تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2443

مساهمون:

ص٢٤٤٣
گروهه و آن گلوله‌اى باشد كه از گل سازند . و كمان گروهه .

غابى

(
q bi
) ص . ع . بىخبر و غافل و گول و نادان و بىخرد .

غاتفر

(
q tfar
) ا . پ . نام شهرى در تركستان . و محله‌اى در سمرقند . و نام پهلوانى تورانى .

غاتية

(
q tiyat
) ا . ع . زن گول بيخرد .

غاثر

(
q ser
) ا . ع . پسر ارم بن سام بن نوح كه پدر ثمود باشد .

غاد

(
q d
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - نرم و لين . و نازك .

غاد

(
q dd
) ص . ع . شتر طاعون زده .

غادة

(
q dat
) ا . ع . زن نازك بدن نرم كه نرمى و نزاكت آن نمايان باشد . و درخت تازه و نازك و نرم . و نام موضعى .

غادر

(
q der
) ص . ع . مرد بىوفا و ناقض عهد و عهد شكن .

غادف

(
q def
) ا . ع . كشتيبان . و ملاح و پارو زن .

غادوف

(
q duf
) ا . ع . بيل كشتى . و پاروى كرجى .

غادى

(
q di
) ص . ع . در بامداد رونده و سيركنندهء در بامداد .

غادية

(
q di
) ا . ع . شير بيشه .

غادية

(
q diyat
) ا . ع . ابر بامدادى . و باران بامدادى .

غادية

(
q diyat
) ص . ع . مؤنث غادى . ج : غوادى .

غاذ

(
q zz
) ا . ع . ناسور هر كجا كه باشد . يق : بالبعير غاذ يعنى آن شتر مبتلاى سور است . و نيز غاذ : حس . و رگ آب چشم كه پيوسته روان باشد .

غاذة

(
q zzat
) ا . ع . ملاز و آن جاى از سر كودك كه سخت نشده و مىجنبد .

غاذى

(
q zi
) ص . ع . هو غاذى مال : او نگهبان و نيكو سياست‌كنندهء شتران است .

غاذى

(
q zi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غذا دهنده و قوت دهنده .

غاذية

(
q ziyat
) ا . ع . نام رگى . و آن جاى از سر كودك كه سخت نشده و مىجنبد و ملاز . و قوه‌اى كه غذا را تحليل كند و جزء بدن سازد .

غاذيه

(
q ziye
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - آن قوه‌اى كه غذا را تحليل برد و جزء بدن كند .

غار

(
q r
) ا . پ . نام درختى دوائى و هميشه سبز كه چوب آن را چون بسوزانند بوى خوش كند .

غار

(
q r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كهف و شكاف كوه و گاباره و مغاره و سمج در كوه و گاز و گويه و هنگ . و گو در زمين كه تهال و دهار و دهاز و داها و دهاژ نيز گويند .

غار

(
q r
) ا . ع . سمجى كه در كوه باشد و مغاره . ج : اغوار و غيران . و يا جاى نشيب‌دار در كوه . و هر زمين پست و هموار . و سوراخ زمين . و گو بزرگ كه در آن جانور وحشى جاى گيرد و غار در كوه بمنزلهء خانه است در زمين . و نيز غار : گروه بسيار از مردم و لشكر . و غله‌اى كه از جائى به جائى برند . و گرد و غبار . و رشك و غيرت . و برگ درخت رز . و درختى بزرگ و روغن دار . و آنچه پس استخوان تنك بالائين دهن باشد . و شكاف ما بين هر دو زنخ . و اندرون دهن . و نيز غار : پيمانه‌ايست به قدر صد قفيز مراهل نسف را . و نيز غار : آن جائى در كوه حراء كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله در آن عبادت مىفرمود . و آن جائى در كوه ثور كه مشرف بر مكه است و در آنجا از شر منافقين و كفار قريش پناه برد . و فلان شديد الغار على اهله : فلان سخت غيرت است بر اهل خود .

غار

(
q r
) م . ع . غار غيرا و غيرة و غيارا و غارا . مر . غير .

غار

(
q rr
) ص . ع . ناچيز و باطل . ج : غرور . و غافل . و چاه‌كن .

غارات

(
q r t
) ع . ج . غارة .

غاران

(
q r ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دهن و فرج و يا شكم و فرج . و آن دو استخوان كه خانهء چشم در آنها است . و التقى غاران : دو لشكر بهم رسيدند .

غارب

(
q reb
) ا . ع . سردوش و ما بين كوهان و گردن شتر . و سر موج و بالاى موج . و بالاى هر چيزى . ج : غوارب . و قولهم : حبلك على غاربك : كنايه است از طلاق يعنى برو هر جا كه خواهى .

غارة

(
q rat
) ا . ع . تاخت و تاراج و نهب . ج : غارات . و تاراج‌كننده . و اسبان تاخت . و ناف . و حبل شديد الغارة : ريسمان نيك تافته . و قولهم : شنوا الغارة : متفرق كردند سواران را .

غارة

(
q rat
) م . ع . اغار غارة و اغارة و مغارا . مر . اغارة .

غارت

(
q rat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تاخت و تاراج و نهب و يغما . و غنيمت . و هجوم بر دشمن در ميدان جنگ و گرفتن از وى هر آنچه در تصرف داشته باشد . و غارت كردن : تاراج كردن و بيغما بردن . و ويران كردن .

غارة

(
q rrat
) ا . ع . نام ماهى درازى .

غارت خورده

(
q rat - xorde
) و

غارت زده

(
q rat - zade
) ص . پ . غارت شده و تاراج شده .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2443 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )