تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2455

مساهمون:

ص٢٤٥٥

غدن

(
qadan
) ا . ع . دست‌رس . و نيكى . و نرمى و نازكى و سستى . و خواب و نعاس . و فترت . و زمان ميان دو پيغمبر .

غدن

(
qadan
) م . ع . بخواب شدن . و فروهشته و نرم گرديدن ( و الفعل من سمع ) .

غدنة

(
qodnat
) ا . ع . سستى و نرمى و فروهشتگى .

غدنة

(
qodonnat
) ا . ع . گوشت‌پاره‌اى درشت در زير نرمهء گوش . و فروهشتگى و نرمى و هموارى .

غدنگ

(
qadang
) ص . پ . جاهل و نادان و ابله و احمق و گول . و ناهموار . و بد شكل و بىاندام . و بىآرام . و بىصيقل .

غدو

(
qadv
) م . ع . غدا عليه غدوا و غدوا و غدوة ( از باب نصر ) : آمد او را بامداد .

غدو

(
qadv
) ا . ع . فردا .

غدو

(
qadu
) ا . پ . شرابى كه از ارزن سازند .

غدو

(
qodovv
) ا . ع . ج . غدوة . و قوله تعالى :
بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ
: اى بالغدوات واصله المصدر فعبر به عن الوقت .

غدو

(
qodovv
) م . ع . غدا غدوا ( از باب نصر ) : صبح رفت نقيض راح رواحا . و غدا غدوا و غدوا و غدوة . مر . غدو .

غدوات

(
qadav t
) ع . ج . غداة .

غدوة

(
qodvat
) ا . ع . پگاه و ما بين طلوع فجر و طلوع آفتاب . ج : غدى و غدو . يق : اتيته غدوة يعنى آمدم او را پگاه و اين كلمه چون از ظروف متمكنه است مىگويند . سر على فرسك غدوة (
qodvata
) و غدوة (
qodvatan
) و غدوة (
qodvato
) و غدوة (
qodvaton
) اگر تنوين در وى داخل كنند نكره خواهد بود و اگر داخل نكنند معرفه مىباشد .

غدوة

(
qodvat
) م . ع . غدا غدوا و غدوا و غدوة . مرغدو .

غدودنى

(
qadavdaniyy
) ص . ع . جلد و زود .

غدور

(
qadur
) ص . ع . بىوفا ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) .

غدورة

(
qadurat
) ا . ع . ماده شتر پس‌مانده .

غدوى

(
qadviyy
) ص . ع . منسوب بغد يعنى فردائى .

غدوى

(
qadaviyy
) ا . ع . بار شكم و جنين . و يا بار شكم گوسپند او ان يباع البعير او غيره بما يضرب الفحل اوان تباع الشاة بنتاج ما نزا عليه الكبش ذلك العام .

غده

(
qodde
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گره مانندى كه در بعض اجزاء بدن متشكل مىگردد و غرده . و هر آلت اسفنجى كه جهة ترشح بعضى مايعات مقرر شده است مانند غدهء بزاق و غدهء دمعه و جز آن .

غدى

(
qad
) م . ع . غدى غدى ( از باب سمع ) : چاشت خورد .

غدى

(
qod
) ع . ج . غدوة .

غدى

(
qadiyy
) ص . ع . منسوب بغد يعنى فردائى .

غدياء

(
qady '
) ص . ع . مؤنث غديان .

غديات

(
qaday t
) ع . ج . غدية .

غديان

(
qady n
) ص . ع . مرد چاشت خوار .

غدية

(
qadyat
) ا . ع . پگاه . و ما بين طلوع فجر و طلوع آفتاب و بين طلوعين . ج : غدايا و غديات .

غدير

(
qadir
) ا . ع . آبگير . و آبى كه سيل سپس گذارد . ج : غدر و غدران . و شمشير . و نام مردى .

غدير

(
qadir
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گودال آب و مرداب و شمر . و آب فراهم آمدهء درگو كه جريان نداشته باشد و بركه و تو و تيهو . و غدير خم : نام موضعى در جحفة . مر . خم .

غدير

(
qeddir
) ص . ع . بسيار بيوفا .

غديرة

(
qadirat
) ا . ع . پاره‌اى از گياه . ج : غدران . و گيسوى بافته . ج : غدائر . و شتر و گوسپند پس مانده . و ماده شترى كه شتربان پس گذاشته باشد آن را . و نوعى از آش كه از شير و آرد ترتيب دهند .

غديى

(
qady
) ص . ع . مؤنث غديان يعنى زن چاشت خوار .

غذ

(
qazz
) م . ع . غذا الجرح غذا ( از باب نصر و ضرب ) : روان گرديد ريم از آن جراحت و آماسيد آن جراحت و ريم كرد . يق : تركت جرحه يغذ : واگذار كردم جراحت او را وريم كرد . و غذه غذا : ( از باب نصر ) : كم كرد آن را .

غذا

(
qez
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوراك و خورش و قوت و طعام و خوردنى . و توشه . و هر آنچه بدان جسم پرورش يابد و ببالد و آراسته كردد و پازوم و پاه و پود و پوده نيز گويند .

غذاء

(
qez '
) ا . ع . ج . غذى .

غذاء

(
qez '
) ا . ع . خورش و پرورش كه بدان باليدگى و آراستگى جسم است .

غذارم

(
qoz rem
) ا . ع . آب بسيار .

غذارم

(
qoz rem
) ص . ع . كيل غذارم : پيمانهء تخمينى .

غذام

(
qozz mm
) ع . ج . غذامة .

غذامة

(
qoz mat
) ا . ع . مقدار بسيار از شير .

غذامة

(
qozz mat
) ا . ع . نوعى از شور - گياه . ج : غذام .

غذامر

(
qoz mer
) ا . ع . آب بسيار .

غذامس

(
qoz mes
) و (
qaz mes
) ا . ع . نام شهرى در افريقا نزديك بزنگبار .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2455 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )