تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2445

مساهمون:

ص٢٤٤٥
كسى كه در راه دين با كفار جنگ كند و جهاد نمايد . و پادشاه غازى : پادشاه مجاهد در راه دين و مظفر و فيروز .

غازى

(
q zi
) ص . ع . رجل غاز : مرد پيكاركننده و با دشمن دين كارزار نماينده . ج : غزى و غزى و غزاء و غزاة .

غازيان

(
q ziy n
) ا . پ . ج . غازى يعنى مجاهدين در راه دين .

غازيان

(
q ziy n
) ا . پ . بندرى در كنار مرداب و محاذى انزلى كه در ميان آن و انزلى مرداب فاصله مىباشد .

غازيانه

(
q ziy ne
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بهادرانه و دلاورانه و دليرانه .

غازى مرد

(
q zi - mard
) ا . پ . گرد و بهادر و دلير و پهلوان . و مركب و اسب .

غازى ميان

(
q zi - miy n
) ا . پ . نام برادرزادهء سلطان محمود غزنوى .

غاژ

(
q j ?
) ا . پ . مردم دهان فراخ . و خار مانند خار گل و خار درخت و جز آن . و غاژ كردن : پنبه دانه از پنبه بيرون كردن . و پشم زدن و حلاجى كردن تا براى رشتن آماده باشد . و بر جامهء فرسوده و جز آن پينه و وصله زدن . و دوباره بافتن .

غاژه

(
q je
) ا . پ . غازه و گلگونه . و تذهيب صفحه‌اى كه به روى آن شعر نوشته‌اند . و پنبه زن . و داروئى كه آن را اكليل الملك گويند .

غاسق

(
q seq
) ا . ع . ماه و قمر . و شب وقت غروب شفق . و تاريكى پس از غروب شفق . قوله تعالى :
مِنْ شَرِّ غاسِقٍ إِذا وَقَبَ
يعنى از شر بدى شب چون در آيد و يا تاريك گردد . و نيز گفته‌اند من شر الذكر اذا قام .

غاسل

(
q sel
) افا . ع . شوينده .

غاسلة

(
q selat
) ا . ع . زن غسال كه شغل آن شستن و غسل زنهاى مرده است .

غاسول

(
q sul
) ا . ع . گياهى كه از آن اشخار استخراج مىكنند و به فارسى اشنان گويند .

غاسى

(
q si
) ص . ع . شيخ غاس : پير فانى .

غاش

(
q c
) ا . ع . عاشقى كه عشق او بدرجهء كمال رسيده باشد و در نهايت محبت بود . و كج سليقه و كم ادراك و كند ذهن و كند طبع و كودن . و شور و غوغا . و خوشهء انگور . و خيار تخمى يعنى خيارى كه براى تخم نگاهدارند .

غاش

(
q cc
) ص . ع . خائن . و كينه‌ور خدعه‌كننده .

غاشم

(
q cem
) ص . ع . ستمگار و ظلم كننده . ج : غاشمون .

غاشمات

(
q cem t
) ع . ج . غاشمة .

غاشمة

(
q cemat
) ص . ع . مؤنث غاشم : زن ستمگار و ظلم‌كننده . ج : غاشمات .

غاشمون

(
q cemuna
) ع . ج . غاشم .

غاشية

(
q ciyat
) ا . ع . پوشش و چيزى كه بپوشاند . ج : غواشى . قوله تعالى :
مِنْ فَوْقِهِمْ غَواشٍ
. و نيز غاشية : قيامت . قوله تعالى :
هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْغاشِيَةِ
. و نيز آتش . و پوشش دل . و پوشش زين . و چرمى كه بدان نيام شمشير را از زير قبضه تا بن شمشير در گيرند . و پوست پاره‌اى كه بدان قبضهء شمشير را پوشند . و خواهندگان شخص كه نزد وى آيند . و زيارت كنندگان و دوستان بنوبت آينده . و آهن پس كوههء پالان شتر . و زين . و درد . و بيمارى شكم . يق : رماه الله بالغاشية : مبتلا سازاد خداى ويرا به درد شكم .

غاشيه

(
q ciye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زين پوش . و زين‌پوشى كه ركابدار بر دوش اندازد .

غاشيه بر دوش

(
q ciye - bar - duc
) ص . پ . فرمان بردار و مطيع .

غاشيه‌دار

(
q ciye - d r
) ا . پ . ركاب دار كه زين پوش بر درش اندازد . و بواب و دربان . و جبرئيل .

غاص

(
q ss
) ص . ع . كسى كه بگلوى وى چيزى درماند . و منزل غاص بالقوم : منزل پر از قوم .

غاصب

(
q seb
) افا . ع . غصب‌كننده و گيرندهء چيزى بقهر و ظلم . ج : غصاب و غاصبون .

غاصب

(
q seb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه چيزى از كسى بستم و ظلم گيرد و حق كسى را بناحق مالك شود .

غاصبون

(
q sebuna
) ع . ج . غاصب .

غاض

(
q zz
) ا . ع . پاى برنجنى كه پر كند ساق را و بچسبد بر آن .

غاضب

(
q zeb
) ص . ع . خشمگين .

غاضر

(
q zer
) ا . ع . پوست نيكو پيراسته . و شتاب آيندهء در حاجات خود و صلح‌كنندهء در آن .

غاضرة

(
q zerat
) ا . ع . نام قبيله‌اى از تازيان .

غاضف

(
q zef
) ا . ع . نيكو حال . و زيست خوش و نيك . و سگى كه گوش وى سوى پيش فروهشته باشد .

غاضى

(
q zi
) ص . ع . شيئ غاض : چيز نيكوى فراهم آمده . و رجل غاض : مرد نيكو حال و بسندهء عيال خويش را . و بعير غاض : شتر غضاة خوار . و ليل غاض : شب تاريك . و شب روشن . ج : غواضى .

غاضية

(
q ziyat
) ص . ع . مؤنث غاضى . ج : غواضى . يق : ابل غاضية : شتران غضاة خوار . و كذا ابل غواض و