعى از سماروغ . ج : غردة .

غرد

(
qarad
) م . ع . غرد الطائر غردا ( از باب سمع ) : بلند كرد آن مرغ آواز را و طرب‌انگيز نمود و در حلق بگردانيد آواز را .

غرد

(
qared
) و (
qerd
) ص . ع . مرغ بلند آواز و خوش آواز .

غرد

(
qerad
) ص . ع . صوت غرد : آواز خوش و بالحن .

غردة

(
qardat
) و (
qerdat
) و (
qaradat
) ع . ج . غرد و غرد و غرد .

غردة

(
qerdat
) ا . ع . نوعى از سماروغ .

غردقة

(
qardaqat
) م . ع . پوشيدن گرد مردم را . و پوشيدن شب هر چيز را . و فروهشتن برده و جز آن .