تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2457

مساهمون:

ص٢٤٥٧

غر

(
qorr
) ا . ع . خوراكى كه مرغ بچوزهء خود دهد . و شكاف زمين . و چشمهء باريك و تنگ . و شكن و چين جامه . و نورد پوست . و دم شمشير . و نام مرغى آبى . و نام موضعى .

غر

(
qorr
) ا و ص . ع . ج . غراء . و ج . اغر و غراء .

غرا

(
qar
) م . ع . غرى غرا و غراء . مر . غراء .

غرا

(
qar
) ا . ع . سريشم . و هر چه بدان بيالايند چيزى را . و سريشم ماهى . و خوبى . و گوساله . و هر مولودى . و لاغر و مهزول . ج : اغراء .

غرا

(
qor
) ا . پ . هر چيز كه متصف بسپيدى و روشنى باشد . و آفتاب .

غراء

(
qar '
) م . ع . غرى غرا و غرى و غراء ( از باب سمع ) : متمادى گرديد خشم او . و غرى فلان بفلان : برانگيخت فلان بر فلان به نحوى كه كسى تحمل آن را نتوانست كردن . و غرى العد : سرد شد آب چشمه . و غرى به : آزمند شد به آن . و غرى بين القوم : افساد كرد ميان آن گروه . و غرى الكلب بالصيد : برانگيخت سگ را بر شكار . و غرى بينهم العداوة : دشمنى انداخت ميان ايشان و بر آغالانيد آنها را برهم .

غراء

(
qar '
) ا . ع . آزمندى . و بر انگيختگى و تحريص بر دشمنى .

غراء

(
qer '
) ص . ع . رجل غراء : مرد بىستور .

غراء

(
qer '
) ا . ع . سريشم . و سريشم ماهى . و هر چه بدان بيالايند چيزى را و چيزى را به چيزى بچسبانند .

غراء

(
qer '
) م . ع . غارى بين الشيئين مغاراة و غراء : پياپى كرد آن دو چيز را . و غارى فلانا : ستيهيد بر فلان در پيكار .

غراء

(
qarr '
) ص . ع . مؤنث اغر . و مهرة غراء : كرهء اسب كه در پيشانى وى غره باشد . و ظهيرة غراء : ظهر سخت گرم . و كذا : هاجرة غراء و ديقة غراء . ج : غر .

غراء

(
qarr '
) ا . ع . مرغ سپيد . ج : غر ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . و گياهى خوش‌بو . و نام مدينهء منوره . و ليلة الغراء : شب پنجشنبه .

غراءى

(
qar '
) ع . ج . غراءى .

غراءى

(
qor '
) ا . ع . كف و رغوهء شير . و سرشير . و سنگ بزرگ . ج : غراءى .

غراب

(
qor b
) ا . ع . زاغ و كلاغ . ج : اغرب و اغربة و غرب و غربان . و ج ج : غرابين . المثل : فلان احذر من الغراب . و نيز غراب : حد هر چيزى . و تيزى تير . و تيزى هر چيزى . و يخچه و تگرگ . و برف . و پس سر . و خوشهء نخستين از بار پيلو . و تندى پائين سرين متصل بالاى ران و يا استخوان باريك پائين استخوان تنك . ج : غربان . و الغراب الاعصم : كلاغى كه يكى از دو دو پايش سپيد بود و عزيز الوجود است . و غراب البين : كلاغى كه در محل خانه هاى مردم نشيند چون از آنجا رحلت كنند و يا كلاغ سياهى كه مانند شخص مصيبت رسيده نوحه مىكند و بپارسى كاچكينه نامند . و رجل الغراب : قسمى از بندش پستان ماده شتر تا كرهء آن مكيدن پستان نتواند . و گياهى كه آطريلال و قازاياغى نيز گويند . و قولهم : صر عليه رجل الغراب يعنى تنگ و دشوار . گرديد بر وى كار . و نيز غراب : نام شخصى بود كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله نام وى را تغيير داده مسلم گذاشت . و نهى غراب : نام موضعى .

غراب

(
qor b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زاغ و كلاغ . و نوعى از كشتى . و غراب زمين : شب سياه و شب تاريك .

غرابات

(
qar b t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيزهاى عجيب و نادر و چيزهاى غريب و غرائب .

غرابان

(
qor b ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو استخوان باريك پائين استخوان تنك سرين . و يا دو تندى پائين سرين متصل بالاى ران .

غرابة

(
qar bat
) م . ع . غرب الكلام غرابة ( از باب كرم ) : دور گرديد معناى آن سخن و باريك گرديد و پنهان ماند . و غرب غرابة و غربة و غربا . مر . غربة .

غرابة

(
qor bat
) ا . ع . اول هر چيزى . و تيزى شمشير .

غرابت

(
qar bat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز عجيب و غريب و نادر و بديع . و عجب و تعجب .

غرابلى

(
qar beliyy
) ا . پ . غربال ساز و پرويزن ساز .

غرابى

(
qor bib
) ا . ع . قسمى از خرما .

غرابيب

(
qar bib
) ع . ج . غربيب .

غرابيل

(
qar bil
) ع . ج . غربال .

غرابيلى

(
qar biliyy
) ا . ع . پرويزن ساز . و پرويزن فروش .

غرابين

(
qar bin
) ع . ج . غربان . و ج ج . غراب .

غراة

(
qar t
) ا . ع . مولود و نوزاده . و لاغر و مهزول .

غراث

(
qer s
) ع . ج . غرثان . و ج . غرثى .

غراثى

(
qar s
) ع . ج . غرثان .

غراچه

(
qar - ce
) ا . پ . حيز و مخنث و نامرد و ديوث و به چشم خود بين و زن بحريف . و احمق و ابله و نادان . و نام ولايتى .